Music news from a Vietnamese traditional musician

Vũ Ðình Trọng/Người Việt

...

Sinh ra và lớn lên tại Cộng Hòa Czech, Tinna học tiếng Việt từ bố và những bài hát... karaoke. Năm 14 tuổi, cô đoạt giải nhất cuộc thi giọng hát hay của đài phát thanh Crocodile qua bài hát “Big Big World”. Do bố mẹ ly dị, năm 15 tuổi, cô sống riêng và vừa theo học trường Trung Cấp Nghệ Thuật Charbulova 106, vừa làm một lúc 3 việc để có tiền sinh sống. Qua năm sau, cô quyết định về Việt Nam.

...

Ðầu năm 2000, một cô gái 16 tuổi mang hai dòng máu Việt-Tiệp (Cộng Hòa Czech) làm một cuộc hành hương tìm về quê Nội. Hành trang về quê Nội của cô bé ngoài số tiền ít ỏi chỉ có một nỗi mong ước cháy lòng: Tìm được chính mình.

Hà Nội lạnh lùng đón tiếp người khách phương xa, và cô bật khóc không chỉ vì thấy mình bơ vơ, lạc lõng.

“Từ sân bay Nội Bài về Hà Nội, em thực sư bất ngờ trước cảnh sống cực khổ của người dân ven đường. Em đã thấy một đứa bé bị cụt tay, cụt chân... và em khóc ngon lành.”

...

Hồi tưởng lại quãng thời gian đầu khi về quê Nội, ánh mắt Tinna như vẫn còn đôi chút u ẩn về một thời gian khó.

“Em hỏi người chạy xe ôm những tụ điểm nào có ca nhạc, họ chỉ đến 'Vọng Quán', 'Eagle Cafe', rồi em đến đó xin hát.”

Những bài hát karaoke mà cô đã thuộc hồi còn bên Cộng Hòa Czech đã giúp cô kiếm được mỗi tối khoảng hai mươi đến ba mươi ngàn đồng Việt Nam. Vừa đi hát, vừa phải học lại cách phát âm tiếng Việt sao cho đúng, cô mong mình có một chỗ đứng nơi đây.

Sáu tháng sau, cô phải quay trở lại Cộng Hòa Czech vì số tiền ít ỏi mang theo đã cạn, tiền đi hát không đủ cho cô ăn mì gói cầm hơi.

...

Cái giá phải trả cho nghệ thuật mỗi người mỗi khác, và cái giá phải trả để “tìm được chính mình” không bao giờ đắt. Tinna tin như thế, và hai năm sau, cô quay trở lại Hà Nội để xây tiếp ước mơ của mình.

Cô tiếp tục đi xe ôm đến những tụ điểm ca nhạc “nghèo” để hát cũng với giá hai, ba mươi ngàn mỗi đêm. Cell phone cô dùng là thứ “đồ cùi” làm chắc rơi xuống đường không ai thèm nhặt. Cô mặc kệ những tiếng chê bai sau lưng, “ca sĩ gì mà đi xe ôm, xài điện thoại ‘cùi’. Cái ngữ này chắc chẳng có tài cán gì”.

“Nhiều lúc em không có một ngàn đồng để ăn một tô mì gõ.” Cô nói về tô mì gõ như một món ăn đặc biệt, “Ăn mì gõ cũng có cái hay của nó, phải không anh?” Cô cười để tìm sự đồng cảm.

Quả thực, tôi cũng có không ít kỷ niệm với tô mì gõ một, hai ngàn đồng. Vài ba miếng thịt được thái thật mỏng như không cách gì mỏng hơn được nữa, vài ba miếng tép mỡ, chút giá, chút hẹ, chút ớt xanh ngâm giấm. Chẳng biết nước lèo họ nấu thế nào mà mỗi lần ăn là tôi cũng phải húp đến giọt cuối cùng.

Rồi Tinna cũng được mời hát ở những quán bar lớn hơn như Fantasy, Spark, Vườn Ðiện Ảnh... ở Hà Nội do phong cách trình bày khá lạ và duyên dáng. Thu nhập ngày một khá để cái nhìn về tương lai của cô có đôi chút nắng hồng.

“Nhiều người bạn nói với em, muốn thành công phải vào Sài Gòn, và chỉ có Sài Gòn mới giúp em thành công. Thế là em đi, dù chẳng biết mặt mũi Sài Gòn như thế nào!”

Quả thật, Sài Gòn là một mảnh đất tốt cho sinh hoạt nghệ thuật dù bước đầu, Tinna cũng gặp nhiều khó khăn và “bị chà đạp” không ít, như cô tâm sự.

“Nghĩ lại, thấy tại lúc đó mình ngu ngốc quá!”

Tôi không nghĩ là cô “ngu ngốc” hay “dại khờ”, chỉ tại tâm hồn cô còn trong sáng quá. Nhưng dù sao thì trên mảnh đất phì nhiêu đó, có không ít những con “kên kên” bay lượn trên đầu. Cô “không chết” đã là điều may mắn.

...

“Có lần thức dậy.

Soi gương nhìn ánh mắt mình.

Lặng im nhìn từng biến đổi

trên khuôn mặt.

Người trong gương là chính tôi khuất trong tận sâu tâm hồn.

Người đó là bóng đen nấp sau hàng cây khô tàn.

Người đó là bóng ma trốn đi khỏi cõi thiên đàng làm tôi sợ hãi

chính mình.”

(Chiếc Gương)

Ðầu năm 2006, Tinna cho ra mắt người yêu nhạc CD “Chiếc Gương” gồm 3 ca khúc do cô sáng tác: Chiếc Gương, Chỉ Vì, và Thì Thầm. CD đó hơi khó nghe cho những người chưa biết, chưa yêu nhạc rock. Lần đầu nghe 3 bài hát này trên website http://www.tinna.info của Tinna tôi cũng thấy lạ. Nghe vài lần ta có thể nhận ra cái day dứt trong ca từ cô viết không chỉ dành riêng cho cô. Hình như cô suy nghĩ giùm cho tôi chút gì đó trong cuộc sống này. Ðiệu nhạc rock mang vẻ âm u, ma quái, cộng thêm giọng ca như từ một nơi hư vô nào đó vang về quả thật có sức quyến rũ đặc biệt.

...

“Em nhớ, có một đêm mưa không ngủ được. Em ra khỏi nhà và lang thang dọc theo đường rầy xe lửa gần nhà. Ðêm hoang vu và lạnh lẽo, em nghĩ nhiều về thời gian qua mình sống như thế nào, và cảm thấy mình thay đổi theo chiều hướng xấu. Em cảm thấy trống rỗng và lo sợ. Khi cuộc sống bắt đầu đầy đủ là lúc mình bắt đầu thay đổi, dù muốn hay không muốn, dù thích hay không thích. Cũng may là em còn nhìn lại được chính mình.”

Cô nói nhiều về suy nghĩ của mình về cuộc sống, về giá trị con người, về vấn đề giàu, nghèo... Những suy nghĩ được hình thành như một vốn sống để cô có thể gởi gắm vào từng ca khúc của mình, như cô thừa nhận “nhạc phải được viết lên bằng vốn sống và sự chân thật.”

“Một số người coi tiền là thước đo giá trị con người. Ðồng tiền nó cũng có hai mặt của nó phải không anh? Ở Sài Gòn, kiếm tiền được nên tiêu xài cũng thoải mái, nhưng đôi khi em vẫn thấy lòng trống rỗng. Em thấy cái xấu cứ ăn dần mình từng chút một mà mình không hay biết vì có quá nhiều điều lo toan. Lo cho mẹ, lo cho người thân.” Rồi chợt cô vui hơn, “Có tiền thì em có điều kiện tốt với mọi người hơn, giúp được nhiều người hơn, như bạn bè, người thân, và nhất là mẹ.”

Trước đây trên sân khấu, Tinna mang theo một chút phong cách bụi đời, một chút quằn quại, một chút dữ dằn. Có thể người xem sẽ nhìn cô dưới lăng kính mà cô tạo ra như vậy. Ít ai hiểu được những suy nghĩ nghịch lý và lạ lùng của cô.

“Hồi còn nghèo, em thèm đủ thứ, hay mơ được vào nhà hàng sang trọng để gọi những món ăn ngon, đắt tiền. Ðến khi được ngồi trong nhà hàng, nhìn ra ngoài đường thấy những người lam lũ, em lại thấy không công bằng với họ. Nhiều lần em chạy xe ngang qua một người đi xe đạp chở một bịch rác phía sau, tự nhiên em muốn áo quần mình cũng giống như họ, xe mình cũng là xe đạp để họ khỏi tủi thân.”

...

Cô nhắc nhiều đến người mẹ Tiệp thân yêu của mình. Cô yêu mẹ theo cách riêng của mình.

“Trước khi em về Việt Nam, em có nói với mẹ rằng nếu như con chưa thành đạt để con có thể giúp được mẹ một cái gì đàng hoàng thì con sẽ không về gặp mẹ.”

Lời giao hẹn với người mẹ như một mục đích mà Tinna phải đạt được.

“Kỳ em qua Pháp quay video clip, có mời mẹ sang chơi. Em đưa tiền cho mẹ nhưng mẹ không lấy. Mẹ nói mẹ không cần gì cả, được gặp em là đủ rồi. Em nói sang năm em sẽ về Cộng Hòa Czech để mua cho mẹ chiếc xe hơi mới.”

Tinna biết, xe của mẹ cô đã quá cũ, và cô không muốn người ta khinh thường mẹ cô như cô đã từng bị như thế trong những ngày đầu chân ướt chân ráo về Hà Nội.

“Em nghĩ, có thể những cái mình đang làm là lệch lạc, nhưng em không muốn mẹ em bị ai khi dễ cả.”

...

Không khí có vẻ chùng xuống nên tôi lái qua chuyện khác.

“Dự định tương lai của Tinna là gì?” Tôi hỏi, nhưng cô lại không trả lời trực tiếp mà hỏi ngược lại tôi: “Anh có biết ăn mù tạt không?”

Tôi gật đầu, cô cười và nói tiếp:

“Cái cảm giác lần đầu tiên ăn mù tạt quả là một cảm giác khó quên. Do không biết ăn, nên lần đó em lấy hơi nhiều. Wow! Nó sốc lên mũi, lên tới óc, nước mắt, nước mũi chảy ra ràn rụa. Sau một lúc mới thấy đã. Ăn riết rồi ghiền luôn.”

Cô nhìn tôi, “Cuộc sống và âm nhạc cũng có mùi vị của mù tạt. Không biết sống, ta sẽ thấy cuộc đời rất chán chường, phiền nhiễu. Tìm được cách sống, thì cuộc đời sẽ trở nên giản dị và tươi đẹp.”

Tinna cho biết Album Vol. 1 của cô sẽ mang tên “Mù Tạt”, gồm 12 ca khúc do cô sách tác và trình bày. Tất cả đều được viết theo phong cách nhạc rock, thể loại Nu-metal, Alternative và World Music.

“Tại sao không đặt tên cho CD là Rock 3 Màu?”

Cô cười thật tươi để kết thúc câu chuyện, “Có thể lắm!”

...

“Giữa đêm lạnh vắng tôi nhìn tôi.

Giữa đêm lạnh vắng hoang vu không bóng ai.

Chiếc gương vỡ tung rơi từng mảnh.

Nét mặt biến đi theo mảnh kính vụn.

Chiếc gương vỡ tung rơi từng mảnh.

Tâm hồn mỉm cười.

Và tôi lại là tôi.”

(Chiếc Gương)

http://www.tinna.info