Hát bội hồi sinh nhờ truyền hình
 |
Hát bội là một bộ môn nghệ thuật có từ lâu đời tại miền Nam, thịnh hành ở các thế kỷ trước, và khi cải lương xuất hiện thì hát bội bị ảnh hưởng và nhạt dần. Ðến thập niên 40-50 thì hát bội chỉ còn dùng để hát cúng đình cúng miễu trong mùa lễ cúng Kỳ Yên của những tháng đầu năm Âm Lịch. Hoặc thỉnh thoảng được tổ chức hát tại Hội Việt Mỹ cho người ngoại quốc xem mà biết qua bộ môn sân khấu cổ truyền của dân tộc ta mà thôi. Thiên hạ đâu còn tha thiết gì đến hát bội, và không ít một số người than rằng rồi đây môn ấy sẽ đi lần đến chỗ tàn lụn.
Thế nhưng từ khi có truyền hình và trên màn ảnh nhỏ có chương trình hát bội thì thấy rõ bộ môn cổ kịch này được dân chúng mến thích qua sự trình diễn của “Ban hát bội Ðinh Bằng Phi”. Mới nghe qua người ta tưởng đâu Ðinh Bằng Phi là một ông lão lớn tuổi nào, như quí ông Ðốc Phủ Ðỗ Văn Rỡ, hội trưởng Hội Khuyến Lệ Cổ Ca, hoặc ông Ðốc Phủ Quí, hay là ông Hồ Văn Lang là những người đã bỏ nhiều thì giờ, tim óc để duy trì môn nghệ thuật cổ truyền này.
Hơn nữa vào cuối 1970 người ta thấy trong giải thưởng văn học nghệ thuật của tổng thống có tuồng hát bội đoạt giải mang tên “Trần Bình Trọng tử tiết” của soạn giả Ðinh Bằng Phi. Thế rồi người ta bắt đầu tìm hiểu xem Ðinh Bằng Phi là ai? Thì mới biết rằng soạn giả này không phải là ông phủ, ông huyện gì cả, mà chỉ một giáo sư mới 33 tuổi (tính đến năm 1970) dạy học tại Vũng Tàu. Sau đó nhập ngũ trường Võ Bộ Binh Thủ Ðức, đến khi lên trung úy thì được phái về làm việc tại Phủ Quốc Vụ Khanh đặc trách văn hóa, đồng thời là giảng viên môn hát bội tại trường Quốc Gia Âm Nhạc và Kịch Nghệ Sài Gòn.
Ngoài vở tuồng được đoạt giải văn học nghệ thuật toàn quốc 1970, soạn giả Ðinh Bằng Phi còn viết thêm rất nhiều tác phẩm, trong đó có tuồng Trưng Nữ Vương, tuồng Phạm Ngũ Lão tòng quân v.v... Cái đặc biệt của hát bội Ðinh Bằng Phi là gần như cải cách, giảm thiểu tối đa các ngôn từ khó hiểu của hát bội thời xưa, phải những người nho học mới thấu hiểu tận tường. Không hiểu thời gian rồi có làm tàn lụi môn kịch nghệ cổ nay không. Và nếu có thì đây là điều đáng ngậm ngùi.
tancogiaoduyen (Theo Ngành Mai - NV)