Phan Anh Dũng: NẮNG CHIỀU - TƯỞNG NHỚ NHẠC SĨ LÊ TRỌNG NGUYỄN, phân 1
Mấy hôm đầu năm tôi vẫn lấy thêm ngày nghỉ, vì biết thứ hai mùng 7 đặt chân vào sở thì công việc sẽ ngập đầu! Trong lúc đang "nghỉ dưỡng sức" thì một buổi sáng đẹp trời, nhưng lạnh kinh khủng, nhận được email của bà quả phụ Lê Trọng Nguyễn, tức chị Nguyễn Thị Nga. Chị yêu cầu tôi lấy mấy bài nhạc Nắng Chiều và Sao Đêm từ CD Nhạc Lê Trọng Nguyễn để gởi cho anh Nguyễn Đức Nam làm một chương trình nhạc trên Đài Phát Thanh,Truyền Hình vùng Hoa Thịnh Đốn. Nhân dịp này, tôi nghe lại toàn bộ 2 CD Lê Trọng Nguyễn Collection Volume 1 & 2. Rât thích thú với những khám phá mới về giai điệu và lời của những bài ít phổ biến như: Cát Biển, Tìm Nơi Em, Sóng Nước Viễn Phương, Màu Tím Hoàng Hôn, Nhớ Thu Hà Nội v v Tôi cũng bỏ thì giờ xem lại các bài viết về Lê Trọng Nguyễn tôi thu thập trong máy computer. Tình cờ biết ngày giỗ thứ 4 của Ông sắp tới: ngày 9 tháng 1.
| NẮNG CHIỀU - TƯỞNG NHỚ NHẠC SĨ LÊ TRỌNG NGUYỄN - Biên soạn: Phan Anh Dũng |  |  |  |
Về các bản nhạc của Ông, Tâm Hảo thích và đã hát bài Lá Rơi Bên Thềm trong nhiều cuộc họp mặt thân hữu. Riêng tôi thì thích nhất bài Sao Đêm vì giai điệu lạ, có âm hưởng jazz, lời cũng đẹp, đầy trăng sao, mơ mộng! Được biết Nhạc Sĩ Lê Trọng Nguyễn ưng ý nhất tác phẩm này về mặt nghệ thuật. Cách đây mấy tuần, tôi có dịp hát tại nhà ca sĩ Hoàng Tiếp và bàn về lời của bài hát này với một số thân hữu, trong đó có thi họa gia Vũ Hối, người cùng quê với Lê Trọng Nguyễn.
Tuy chưa gặp mặt nhưng tôi đã có đọc nhiều bài viết ngợi khen các cá tính điềm đạm, khiêm tốn và thẳng thắn của Ông. Các Đặc San của Hội Quảng Nam-Đà Nẵng mọi nơi cũng có đăng những bài viết của Ông và của bạn bè kể lại những kỷ niệm vui buồn trước 1975. Đặc biệt trong bài Một Chuyến "Dinh Tê", Ông có nhắc đến một trong những sáng lập viên của Cỏ Thơm, đó là cố Thi Sĩ Anh Độ Đỗ Cẩm Khê.
Tháng 6 năm 2006 tôi có dịp gặp chị Nga trong đêm nhạc Chiều Nhớ do Câu Lạc Bộ Văn Học Nghệ Thuật vùng Hoa Thịnh Đốn tổ chức. Tháng 8 sau đó lại gặp chị ở Quận Cam Cali. Thỉnh thoảng chị vẫn hỏi thăm và thông báo các buổi tổ chức giới thiêu CD của Lê Trọng Nguyễn, như kỳ chị đến Paris tháng 11 vừa qua.
Trong lúc rảnh rỗi này tôi bèn khởi sự sưu tầm các bài viết, chương trình phát thanh, chương trình kỷ niệm về Lê Trọng Nguyễn và được sự hợp tác nhanh chóng của chị Nga, anh Phạm Thành Châu, anh Trần Quang Hải, anh Thanh Trang, Mộng Trang ... Xin thành thật cám ơn tất cả.
Quý vị nào có bài viết, hình ảnh, kỷ niệm với Nhạc Sĩ Lê Trọng Nguyễn, xin vui lòng gởi về email của tôi: dathphan@comcast.net This email address is being protected from spam bots, you need Javascript enabled to view it
Phan Anh Dũng (Richmond, Virginia - 4 tháng 1 năm 2008)
Tiểu Sử
Nhạc Sĩ Lê Trọng Nguyễn sinh ngày 1 tháng 5 năm 1926 tại Điện Bàn, Quảng Nam. Cha mất sớm, mẹ ông nuôi hai con đến tuổi trưởng thành. Em gái lập gia đình và sớm qua đời, Lê Trọng Nguyễn và mẹ nuôi ba đứa cháu nhỏ.
Ông từng học ở Hà Nội trong khoảng 1942 đến 1945, thời gian đó ông có làm bạn với nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát. Trước 1954, Lê Trọng Nguyễn từng phụ trách âm nhạc cho toàn thể Liên khu Năm (Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên), nhưng sau đó ông rời bỏ và về cư trú tại Hội An.
Lê Trọng Nguyễn có dạy âm nhạc tại trường trung học Nguyễn Duy Hiệu. Sau khi theo học hàm thụ trường Ecole Universelle của Pháp, ông tốt nghiệp và trở thành hội viên của S.A.C.E.M. - Hội Nhạc Sĩ Pháp (La Société des auteurs, compositeurs et éditeurs de musique) với một số tác phẩm, trong đó được biết đến nhiều hơn cả là bản Sóng Đà Giang.
Tuy là một nhạc sĩ, nhưng Lê Trọng Nguyễn không sống bằng âm nhạc. Năm 1965, ông làm Giám Đốc Công Ty Centra Co., một công ty thương mại của Pháp. Từ năm 1968, ông là Giám Đốc Điều Hành của Công Ty Sealand tại Đà Nẵng. Năm 1970 sau khi lập gia đình với bà Nguyễn Thị Nga, ông từ bỏ chức vụ Giám đốc công ty SeaLand về sống tại Sài Gòn. Năm 1973, ông làm Giám Đốc Nhà Máy Dầu Hỏa Cửu Long. Sau biến cố 1975, ông mở lớp dạy nhạc tại nhà và tự chế tạo các loại đàn do chính tay ông làm để sinh sống.
Lê Trọng Nguyễn đến Hoa Kỳ vào tháng 3 năm 1983, định cư tại Rosemead, California cùng vợ và bốn người con. Ông mất ngày 9 tháng 1 năm 2004 tại bệnh viện City of Hope, Duarte, California vì bệnh ung thư phổi.
Lê Trọng Nguyễn viết ca khúc đầu tay Ngày Mai Trời Lại Sáng năm 1946. Ông sáng tác không nhiều, nhưng các nhạc phẩm của ông đều giá trị nghệ thuật cao, với giai điệu và lời ca trau chuốt, nhiều hình ảnh đẹp. Trong những tác phẩm của Lê Trọng Nguyễn, nổi tiếng và phổ biến rộng rãi hơn cả là bản Nắng Chiều, được ông sáng tác vào năm 1952. Nhạc phẩm này không chỉ nổi tiếng ở Việt Nam mà nó còn được biết tới nhiều ở Nhật Bản, Đài Loan và ở Hồng Kông với tên Bản Tình ca Việt Nam. Nắng Chiều cũng là ca khúc trong bộ phim cùng tên năm 1971 của đạo diễn Lê Mộng Hoàng với sự có mặt của diễn viên nổi tiếng Thanh Nga. Trong một cuộc phỏng vấn, Lê Trọng Nguyễn đã nói: "Tôi viết bản đó ở Huế, thời gian sau khi bỏ vùng kháng chiến về thành... Tâm sự tôi trong bài Nắng Chiều nó như thế này, kể anh nghe cho vui. Sau cuộc đảo chính của Nhật vào đêm 9 tháng 3 năm 45, có một gia đình công chức Nam triều từ Quy Nhơn chạy ra tạm trú ở Hội An, mà tôi cũng ở Hội An lúc đó. Gia đình đó có một người con gái. Tôi yêu người con gái ấy!"
Năm 2003, ông viết xong "Nghệ Thuật Viết Nhạc", sẽ được gia đình cho xuất bản trong tương lai.
"Lê Trọng Nguyễn không chỉ là một nhạc sĩ có tài, ông còn là một học giả uyên bác về âm nhạc mà tôi thường bàn luận trong nhiều dịp sáng tác ..." như lời nhận xét của Phạm Đình Chương, người bạn thân của ông.
Tác Phẩm
Bến Giang đầu (Nắng chiều 2) Cánh nhạn bay qua Cát biển (Hoàng hôn trên biển cả)
Chiều bên giáo đường Chim chiều không tổ Cung điện buồn
Dạ khúc Đêm mưa bão Đừng quên nhau
Hương một đêm trăng Khi bóng đêm về Lá rơi bên thềm
Let's come closer Lời việt nữ Màu tím hoàng hôn
Màu tím cuộc đời Mộ khúc Nắng chiều
Ngày mai trời lại sáng Nguyện cầu Nhìn biển bơ vơ
Nhớ thu Hà Nội Sao đêm Sóng Đà Giang
Sóng nước viễn phương Thuyền lãng tử Tìm nơi em
Tình vui thôn trang Trăng lại sáng Vầng trán đau buồn
Ghi chú:
Cát Biển (sáng tác chung với Y Vân); Lá Rơi Bên Thềm (lời: Nguyễn Hiền); Sóng Nước Viễn Phương (lời: Thẩm Oánh); Trăng Lại Sáng (lời: Hồ Văn Thiết); Màu Tím Hoàng Hôn (lời: Nguyễn Hiền)
Tập Nhạc với thủ bút của Nhạc Sĩ Lê Trọng Nguyễn trên trang bìa
Bản nhạc của Lê Trọng Nguyễn được phổ thông nhất: Nắng Chiều (pdf)
Bản nhạc được Lê Trọng Nguyễn ưng ý nhất: Sao Đêm (pdf)
NHẠC LÊ TRỌNG NGUYỄN - CD COLLECTION VOLUME 1
NHẠC LÊ TRỌNG NGUYỄN - CD COLLECTION VOLUME 2
NẮNG CHIỀU - tiếng hát: Thái Sơn NẮNG CHIỀU - tiếng hát: Hạnh Nguyễn (lời Nhật) NẮNG CHIỀU (lời Hoa)
CHIỀU BÊN GIÁO ĐƯỜNG - tiếng hát: Kim Tước CÁT BIỂN - (viết chung với Y Vân) - tiếng hát: Quang Tuấn
BẾN GIANG ĐẦU - tiếng hát: Xuân Thu NGÀY MAI TRỜI LẠI SÁNG (tác phẩm đầu tay) - tiếng hát: Quang Minh
Một Chuyến "Dinh Tê" - Lê Trọng Nguyễn
Lòng tôi đau như cắt, luôn luôn trước mắt cái cảnh hai người thương nhất đời mình là mẹ và em gái phải chịu khốn khổ, gầy mòn đau ốm mà không có lấy một viên thuốc dưới bầu trời bom đạn. Nên, cho dù đã biết kháng chiến chống Pháp có đẹp bao nhiêu, tôi cũng xin cúi đầu quay mặt tạ từ.
Năm 1952, tôi rời Bồng Sơn (Bình Định) ra Tam Kỳ (Quảng Nam) cùng với một người bạn dựng một trại mộc làm đàn mandoline và guitare. Vào khoảng tháng 6, tôi gặp một số học sinh có ý định về thành để tiếp tục con đường học vấn. Có bốn cậu: Tạ Ký, Nguyễn Sung, Nguyễn Viết Tường và một cậu nữa mà tôi quên mất tên, cùng với tôi hẹn sẽ thực hiện ý đồ về thành.
Rồi đến một đêm tối trời, chúng tôi lặng lẽ gặp nhau tại sân vận động Tam Kỳ, thì thầm bàn tính đường đi nước bước. Tạ Ký và Nguyễn Sung đề nghị sẽ đi về nhà Tạ Ký ở Trung Phước thuộc huyện Quế Sơn, nghỉ đêm tại đó đến mờ sáng ngày hôm sau sẽ đi xuống ngã Phường Rạch và tiếp tục đi đến Xuân Đài. Tôi không biết đường xá gì cả nên cùng với tất cả đồng ý. Sáng hôm đó chúng tôi đi xuống đến Gò Nổi, qua khúc sông cạn, vào đồn Xuân Đài. Trước tôi cứ tưởng sẽ gặp lính Pháp nhưng lại toàn là lính Việt. Một vị sĩ quan tên là Triệu, đồn trưởng bảo chúng tôi lên xe và đưa chúng tôi đến căn cứ Phòng 2 đóng ở Vĩnh Điện. Khi còn ở trong vùng kháng chiến, tôi đã nghe nói về căn cứ này. "Khó thoát khỏi bị tra khảo”. Tôi nhận xét các cậu học sinh rất thản nhiên, còn có vẻ vui. Riêng tôi, thật tình mà nói, sợ quá.
Mời đọc tiếp bài viết Một Chuyến Dinh Tê của Lê Trọng Nguyễn (pdf)
Tưởng nhớ Lê Trọng Nguyễn - Thanh Trang
(Bài viết sau ngày Nhạc Sĩ Lê Trọng Nguyễn qua đời)
Từ trái: Thanh Trang, Lê Trọng Nguyễn
Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn vừa mất ngày 9 tháng 1 vừa qua. Nếu đọc qua báo chí họặc nghe các đài phát thanh đưa tin thì thể nào muời lần như một ta cũng thấy nêu tên bài hát “Nắng Chiều” đi kèm với tên nguời vừa qua đời. Ngày nhạc sĩ Văn Cao mất thì dù không cần phải nhắc đến “Văn Cao tác giả của Thiên Thai” phần lớn ai cũng biết. Hoặc đối với Trịnh Công Sơn thì cũng vậy. Nhưng những tác giả như Lâm Tuyền, Ngọc Bích, ... khi qua đời mà không ai nhắc đến những bài hát của các vị ấy thì có lẽ rất nhiều nguời ở lứa tuổi duới 50 đều không biết đến. Kể cả khi nhắc lại tựa đề những bài hát nổi tiếng một thời -vì hay- của họ. Nhắc đến “Lâm Tuyền-tác-giả-của-“Lặng Lẽ“” thì mấy ai biết ? Hoặc ngay cả “Lâm Tuyền-“Tiếng Thời Gian””, đối với lứa duới 50! Với Ngọc Bích thì họa chăng phải nhắc đến bài Tango “Mộng Chiều Xuân” thiên hạ mới như sực nhớ ra một điều gì! Còn nếu nhắc “Trở Về Bến Mơ“, “Lời Hẹn Xưa”, “Khúc Nhạc Chiều Mơ”, những bài hát có giai điệu thật đẹp, thật trữ tình, thì e cũng lại hiếm nguời nhớ đến.
Tôi nêu những điều ở trên là bởi chúng có liên quan trực tiếp đến Lê Trọng Nguyễn với bài “Nắng Chiều” của ông! Trong một cuộc nói chuyện với Nguyễn Phúc của Đài BBC truớc đây, nhạc sĩ LTN có nói rằng ông không khoái cái bài “Nắng Chiều” cho lắm, tuy ngày viết xong bài hát đó thì -vì một lẽ riêng- ông rất hài lòng! Có cái gì đấy mâu thuẫn chăng? Không! Ông giải thích, qua buổi “nói chuyện” đó, là nguời ta thay nhau hát bài NC, theo nhau nhắc đến bài NC thời ấy mà chả biết “cái con nguời tên Nguyễn đó là ai cả“ ! Lại cũng một truờng hợp, khá phổ biến, khi mà “tác phẩm nổi tiếng hơn tác giả “! Mà cũng vì nguời thuởng ngọan chung chung, bình thuờng ngoài đời chỉ quen với “Nắng Chiều” cho nên tác giả của nó lại thiệt thòi thêm một phen ở chỗ là ít mấy ai biết đến, nhớ đến “Lá Rơi Bên Thềm (chung với Nguyễn Hiền), “Sao Đêm”, “Bến Giang Đầu”, “Cát Biển” (chung với Y Vân), “Chiều Bên Giáo Đuờng”, “Nhớ Thu Hà-Nội“, “Tìm Nơi Em “, v.v…
Trở lại truờng hợp của Văn Cao, Trịnh Công Sơn là những tác giả có lợi thế hơn về mặt “name recognition” (dễ nhận danh), nói theo kiểu nguời Mỹ! Phải chăng chỉ do giá trị nơi các bài hát? Không hẳn! Văn Cao không có những vụ như “Nhân Văn”, “Giai Phẩm”; Trịnh Công Sơn không có những ý kiến đối chọi của nguời thương kẻ ghét về mặt quan điểm hay lập truờng này nọ trong suốt hơn 35 năm thì chửa chắc họ đã dễ có đuợc “hào quang” như nguời đời vẫn gán cho! Bằng chứng hiển nhiên là cố Nhạc Sĩ Dương Thiệu Tuớc há chẳng phải là một cây đại thụ trong Tân Nhạc VN, với những tác phẩm làm say đắm lòng nguời một thời, khi những nhạc sĩ lứa TCS vẫn còn ở tuổi học trò ? Nhạc sĩ DTT mất đi, mấy ai nhắc đến, nhớ đến? Thời nay, ngoài chợ nhạc với đầy rẫy các CD, mấy ai thấy những bài hát của DTT ? Trong Văn Học Nghệ Thuật, có thực tài là một chuyện, lại còn phải có ma lực của “quảng cáo” duới nhiều dạng, trong đó thị hiếu cùng các biến cố xoay quanh và gắn liền với cuộc đời của các tác giả là dạng then chốt, và thuờng thì các tác giả cũng không có can dự trực tiếp vào quá trình tạo nên cái “hào quang“ cho chính mình! Cứ tạm coi như “phần số“ của mỗi nguời nó như thế! Có tài nhưng không sinh vào cái “giờ“ để đuợc nổi danh thì cố mà chịu vậy!
Mấy tuần truớc đây, có dịp chuyện vãn với Quỳnh Giao thì cô ấy cho biết đã dự tính hát một loạt các bài của Lê Trọng Nguyễn và Lâm Tuyền. Hai anh em trao đổi với nhau là bài nào nên chọn. Chẳng hạn như cô ấy nhắc đến “Lá Rơi Bên Thềm” của LTN và “Hình Ảnh Một Buổi Chiều” của LT. Hôm đó thì chỉ có Lâm Tuyền đã là nguời thiên cổ. Nay đến phiên Lê Trọng Nguyễn cũng từ giã cõi đời này luôn! Ta còn lại đuợc những ai nào? Ta còn các nhạc sĩ lớp tiền bối như Văn Giảng (tức Thông Đạt của ”Ai về sông Tương), Đan Thọ (“Chiều tím”, “Tình quê hương”), Nguyễn Hiền (“Ý Nhạc chiều”, “Về đây anh”, “Anh cho em mùa Xuân“, “Hoa buớm ngày xưa”, “Tìm đâu”, “Lá thư gửi Mẹ“( Thơ của Thái Thủy), “Nhật Bằng” (“Thuyền trăng”, “Bóng quê xưa” (chung với Xuân Tiên ), “Chiều tà”, “Sau lũy tre xanh”, “Thu ly hương” (chung với Đãn Thọ), Phạm Duy, Trịnh Văn Ngân (“Chiến sĩ của lòng em”, “Nguời đưa thư đã đi qua”) …và ở bên nhà: Hoàng Giác (“Ngày về“, “Mơ Hoa”, “Lỡ cũng đàn”), Dzõan Mẫn (“Biệt Ly”, “Gió xa khơi”, “Hương cố nhân”), Nguyễn Thiện Tơ (“Nhắn gió chiều”, “Trên đuờng về“) … Nhớ đến đâu ghi đến đó; các vị nào tôi quên nhắc tới xin niệm tình luợng thứ! Một số vị, tôi phải nhắc đến cả một lô bài hát bởi tôi nhắm chừng là cũng chửa dễ gì nguời đọc còn nhớ hết! Nhắc lại với lòng biết ơn, bởi cuộc đời chúng ta, hay ít ra cũng đối với nguời yêu nhạc, không có những bài hát mà chúng ta từng yêu thích thì cũng đã mất đi “hương vị“ không ít! Có thể nói không sợ sai là không có các vị ấy trên đời này thì ta cũng đã mất đi không ít cái thú vị, niềm vui trong cuộc sống.
Chỉ mới năm truớc đây thôi, gặp lại ông Lê Trọng Nguyễn ở nhà một nguời bạn chung; thấy ông vẫn còn khỏe. Vẫn phi phèo điếu thuốc lá khi cùng nhau chuyện trò ngoài sân. Vào đến trong nhà, tôi ngồi vào cây đàn piano, dạo một đọan của bài “Lá rơi bên thềm, hỏi đưa ông:”Có nhớ gì không đấy?” Ông lim dim dim nói: “cũng nhớ nhớ ..!” Tôi dạo một đọan bài “Nhớ Thu Hà-Nội”, cũng lại hỏi câu y như vừa lúc nãy. Ông cũng lại lim dim trả lời tương tự! Làm tôi nhớ một đêm cách đây cũng đã trên muời năm, Ông Nguyễn Hiền ông ấy gọi phone hỏi:” Này, “toa” có nhớ phần lời bài “Đừng quên” ngày xưa của “moa” không nhỉ ?” Hồi ấy ông đang rục rịch cho ra tuyển tập “Hoa buớm ngày xưa“! Những lúc như vậy, sao mà tôi thương -theo cái nghĩa trìu mến- các vị ấy như thế! Có cái ngậm ngùi gì đấy len lỏi, mà chỉ những ai về già, đã qua cái lứa 55-60 mới cảm nghiệm đuợc khi nhìn lại những chỗ thân quen với mình!
Lại một buổi trưa, cách đây không lâu lắm, đang ngồi ở tiệm phở gà Nguyễn Huệ trên đuờng Bolsa (1st Street) duới vùng Westminster - Santa Ana thì một nguời luống tuổi ở ngoài buớc vào, ngồi đối diện với mình! Ông ta nhìn luớt qua tôi, và tôi cũng chỉ nhìn luớt qua ông. Đến khi nhìn lại lần thứ hai thì tôi cẩn thận lấy cặp kính đeo lên mắt, và nhận ra chẳng ai khác hơn là ông “Nắng chiều”! Tôi nói:” Ông ơi! Ông làm ơn đeo kính lên cho con nhờ với !” Bên kia nhìn kỹ lại nguời đối diện và nở nụ cười rất tươi ! Tôi hỏi:”Sao mà bà đầm nhà ông lại để ông đi đâu một mình thế này?” Đáp:” Hai vợ chồng xuống đây thăm đứa con gái mới sanh; bà ấy còn ở đang đó, tôi đi kiếm ăn một mình”. Kế đó là vừa ăn phở vừa chuyện trò linh tinh. Lúc chia tay thì tất nhiên là vẫn theo thông lệ, hẹn gặp lại nhau một ngày đẹp giời nào đấy ở San Gabriel nơi ông cư ngụ hoặc ở Covina nơi tôi thuờng trú! Đấy là lần cuối cùng tôi gặp lại ông Lê Trọng Nguyễn. Chả có triệu chứng gì, xét về mặt ngọai hình nơi ông ngày hôm đó, báo hiệu là ngày hôm nay ông đã qua đời ! (Có ai gặp một nguời trong tiệm phở, ăn tô phở một cách mạnh dạn và ngon lành, mà lại có thể hình dung là chỉ không lâu nữa sẽ không còn bao giờ gặp lại vì bệnh chứ không vì tai nạn?)
Nhưng nói gì thì nói, nhắc về một nhạc sĩ có thực tài mà không nói đến chính những bài hát của nguời ta thì cũng như không. Nhưng đề cập đến một bài hát mà không có bài hát đó do một ai đấy hát lên - ít nhất cũng qua một cái CD - thì cũng lại như không ! Chẳng lẽ lại cứ cái kiểu dùng chữ nghĩa tương đối cụ thể để nói về những cái trừu tuợng mà khi nghe thì mỗi nguời nhất thiết đều nghe theo một cách, qua những tình cảm cùng kỷ niệm riêng tư của chính mình? Chả lẽ vẫn quanh quẩn với, kiểu như: những bài hát của LTN là theo phơng cách xưa (“Tôi là một nguời xưa lắm anh à”, lời của LTN nói với phóng viên Nguyễn Phúc của Đài BBC), khi nói về tình yêu thì chủ yếu là nói về tình nguời, về chữ TÌNH nhiều hơn là chính nguời yêu cụ thể nào đấy của mình, mà tất cả là lồng trong khung cảnh của thiên nhiên, của đời sống chung ? Nguời đọc nào xưa giờ vẫn có lòng yêu thích những bài hát của Lê Trọng Nguyễn thì tốt nhất là nên tìm nghe lại những bài hát của ông! Những bài khác kìa, chứ không phải chỉ có bài “Nắng chiều”, lạy Trời! Những bài thật hay khác nữa kìa! Tìm nghe bài “Tìm nơi em”, chẳng hạn, trong CD “Một đời tôi hát” của Anh Ngọc để thấy nét nhạc và lời ca như thể đã từ một thế giới nào khác vọng về, (như một bài Thánh ca), chứ không còn thuộc về thế giới có một bến sông, có một ngõ ngách đưa về một chốn làng quê, có tí nắng chiều, và tất nhiên là có dáng “gầy gầy” của ai đấy đang đứng đón bên thềm ...
Nhạc của Lê Trọng Nguyễn đẹp về giai điệu. Lời hát đẹp ở cái dung dị của nó; không cầu kỳ bí hiểm, không có cái kiểu làm duyên làm dáng! Phải chăng vì bình sinh ông vốn dĩ là một nguời hiền hòa, thẳng thắn, giản dị và rất khiêm tốn? Trong một lần ông chuyện vãn với tôi, đang nói vu vơ về một đề tài gì đấy, chợt có câu này:“Tôi ngại nguời khác gọi tôi là nhạc sĩ lắm! Cứ xem nơi các tác phẩm của nguời khác, trong lãnh vực âm nhạc Cổ Điển chẳng hạn, thấy mình chưa là cái gì cả !” (Lần đó tôi có nói là tôi không đồng ý với ông! Tôi nói rằng âm nhạc thuộc phạm trù Văn Hóa, mà Văn Hóa thì đi đôi với từng dân tộc. Là nguời làm văn học nghệ thuật thì nếu như ông tạo dựng cái hay cái đẹp cho những con nguời có gốc gác nơi cùng quê hương đất nuớc với ông thì cái đó mới đáng kể. Bảo nhạc Cổ Điển Tây Phương là chuẩn mực của Nghệ Thuật Âm Nhạc thì, đối với nguời Việt Nam đúng là nguời Việt Nam, chẳng khác gì như bảo rằng đĩa bánh bèo không quy mô, ngon lành như một đĩa “Pizza” của Ý! Lần đó nghe tôi nói thế thì ông toét miệng cuời, cái cuời dân giã và đôn hậu mà những ai có dịp gần ông hẳn phải biết !)
Cũng trong buổi “nói chuyện” với Nguyễn Phúc của Đài BBC ông có nói đại ý thế này: “Khi tập tễnh sáng tác thì mình viết lách câu nhạc sao cho ra vẻ cầu kỳ phức tạp, thế nhưng có học hỏi thêm rồi có sáng tác thêm thì mới nhìn ra sự thể là làm sao cho hay nhưng cho thật giản dị thì mới là điều khó “!
Thuở nay tôi yêu thích những bài hát của Lê Trọng Nguyễn thì cũng không ngoài những chuẩn mực do chính ông đã tự đề ra cho mình như vừa nhắc lại ở trên!
“Còn gì nữa ? Ngoài trời sao úa rồi ...!” (“Sao Đêm” của Lê Trọng Nguyễn)
Thanh Trang (Nam California, mùa Đông 2004)
Thanh Trang hòa âm và đàn: NẮNG CHIỀU LÁ RƠI BÊN THỀM
Thanh Trang viết lời Việt, hòa âm và hát: BÀI LUÂN VŨ CHẬM TRONG ĐÊM
("Bài Luân Vũ Chậm Trong Đêm", theo nguyên tác "A Slow Waltz In The Night", nhạc không lời của Lê Trọng Nguyễn)
Nói chuyện với nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn - Nguyễn Phúc
Lời tòa soạn: Thế hệ văn nghệ sĩ Việt Nam bước vào tuổi thanh niên thời kháng chiến chống Pháp nay đã ở vào tuổi "thất thập cổ lai hy". Sự đóng góp và tâm tình của thế hệ đó, cho đến nay, vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Vì thế, Văn Học đã nhờ nhà báo Nguyễn Phúc, nguyên là biên tập viên Ðài BBC Luân Ðôn, thực hiện một loạt những cuộc phỏng vấn các văn nghệ sĩ thế hệ này hiện đang định cư ở hải ngoại. Mở đầu là bài phỏng vấn nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn dưới đây.
Từ trên thềm của ngôi nhà nhỏ cạnh đường San Gabriel, thị trấn Rosemead, người nghệ sĩ ấy, với khuôn mặt chở đầy dấu tích của năm tháng, của phong trần, của phong sương, của chịu đựng, đã đón tôi với một nụ cười thật tươi, thật sáng, với một cái nhìn thật thẳng thắn, thật sắc, thật lâu: có chút gì thật đặc sắc trong cái tương phản giữa nét trẻ trung của nét cười ấy, cái nhìn ấy với những nếp hằn sâu trên trán rộng, những đường nhăn bên hai má. Ðiếu thuốc lá đang cháy dở trên tay, anh Nguyễn ngoắt:
"Vô, vô. "
Cái ngoắt tay ấy của một con người từng trải, lịch duyệt, có vẻ như bất chấp mọi ước lệ trong lối chào hỏi xưa nay của người mình, cái ngoắt tay thân mật ấy coi vậy mà lịch sự ra phết.
Mặt đàn dương cầm cũ cũng chở đầy năm tháng như gương mặt của chủ nhân nó: Hai tấm ảnh bán thân đóng khung. Một của J. S. Bach và một của Beethoven. Cái tủ thấp kê gần giàn stereo nhỏ đầy dĩa CD nhạc cổ điển tây phương.
Xin đọc tiếp bài phỏng vấn Nhạc Sĩ Lê Trọng Nguyễn (pdf) của Nguyễn Phúc
Các Chương Trình Phát Thanh về Lê Trọng Nguyễn
"Tưởng Niệm Nhạc Sĩ Lê Trọng Nguyễn" - Đài VOVN-Houston, Phương Hoa và Du Tử Lê thực hiện
"Lê Trọng Nguyễn - Ánh Nắng Chiều Chợt Tắt" - Đài VOA, Trường Kỳ thực hiện
Phạm Phú Minh nói về Lê Trọng Nguyễn - Đài VNCR, Chương trình "Lá Thư Đầu Tuần"
Đêm Nhạc Kỷ Niệm 60 năm Âm Nhạc Lê Trọng Nguyễn
27 tháng 5, 2006 - Phòng Sinh Hoạt Nhật Báo Người Việt - Westminster, California
WESTMINSTER, California - Ðêm nhạc kỷ niệm 60 năm hoạt động âm nhạc của nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn vừa được gia đình và thân hữu tổ chức tại phòng sinh hoạt Nhật Báo Người Việt vào tối thứ Bảy 27 Tháng Năm, 2006 vừa qua.
Có đến gần 300 người ái mộ nhạc Lê Trọng Nguyễn đã đến tham dự chật cả phòng sinh hoạt. Từ lúc 6 giờ 30 khách tham dự đã đến khá đông và được giới thiệu đĩa nhạc Collection #2 “Lá rơi bên thềm” của người nhạc sĩ tài hoa, tác giả bản “Nắng chiều” vào giữa thập niên 1950, một bản nhạc không chỉ làm say mê người Việt trong nước mà còn được thưởng ngoạn ở nhiều nước Ðông Nam Á như Hồng Kông, Ðài Loan và Ðại Hàn...
Mời đọc tiếp bài viết của Nguyên Huy (pdf)
Mai Hương & Phạm Anh Dũng (Cali) hát: NẮNG CHIỀU Vũ Trung Hiền hát TÌM NƠI EM (hòa âm: Thanh Trang)
Quỳnh Giao hát: SAO ĐÊM Nghiêm Phú Phi
Đêm Nhạc "Chiều Nhớ ": 25 tháng 6, 2006 - Elks Club, Falls Church, Virginia
Tưởng Nhớ Lê Trọng Nguyễn, Hoàng Trọng, Nhật Bằng, Văn Phụng
Falls Church, VIRGINIA - Câu Lạc Bộ Văn Học Nghệ Thuật vùng Hoa Thịnh Đốn và Nguyệt San Kỷ Nguyên Mới đã tổ chức một chương trình nhạc thính phòng “Chiều Nhớ” vào lúc 7:30 chiều Chủ Nhật, 25 tháng 6, 2006 tại Elk Club ở Falls Church, VA. Mặc dầu mưa tầm tã suốt cuối tuần, nhưng có hơn bốn trăm khán thính giả đến tham dự, ngoài sự dự tính của ban tổ chức.
Nhạc sĩ Nguyễn Đức Nam cho biết mục đích của buổi nhạc thính phòng “Chiều Nhớ” là để tưởng nhớ đến bốn cố nhạc sĩ: Hoàng Trọng, Lê Trọng Nguyễn, Văn Phụng và Nhật Bằng.
Trong phần mở đầu, Ông Hà Bỉnh Trung, Hội Trưởng Hội Văn Học Nghệ Thuật /HTĐ đại diện cho BTC có lời chào mừng quan khách. Ông cho biết đây là một sinh hoạt của CLB VHNT/HTĐ, tổ chức để đồng hương yêu nhạc thính phòng có dịp thưởng thức những giọng ca vàng từ Cali và cũng được tổ chức với mục đích gây quỹ để xây nhà Văn Hóa ở HTĐ.
Bốn ca sĩ nỗi tiếng từ vùng nắng ấm Cali là Kim Tước, Quỳnh Giao, Mai Huơng và Anh Dũng đã lần lượt trình bày họp ca, đơn ca những nhạc khúc nổi tiếng của bốn nhạc sĩ trên, đặc biệt với sự phụ họa dương cầm với Vương Hương, toàn ban đã cống hiến cho khách yêu nhạc thính phòng vùng HTĐ một chiều nhớ thật đặc sắc ...
Xin mời đọc tiếp bài viết của Tuyết Mai (pdf)
Tâm Hảo, Nguyễn Thị Nga, Nguyễn Thị Ngọc Dung, Phan Anh Dũng
Tâm Hảo hát: LÁ RƠI BÊN THỀM (Lời: Nguyễn Hiền - hòa âm: Thanh Trang)
<