Từ năm 1961 đến nay, chúng ta thường được nghe trên các sân khấu ca nhạc người ta giới thiệu bài "Người ở đừng về" là dân ca quan họ Bắc Ninh. Nghệ sĩ nhân dân Thanh Huyền khi biểu diễn ở nước ngoài hát bài này cũng được giới thiệu là Dân ca Quan họ. Ngay cả trên vô tuyến truyền hình, thậm chí Đoàn dân ca Quan họ thường đi biểu diễn đó đây cũng hát và giới thiệu tương tự. Và chúng tôi, cả chúng ta nữa, bấy lâu nay vẫn nghĩ cách giới thiệu như trên là đúng. Bài Người ở đừng về chẳng là dân ca Quan họ thì Dân ca nào?
Yêu một Bắc Ninh | |||
Ấy thế mà chưa đúng. Câu chuyện là thế này: Trong Quan họ có bài Chuông vàng gác cửa Tam Quan, lời của bài hát được mở đầu như sau:
Thì Nhạc sĩ Xuân Tứ lấy câu Người ơi Người ở đừng về từ giữa bài hát nhấc lên làm đầu câu hát, sắp xếp lại, đưa âm nhạc vút lên cao (người ới người ở đừng về) rồi đặt tên là bài "Người ở đừng về" mà lâu nay chúng ta vẫn tưởng là một bài Quan họ có tên nghiêm chỉnh. Thực ra trong Quan họ làm gì có bài Người ở đừng về mà chỉ có: Chuông vàng gác cửa tam quan. Thế mới biết, trong qua trình giữ gìn và phát triển Dân ca Quan họ, các thế hệ con cháu cứ chỉnh lý cải biên (điều tất yếu) nếu như không nói cho ngọn ngành thì đời con cháu mai sau cãi nhau chẳng thích. Các nhà nghiên cứu sẽ tốn bao nhiêu giấy mực tranh luận những vấn đề tương tự như thế này? Đức Miêng |