Ngọc Anh : Pháp vinh danh nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo
Theo thông báo của đại sứ quán Pháp tại Việt Nam (ngày 22 tháng 04/2008), nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo (91 tuổi) đã được tổng thống Pháp tặng thưởng huy chương Officier des Arts et des Lettres tức “huy chương nghệ thuật và văn chương”, là huy chương cao quí của Pháp dành cho người Việt đầu tiên sống trong nước được trao tặng. Đây là một vinh dự cho nền âm nhạc tài tử miền Nam và âm nhạc cổ truyền Việt Nam.
Pháp vinh danh nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo 29.04.2008 08:37
Trước đây giáo sư - tiến sĩ Trần Văn Khê cũng đã từng được trao tặng huy chương trong thời gian ông sinh sống và làm việc tại nước ngoài. Ngoài huy chương “nghệ thuật và văn chương” mà Pháp trao tặng lần này, trước đây nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo cũng là người Việt Nam duy nhất cùng với 5 nhạc sư khác trên thế giới có tầm ảnh hưởng đến nghiên cứu âm nhạc thế giới được vinh danh tại Mỹ trong "Hội thảo Dân Tộc Nhạc Học Thế Giới" (tháng 11/2006) với đề tài "Danh nhân âm nhạc trong ngành Dân tộc nhạc học" và giải thưởng Đào Tấn vào năm 2005.
ngocanh |
Nhạc sư Vĩnh Bảo tại buổi lễ nhận giải Đào Tấn 2005
Hội thảo Dân Tộc Nhạc Học thế giới lần thứ 51 đã diễn ra tại thành phố Honolulu, bang Hawaii, Hoa Kỳ, từ ngày 15 đến 19-11-2006. Đề tài "Danh nhân âm nhạc trong ngành Dân tộc nhạc học" mà nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo của VN là một đối tượng nghiên cứu đã được hội thảo đón nhận nồng nhiệt.
Cùng lúc với Hội nghị APEC tại Việt Nam, Hội thảo tại đây đã diễn ra thành công với hơn 250 bài tham luận và sự tham dự của 800 nhà nghiên cứu, nghiên cứu sinh, cũng như các dự thính viên mở rộng.
Cử tọa hội thảo đón nhận hết sức nồng nhiệt với một đề tài theo sát bộ phận tham luận lớn của hội thảo là “Ethnomusicology of the Individual” (Danh nhân âm nhạc trong ngành Dân tộc nhạc học) trong đó có 6 nhạc sư có tầm ảnh hưởng đến nghiên cứu âm nhạc thế giới gồm Nguyễn Vĩnh Bảo (Việt Nam), Hwang Byung Ki (Hàn Quốc), Miyagi Michio (Nhật Bản), Sun Wen-Ming, A-Bing (Trung Quốc) và Joseph Cooper Walker (Ai-len).
Đặc biệt, hội thảo lần này có sự tham gia đề tài về việt Nam qua thuyết trình của GS-TS Nguyễn Thuyết Phong (Đại Học Kent, Viện Âm Nhạc Việt Nam tại Hoa Kỳ) về Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo với chủ đề “Considering the Fate of Tài Tử Music: Nguyễn Vĩnh Bảo, the Last Guardian of the Tradition” (Mối quan tâm đến vận mạng của Đờn ca tài tử: Nguyễn Vĩnh Bảo, người bảo vệ sau cùng của truyền thống).
GS-TS Nguyễn Thuyết Phong cho biết nhận định và luận điểm của ông được hội thảo nhất trí tán thành khi cho rằng nhạc sư Vĩnh Bảo là một nhân vật đã sống trọn vẹn cuộc đời cho Đờn ca tài tử Nam Bộ qua việc dạy học, diễn giảng, biểu diễn, đóng đàn và sáng tạo nhạc cụ, sáng tạo các loại dây (tunings) và kỹ thuật diễn tấu, cũng như tư duy mỹ quan âm nhạc Việt Nam.
Ông là nghệ nhân được ghi âm đĩa Béka sớm nhất tại Việt Nam vào năm 1938 cùng với danh ca Cô Ba Thiệt (tức chị ruột Cô Năm Cần Thơ). Điểm đặc trưng về ông là không những đã đào tạo nhân tài âm nhạc (hiện nay gồm các Nhà giáo ưu tú, là giảng viên tại các Nhạc viện, giúp sinh viên Mỹ John Paul Trainor hoàn thành luận án tiến sĩ về Đờn ca tài tử), mà còn ở việc sáng tạo ký âm, cải tiến nhạc cụ mà không đi lệch chiều hướng nhạc truyền thống dân tộc.
Hội Dân Tộc Nhạc Học (Society for Ethnomusicology), một tổ chức chính qui, đứng đầu về việc nghiên cứu và giảng dạy âm nhạc các dân tộc trên thế giới, lần này chọn địa điểm hải đảo Hawaii nhằm vào việc tái tạo và khích lệ nghiên cứu thế giới quan tâm đến vùng Châu Á -Thái Bình Dương, vùng khởi điểm cho nhiều đề tài nghiên cứu chủ đạo của học thuật nầy cách đây hơn một thế kỷ.
PV
Một tin vui cho nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo, cho tất cả học trò của Bác Vĩnh Bảo, cho truyền thống Đàn Tài Tử, cho tất cả công trình của Bác từ 70 năm qua cống hiến trọn cuộc đời cho âm nhạc cổ truyền dân tộc Việt Nam , cho việc quãng bá nhạc Việt trên đất Pháp qua một số dĩa hát được xuất bản tại Pháp (OCORA) và Âu châu (coll.Unesco Musical Sources, Hà Lan, coll.Unesco Musical Atlas, Ý đại lợi), cho việc sáng tạo những cây đàn tranh mới lạ.
Theo lá thư của tòa đại sứ Pháp ở Hànội gởi cho Bác vào ngày 22 tháng 4 vừa qua , Bộ văn hóa Pháp đã chấp nhận tặng huy chương "Nghệ Thuật và Văn Chương" (médaille des Arts et des Lettres, cấp bực Officier) cho bác Nguyễn Vĩnh Bảo để tuyên dương công trạng của Bác làm rạng danh nhạc Việt khắp nơi trên thế giới và những cộng tác của Bác với xứ Pháp từ nhiều năm qua .
Để tìm hiểu về huy chương này, tôi xin tóm lược bằng tiếng Việt cho các bạn ở diễn đàn này biết qua về huy chương này .
Ở Pháp có tất cả là ba loại huy chương quan trọng :
Cao nhất là huy chương "médaille de la Légion d'Honneur" (Bắc đẩu bội tinh) dành cho những người đóng góp lớn cho xứ Pháp và làm rạng danh xứ Pháp trên thế giới (Charlot, Yehudi Menuhin, tôi được may mắn có huy chương này)
Cao thứ nhì là huy chương "ordre national du Mérite" dành cho các nhà bác học, giáo sư có nhiều năm giảng dạy ở các trường đại học Pháp, hay cơ quan nghiên cứu của Pháp
Huy chương thứ ba là "médaille des Arts et des Lettres" dành cho những người phụng sự nghệ thuật và văn chương (nhạc sĩ, nghệ sĩ, thi sĩ, họa sĩ, văn sĩ, vv.... của xứ Pháp và thế giới)
Huy chương « Nghệ thuật và Văn Chương »
(Médaille des Arts et des Lettres / Medal of Arts and Letters)
Huy chương « Nghệ thuật và Văn chương » là phần thưởng danh dự của Pháp do Bộ Văn Hóa quản lý, để tuyên dương « những người nổi danh trong địa hạt nghệ thuật hay văn chương và đã đóng góp rất nhiều vào việc làm rạng danh nghệ thuật và văn chương tại Pháp hay trên thế giới .
Lịch sử huy chương
Huy chương « nghệ thuật và văn chương » được tạo ra vào ngày 2 tháng 5, 1957 (theo điều luật số 57-549 ngày 2 tháng 5, 1957 công bố việc thành lập huy chương này
Huy chương này có ba cấp bực :
1. Chevalier (Hiệp sĩ ) thấp nhất
2. Officier , cấp cao hơn
3. Commandeur , cấp cao nhất
Theo điều luật ngày 5 tháng 5, 1997, mỗi năm bộ văn hóa Pháp chọn 450 « cấp bực chevaliers », 150 « cấp bực officiers », và 50 « cấp bực commandeurs »
Danh sách những người được chọn được đăng vào tờ nội san chính thức của bộ văn hóa Pháp .
Huy hiệu
Người nhận được danh hiệu « chevalier » sẽ mang một miếng vải nhỏ màu xanh cây đậm (5,5mm)có 5 lằn trắng.
Người nhận danh hiệu « officier » sẽ mang một bông hồng.
Người nhận danh hiệu « commandeur » sẽ mang một cà vạt đặc biệt của huy hiệu
Sẽ có một buổi lễ được tổ chức tại tòa đại sứ hay tòa lãnh sự Pháp (nếu ở ngoài xứ Pháp) và do một đại diện xứ Pháp đọc bản tuyên dương và gắn mề đai (có thể là ông đại sứ, ông lãnh sự hay một cán bộ cao cấp của chính phủ Pháp)
Ở Việt Nam đã có một số người nhận được huy chương này : GSTS Trần Văn Khê, nhạc sĩ Nguyễn Thiên Đạo, nhà văn Dương Thu Hương, và một vài người khác trong lĩnh vực nghệ thuật mà tôi không nhớ tên .
Lần này nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo được trao tặng huy chương "Nghệ thuật và Văn Chương" .
Tôi rất vui mừng và hãnh diện có một người Thầy được thế giới tôn vinh một cách xứng đáng .
Hy vọng các nhạc sinh của Bác và các thân hữu gần xa ở Việt Nam sẽ có mặt để chung vui với Bác .
Bác nên liên lạc ngay với tòa đại sứ Pháp ở Hanoi để định ngày gắn huy chương và chọn địa điểm . Thường thường phải làm buổi lễ trong vòng hai tháng sau khi có quyết nghị tôn vinh.
Dr.Trần Quang Hải
http://cailuongvietnam.com/modules.php?name=News&op=viewst&sid=4253