THẾ HỆ VÀNG

Category » Âm nhạc cổ truyền

Đã có một thời, cải lương đạt đến mức cực thịnh tại miền nam. Đó là thời điểm mà sân khấu may mắn hội tụ những ông bà bầu gánh giỏi quản lý và điều hành nhân sự như bà bầu Thơ, bà bầu Kim Chưởng, ông bầu Long…cùng với những ngòi bút độc đáo của đội ngũ soạn giả sung sức và tài hoa như Hà Triều, Hoa Phượng, Kiên Giang, Yên Lang, Loan Thảo, Viễn Châu…nhưng đặc biệt là sự bừng nở sáng ngời của những tài năng sân khấu mà cho đến nhiều năm sau vẫn chưa có người thay thế: Thành Được, Hữu Phước, Hùng Cường, Út Bạch Lan, Thanh Hương, Thanh Nga, Bạch Tuyết, Phượng Liên, Mỹ Châu, Ngọc Giàu, Hồng Nga…Mỗi người một vẻ, chỉ cần cất giọng hát lên, khán giả nhận ra ngay người nghệ sĩ trình diễn vì nét riêng biệt của từng ngôi sao. Họ được báo chí và khán giả gọi là thế hệ vàng của sân khấu cải lương.

THẾ HỆ VÀNG

Út Bạch Lan, Ngọc Giàu, Thành Được trong vở Nửa Đời Hương Phấn của Hà Triều-Hoa Phượng ngày 14-10-2007 sắp tới

Ngọc Giàu không thể được gọi là giai nhân sân khấu nhưng chị lại là một nghệ sĩ đa tài. Trước khi bước chân lên sân khấu, bé Giàu theo anh đi hát sơn đông mãi võ kiếm tiền phụ giúp gia đình trong cảnh nghèo khó. Đến khi vào nghề diễn viên, có lần vì thấy cô đào chính đi tập tuồng mặc chiếc áo đẹp quá, Ngọc Giàu lúc đó vẫn còn là cô đào nhỏ chưa tên tuổi và nghèo khổ, đã lén mượn chị dâu chiếc áo dài để mặc trong lúc tập tuồng. Hậu quả là cái tát tai như trời giáng của người anh ruột. “Làm nghệ sĩ điều quan trọng là ca cho hay và diễn cho tốt chứ không phải để đua đòi sắc diện bề ngoài.” Bài học từ người anh đã giúp Ngọc Giàu ý thức và cố gắng đi lên trong nghề bằng tài năng của chính mình chứ không vay mượn hào quang từ hình thức bên ngoài.

Ngọc Giàu. Thanh Nga, Thành Được

Khởi đi từ huy chương vàng Thanh Tâm 1960 (cùng với nữ nghệ sĩ Bích Sơn) lúc còn rất trẻ, Ngọc Giàu lặng lẽ tô bồi hành trang nghệ thuật của mình bằng những vai diễn phụ bên cạnh một Thanh Nga sáng chói lẫy lừng. Nếu Thanh Nga hớp hồn khán giả qua nét đẹp yêu kiều của một nữ hoàng sân khấu thì Ngọc Giàu âm thầm chinh phục người xem bằng nét diễn đầy nội tâm và giọng ca buồn lắng vào tận đáy lòng. Vào vai nào, Ngọc Giàu diễn cho ra vai nấy. Vừa đỏng đảnh, kiêu kỳ rất ấn tượng trong vai Mỹ Tiên trong vở “Sân khấu về khuya” (soạn giả Nguyễn Thành Châu), thoắt biến thành bà mẹ lam lũ tảo tần hết lòng hy sinh cho con thật cảm động trong vở “Bông hồng cài áo” (soạn giả Hoàng Khâm), Ngọc Giàu đã chứng tỏ bản lĩnh nhập vai tài tình khó ai thay thế.
Vai Bảy cán vá trong “Đời Cô Lựu” (soạn giả Trần Hữu Trang) là một khám phá mới về khả năng diễn hài của Ngọc Giàu. Cô Bảy chỉ là một nhân vật rất phụ và nhạt nhòa trong kịch bản gốc. Nhưng qua sự sáng tạo độc đáo, Ngọc Giàu đã biến cô Bảy trở thành nhân vật được khán giả yêu thích cho đến hôm nay.
Vai Bảy cán vá cũng đã mở ra một phong cách trình diễn mới cho Ngọc Giàu: diễn hài thật duyên dáng. Có lẽ nhờ nét duyên trời cho thật mặn mà nên Ngọc Giàu vẫn còn được khán giả thương mến nồng nhiệt mỗi khi chị xuất hiện. Trong đêm Thành Được tái ngộ Út Bạch Lan, Ngọc Giàu sẽ hóa thân vào vai Diệu hồn nhiên nhưng cũng rất dạt dào cảm xúc.

Phượng Liên đoạt huy chương vàng Thanh Tâm năm1966 (cùng với nam nghệ sĩ Phương Quang). Phượng Liên là một trong số những nữ nghệ sĩ có giọng ca cải lương hay nhất trong suốt nhiều thập niên qua. Sau 1975, có lần đang ngồi trong xe hơi lưu thông ngang qua một ngã tư tại Sài Gòn, chiếc xe hơi bị công an thổi còi yêu cầu ngừng lại. Lo lắng không biết có vi phạm luật giao thông hay không, Phượng Liên bước xuống xe chào hỏi thì được trả lời chẳng có gì sai phạm cả, chỉ muốn chận xe để được nhìn mặt nghệ sĩ Phượng Liên vì quá ái mộ cô mà thôi.
Theo chồng là đại tá Vinh sang định cư tại nam Cali theo diện HO từ nhiều năm nay, Phượng Liên vẫn chung thủy với nghiệp Tổ cải lương. Tôi đã vài lần nhìn thấy cô tập tuồng một cách say mê, có khi cô dừng lại nhắc tuồng cho Ngọc Giàu, rồi cô lại hướng dẫn nhạc sĩ cổ nhạc vào dây đàn ra sao để hỗ trợ hiệu quả cao nhất cho nghệ sĩ trên sân khấu. Với Phượng Liên, sân khấu thiêng liêng vô cùng. Cô sống hết mình với nhân vật và cũng sống hết mình với đồng nghiệp. Có lần, chưa đến vai diễn, Phượng Liên đứng trong hậu trường chăm chú quan sát diễn tiến vở tuồng, cô nhanh chóng phát hiện Linh Tâm đang ca diễn ngoài sân khấu và quên mang theo thanh gươm. Chính cô đã chạy vội vào phòng đạo cụ tìm ngay thanh gươm và tự tay mang trở ra để Linh Tâm tiếp tục lớp diễn mà không bị gián đoạn.
Tư gia của Phượng Liên hiện nay là chốn đi về của những đồng nghiệp từ xa đến hoặc từ Việt Nam sang như: Lệ Thủy, Ngọc Giàu…Đó cũng là nơi tập tuồng hàng đêm của nghệ sĩ mỗi khi có show trình diễn đó đây. Khi bài báo này lên khuôn, cũng là lúc Phượng Liên- vai Hương trong “Nửa đời hương phấn” đang tập họp các nghệ sĩ Ngọc Giàu, Bảo Quốc, Hồng Nga, Tô Châu và Bình Trang ngay tại nhà mình tập tuồng để kịp trình diễn tại nhà hàng Thành Được vào Chủ nhật 14 tháng 10 sắp đến. Bay theo Phượng Liên lên San Jose lần này còn có ông xã của chị.

Bảo Quốc- huy chương vàng Thanh Tâm 1967- là con nhà nòi của cải lương miền nam. Thừa hưởng tài hoa của cha là nghệ sĩ Năm Nghĩa, sự thông minh của mẹ là bà bầu Thơ và nét duyên dáng của chị ba là nữ nghệ sĩ Thanh Nga, Bảo Quốc trở thành nghệ sĩ hài hước được yêu thích nhất trong suốt nhiều năm qua. Ban đầu, nghệ sĩ Năm Nghĩa muốn con trai trở thành kép mùi thượng thặng trên sân khấu nhà, nên tạo điều kiện để lăng xê Bảo Quốc trở thành kép chính. Tuy nhiên, chính nghệ sĩ Thanh Nga là người khám phá ra nét duyên hài độc đáo của đứa em cùng mẹ khác cha nên đã khuyến khích và hướng dẫn Bảo Quốc đi theo con đường hài hước và anh đã thành công.
Năm 1978, Thanh Nga bị sát hại, người anh kế là nghệ sĩ Hữu Thìn (cha ruột của nghệ sĩ kịch nói Hữu Châu và diễn viên Hữu Lộc- xuất hiện bên cạnh Hoài Linh, Chí Tài trên DVD Thúy Nga in Korea gần đây) cũng bị đánh chết một cách bí ẩn, bà bầu Thơ xuống tinh thần và lâm trọng bệnh. Đoàn Thanh Minh chính thức đổi tên thành đoàn cải lương tập thể Thanh Nga và bị đưa vào chế độ quản lý tập thể của Sở Văn Hóa Thông Tin lúc bấy giờ. Cùng với nhiều nghệ sĩ tài danh khác nản lòng vì cách quản lý mới của cán bộ văn hóa, Bảo Quốc rời đoàn hát nhà, đi kiếm sống bằng việc tấu hài với Duy Phương. Đó cũng là bước đầu khai phá cho loại hình tấu hài tại Việt Nam sau 1975.
Đang cùng với bà xã là chị Thủy có mặt tại Mỹ lo đám cưới cho cô con gái cưng là Hồng Loan, Bảo Quốc háo hức vào vai người cha của Hương và Diệu trong vở “Nửa đời hương phấn” vào Chủ nhật 14 tháng 10 tại nhà hàng Thành Được. Tuy là danh hài, nhưng khi cần vào vai nghiêm chỉnh, Bảo Quốc vẫn chứng tỏ được bản lĩnh con nhà nòi của mình một cách dễ dàng. Tin mới nhất cho biết bà xã của Bảo Quốc cũng sẽ tự mua vé máy bay từ nam Cali bay lên San Jose để ủng hộ tinh thần ông xã và các nghệ sĩ trong đêm Thành Được tái ngộ Út Bạch Lan sắp đến.

Riêng nghệ sĩ Hồng Nga lẽ ra phải về lại Việt Nam từ đầu tháng 9, nhưng khi được mời vào vai bà mẹ đầy nước mắt của hai cô Hương trên sân khấu nhà hàng Thành Được là Út Bạch Lan và Phượng Liên trong “Nửa đời hương phấn”, chị đã tình nguyện xin gia hạn thêm visa để ở lại thêm cho đến giữa tháng 10. Hồng Nga tâm sự: “Dễ gì có được một đêm diễn với toàn là những giọng ca vàng. Đã vậy, còn được làm mẹ của cả hai tài danh sân khấu trong cùng một đêm diễn thì còn gì bằng.” Còn Sầu nữ Út Bạch Lan thì vui mừng: “Hồng Nga mà vào vai bà mẹ, nhất là lớp diễn ở chùa vào cảnh chót thì tuyệt vời, chính các nghệ sĩ diễn chung cũng phải nổi da gà vì xúc động.”

Thế đấy, họ- những nghệ sĩ thuộc thế hệ vàng tìm về với nhau, với vai diễn xưa và với khán giả cũ để lại làm sáng bừng sân khấu cải lương nơi xứ người dù chỉ là một đêm diễn, nhưng chắc chắn đó sẽ là một đêm diễn tuyệt vời và giá trị.

Đặt vé Đêm Thành Được tái ngộ Út Bạch Lan tại nhà hàng Thành Được với gần trọn vở “Nửa Đời Hương Phấn” (Hà Triều- Hoa Phượng), gọi Senter Video (408) 298-1854 hoặc nhà hàng Thành Được (408) 945-8598.