Nguyễn Mạnh Hà : Hải Phòng chơi Ca Trù
TP - Thấm thoắt đã 15 năm CLB Ca trù Hải Phòng ra đời. Một lễ kỷ niệm đầm ấm vừa được tổ chức cuối tháng 4 tại đình Hàng Kênh- Hải Phòng. Từ hơn một năm nay, nhà giải vũ đình Hàng Kênh đã trở thành trung tâm ca trù của Hải Phòng.
Thứ Hai, 05/05/2008, 09:20
Hải Phòng chơi ca trù
| Đào nương Hải Phượng biểu diễn tại lễ kỷ niệm 15 năm thành lập CLB Ca trù Hải Phòng |
Lượng khách nghe thường xuyên khoảng 20 người- tầm tuổi trên dưới 60. Ngoài các buổi diễn miễn phí định kỳ tại đình Hàng Kênh, năm qua CLB cũng được 15 buổi diễn theo lời mời (chẳng hạn, lễ mừng thọ (cho các cụ trên 70) hay các buổi họp mặt phụ lão (cựu giám đốc, cựu TNXP) rồi các tour du lịch sinh thái cũng mời CLB đến diễn trong không gian nhà cổ...).
Nhưng đến một ngày khán giả lớn tuổi đi cả thì CLB biết hát cho ai? Chủ nhiệm Đỗ Quyên: “Đấy cũng là một điều đáng trăn trở vì thế hệ trẻ bây giờ đến với ca trù ít lắm”. Nhưng vẫn còn lý do để lạc quan vì CLB đã đào tạo được khá nhiều người trẻ.
Hiện, 1/3 thành viên CLB tuổi dưới 30, vừa học vừa diễn. Chị Quyên cũng “xúi” con cháu trong nhà học ca trù, cuối cùng có 2 cháu theo (chiếm... một nửa số học sinh nhí của CLB)- cháu 13 tuổi học hát, cháu 9 tuổi học cầm chầu.
CLB hiện vẫn hoạt động chủ yếu bằng kinh phí của hội viên. Một số quan viên cao niên trong CLB được gọi là hội viên tán trợ - mặc dù tuổi đã trên dưới 80, hàng năm các cụ vẫn trích ra đôi ba triệu để ủng hộ ca trù. Từ năm nay, chị Đỗ Quyên mới dám thu hội phí 10.000 đồng/tháng.
“Anh em đến tập thì mình cũng phải uống nước, rồi tiền xe tiền pháo cho nghệ nhân. Cùng với % dôi ra từ các canh hát, tính ra vẫn không đủ. Nhà nước nên có sự hỗ trợ, quan tâm đúng mức, trước hết là với các nghệ nhân” - Chị Quyên nói.
Chị Quyên có thâm niên làm diễn viên chèo 14 năm. Năm 1980, chị về phòng quản lý văn hóa cơ sở của Sở VHTT Hải Phòng. Một lần hội diễn văn nghệ quần chúng, nghe các cụ nghệ nhân ca trù tại Nhà hát Lớn thành phố, chị thấy thích và tìm học.
Đào nương Đinh Thị Thẩm (năm nay 83 tuổi) dạy chị Quyên tay phách đầu tiên. Tuy vậy, mãi đến 1993, chị mới quyết tâm theo học ca trù. Kép đàn Trần Trọng Quế được chị coi là thầy dạy chính thức. Tuy nhiên, học thầy xong chị Quyên vẫn phải nhờ cụ ca nương chỉnh sửa kỹ thuật hát cho chuẩn.
Từ 2003, đến lượt chị Quyên làm công tác truyền dạy cho những đào trẻ như Thu Hằng, Hải Phượng, Thu Hương... và một số đào “nhí”. Các cụ nghệ nhân vẫn “đứng sau” làm công tác “truốt”. Về đàn, cụ Trần Trọng Quế nay sức yếu, đã có Hoàng Khoa kế tục.
Hoàng Khoa nguyên là cung văn. Có thể nói anh dùng đàn nguyệt để nuôi đàn đáy và nuôi việc học ở trường Trung cấp Nghệ thuật Hải Phòng. Nghe lời chị Quyên, Khoa cắp sách đi học khi sắp bước sang tuổi 30.
Đặc biệt, nếu Hà Nội có đào đàn Phạm Thị Huệ (vừa đàn vừa hát) thì Hải Phòng cũng (sắp) có đào đàn Hải Phượng. Tuy nhiên, tại buổi lễ kỷ niệm 15 năm, chị Quyên vẫn chưa cho Hải Phượng khoe tay đàn - mà theo chị còn phải tiếp tục rèn luyện.
Nếu thành công, Hải Phượng sẽ tiếp nối truyền thống của ca trù Hải Phòng với đào đàn gần đây nhất là cụ Đào Thị Bảo (đã mất mấy năm nay) - chị ruột của đào nương Đào Thị Thẩm. Hải Phượng có giọng hát êm nhẹ dễ nghe. Cô vừa tốt nghiệp ĐH Văn hóa Hà Nội và đang thử sức trong các lĩnh vực kịch nói và múa rối ở Hải Phòng.
CLB Ca trù Hải Phòng thường có các buổi biểu diễn chung với “chị em kết nghĩa” là CLB Ca trù Thăng Long (Hà Nội). Đào nương Vân Anh của Hải Phòng vẫn được mời lên dẫn các chương trình đặc biệt cho Thăng Long.
Biết tiếng ca trù Hải Phòng, các CLB Ca trù ở Thanh Hóa, Bắc Ninh, TPHCM đều có lời mời giao lưu. Cũng muốn “nắm được cái hay tốt của bạn để học tập nâng cao”, nhưng chưa có kinh phí nên chị Quyên cũng chưa dám đưa quân đi xa.
N.M.Hà
http://www.tienphong.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=121315&ChannelID=7