Các nghệ nhân Việt Nam vừa có chuyến biểu diễn nghệ thuật truyền thống múa rối tại Trường Dedham, bang Massachusetts, Hoa Kỳ gây ấn tượng đặc biệt cho khán giả tại đây.  | | Múa rối VN được khán giả nhiều nước quan tâm và cổ vũ | Ấn tượng với những con rối Việt Nam được làm bằng tay Các em học sinh lớp một của Trường Dedham vào buổi sáng thứ ba vừa qua đã có cơ hội biết được những con búp bê nước ngoài, các loại búp bê mà phần lớn các trẻ em Hoa Kỳ chưa từng thấy bao giờ. Được kéo bằng một sợi dây, các em học sinh được xem một nữ thiên thần mặc áo màu đỏ và xanh, với đôi mắt chớp lia, đang xòe đôi cánh; một con rắn thong thả bơi lội trên mặt nước, một ngư dân đang kéo ra khỏi ao những gì bắt được và một con mèo bằng cây đang vồ một con vịt. Ngoài ra còn có một con cá màu đỏ tươi làm bằng cao su, một con vịt gỗ được sơn màu và một ông Phật với cái bụng bự. Tất cả những con rối nước kể trên sẽ trình diễn những câu chuyện truyền thống dân gian xuất phát từ đời sống thường ngày của nông dân Việt Nam, trong một sân khấu nước được thiết lập trong dịp hội chợ thường niên của Trường Dedham vào tuần rồi. Buổi trình diễn được thực hiện bởi một nhóm nghệ nhân Việt Nam, họ lưu lại đây trong một ngôi nhà chính thuộc tài sản của trường dùng làm nơi ở cho các nghệ nhân. Vào thứ ba, các nghệ nhân điều khiển rối nước đã cho các em học sinh lớp một biết sơ qua về các con rối. Tuy nhiên sự giao tiếp thỉnh thoảng bị giới hạn vì rào cản ngôn ngữ và các em đã không có đủ các con búp bê bằng gỗ trong khi mỗi em trai hoặc gái đều muốn tự mình cầm lấy một con. “Em rất thích vì chúng đầy màu sắc và bóng láng, chúng có nhiều màu tươi tắn”, em Ilona Perry, 7 tuổi, nói như thế. Em Ilona Perry thích nhất là con rối lớn nhất, đó là một người đàn ông với một thúng cá ở trên vai. Em Ilona Perry cho biết: “Em thích các gương mặt của các con rối vì chúng có một sức diễn tả sống động trên gương mặt. Và một vài con rối trông rất vui nhộn”. Giáo viên dạy mộc Gerry Clifford nói ông rất có ấn tượng với những con rối làm bằng tay và hi vọng có thể bắt đầu, cùng với các học trò của ông, làm vài mẫu như con rắn chẳng hạn. Ông Gerry Clifford bộc bạch: “Một cái máy không thể làm được một cái giống như vậy. Tôi rất phấn khích và muốn bắt tay vào làm ngay. Tôi có thể khẳng định là tôi đã nhìn thấy được cách làm nhiều loại con rối như thế này vào một vài công việc khác”. Chú trọng đến việc khai thác vai trò của nghệ thuật  | | Múa rối nước là một nghệ thuật chỉ có độc nhất tại Việt Nam | Múa rối nước là một nghệ thuật chỉ có độc nhất tại Việt Nam. Hầu hết mỗi ngôi làng tại Việt Nam đều có một cái ao hoặc một cái hồ và các nghệ nhân trình diễn múa rối nước đứng dưới nước bùn ngang tới thắt lưng, phía sau một tấm màn thưa và họ điều khiển các con rối di chuyển trên mặt nước. Điều quan trọng là nước không được quá trong vì nhờ đó họ có thể che giấu cái cần mà họ làm cho con rối trình diễn, đó là lời giải thích của nghệ nhân Chu Luong qua một thông dịch viên. Ông Chu Luong là giám đốc sân khấu của Nhà hát múa rối nước Thăng Long tại Hà Nội và nổi tiếng do việc tạo ra được một sân khấu nước có thể mang đi được, nhờ đó ông có thể đem các con rối trình bày trong lớp học cũng như cho khán giả trên khắp thế giới xem. Ông đã đi viếng hàng trăm ngôi làng ở miền Bắc Việt Nam để tìm nguồn cảm hứng sáng tạo ra khuôn mặt của các con rối. “Mỗi câu chuyện trình diễn của các con rối đều rất vui”. Đó là lời của ông Nguyen Quang Thieu, một nhà thơ kiêm họa sĩ tham gia vào các màn trình diễn. Ông Nguyen Quang Thieu cho biết thêm: “Cái ý tưởng mà người Việt Nam không quên là họ từng chịu nhiều đau khổ vì chiến tranh, nghèo đói và đời sống thấp kém”. Ông Nguyen Quang Thieu nói các vở tuồng được biểu diễn cùng với âm nhạc truyền thống Việt Nam, trình diễn sống với cây đàn một dây gọi là đàn bầu và một chiếc sáo tre cùng với giọng hát truyền thống giống như hát opera. Các ông Chu Lượng và Nguyễn Quang Thiều cũng như ông Lương Tử Đức, một nhạc sĩ, nhà sáng tác và là giáo sư của sân khấu truyền thống Việt Nam cùng với nhà thơ Nguyen Quyền đã đến Hoa Kỳ theo lời mời của Quỹ Rockefeller và Bộ Ngoại giao thông qua Trung tâm William Joiner nghiên cứu về chiến tranh và hậu quả xã hội của nó, trung tâm này thuộc Đại học Massachusetts, bang Boston, Hoa Kỳ. Ông Kevin Bowen, giám đốc Trung tâm, nói tổ chức này đã mời nhiều nhân vật từ Việt Nam đến Hoa Kỳ hằng năm, đặc biệt là các nhà văn Việt Nam. Ông Kevin Bowen cho biết đây là lần đầu tiên Trung tâm mời đoàn múa rối Việt Nam đến Hoa Kỳ. Ông Kevin Bowen nói: “Có khối chuyện kỳ bí về chiến tranh được viết từ phía Hoa Kỳ. Cho nên thật là thú vị khi chiến tranh được viết từ phía bên kia”. Ông Kevin Bowen còn tiết lộ thêm trung tâm rất chú trọng đến việc khai thác vai trò của nghệ thuật, xem như là sự hàn gắn vết thương sau chiến tranh. Bà Leslie Bowen, vợ của ông Kevin Bowen, giám đốc giao tế của Trường Dedham, nói cả trẻ em lẫn người lớn đều rất hoan nghênh buổi biểu diễn hôm thứ bảy vừa qua. Bà Leslie Bowen cho biết số tiền thu được qua việc bán vé vào cửa sẽ được sáp nhập vào quỹ cứu trợ của trường. Múa rối nước là loại hình nghệ thuật hết sức độc đáo và lâu đời, mang nét đặc trưng văn hóa Việt Nam, luôn tạo sự hấp dẫn riêng biệt đối với công chúng yêu nghệ thuật thế giới. Việc các nghệ sĩ múa rối Việt Nam giới thiệu với những người yêu nghệ thuật Mỹ và đông đảo cộng đồng người Việt nơi đây bộ môn sân khấu dân tộc độc đáo Việt Nam sẽ trở thành nhịp cầu hữu nghị, giúp cho hai dân tộc Việt - Mỹ ngày càng hiểu biết, xích lại gần nhau hơn trong tương lai. T.M - H.D (theo The Boston Globe) | 