Music news from a Vietnamese traditional musician

Trương Tuấn Hải đạt giải A

Vừa qua đoàn Nhã nhạc gồm 9 nhạc công do cựu chiến binh Trương Văn Hải - Giám đốc nhà hát làm trưởng đoàn Tháp tùng với Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết sang thăm và làm việc tại Nhật Bản theo lời mời của Nhật Hoàng. Biểu diễn tại hoàng cung cho vua, hoàng hậu và hoàng thân quốc thích xem. Nhà vua rất khen ngợi, đánh giá cao về Nhã nhạc Việt Nam.

Những ngày đầu cắp sách đến trường, điều may mắn đến với cậu bé Tuấn Hải là được người mẹ - cô đào Yến Loan trong gánh hát bội Loan Anh một thời lừng lẫy ở Huế dạy thêm cho học tuồng rất cơ bản và Tuấn Hải học rất say mê.

Cái gì đã quyến rủ mê hồn cậu bé đến sững sờ? Phải chăng là cái nghệ thuật tuồng độc đáo đã ngấm sâu vào máu thịt như là cái gia sản duy nhất của gia đình qua bốn đời “sinh nghề tử nghiệp” (Hải sinh ra sau cánh gà sân khấu, mẹ cũng mất khi đang diễn trên sân khấu)

Lên tám tuổi ngoài học hát, học vũ đạo tuồng Hải đã bắt đầu lên sân khấu với những vai nhí.

Từ năm 1977 đến 1981 Hải tham gia lực lượng vũ trang quân đội nhân dân Việt Nam, đơn vị Sư đoàn 470 anh hùng, phụ trách đội văn nghệ, chỉ đạo nghệ thuật, được tặng danh hiệu chiến sĩ thi đua và bằng khen của Thủ tướng chính phủ và Bộ quốc phòng.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ xuất ngũ, được phường tín nhiệm, trong một thời gian dài anh giữ chức Ủy viên ủy ban, Bí thư chi bộ đường phố, thường trực Đảng bộ, chủ tịch Ủy ban mặt trận tổ quốc Việt Nam phường Phú Hòa.

Lúc này, dù công việc ở phường ổn định nhưng với lòng yêu thích say mê nghệ thuật, thực tình muốn nối nghiệp mẹ cha và cũng để thực hiện giấc mơ ấp ủ từ thời niên thiếu, trở thành một đạo diễn tuồng, anh xin vào làm ở Nhà hát cung đình thuộc Trung tâm bảo tồn di tích cố đô Huế rồi xin Nhà hát và Trung tâm cho theo học đạo diễn bốn năm ở trường Đại học sân khấu và Điện ảnh Hà Nội, ra trường với tấm bằng cử nhân nghệ thuật loại xuất sắc.

Vở tuồng “Người khởi nghiệp ĐàngTrong” (Nói về công lao chúa Nguyễn Hoàng) và “Trái tim người nghệ sĩ” (Đào Duy Từ) do anh đạo diễn và sáng tác múa “Đường anh mở qua buôn làng em” đã ra mắt công chúng và được đánh giá cao. Anh đã nổ lực phấn đấu để vượt qua biết bao hoàn cảnh khó khăn và vượt qua cả chính mình, từ một diễn viên - nhạc công trở thành Phó Giám đốc rồi Giám đốc, Bí thư chi bộ, đạo diễn, nghệ sĩ độc tấu trống điêu luyện của Nhà hát nghệ thuật cung đình; quản lý, điều hành biểu diễn Nhã nhạc, ca múa cung đình tại hai Nhà hát Duyệt Thị Đường và Minh Khiêm Đường. Trong tranh phục cổ rực rở, lạ mắt và nhạc cụ dân tộc đơn giản, đã tấu lên khúc nhạc diệu huyền làm sống lại phần hồn di sản.

 Ngoài công việc ở Nhà hát, mọi hoạt động văn nghệ địa phương, anh đều hăng hái tham gia. Ở đâu, người giám đốc cựu chiến binh ấy vẫn giữ bầu máu nóng nghề nghiệp, vẫn xông xáo say mê ca hát như những năm tháng trong quân ngũ. Những ca khúc trữ tình, giai điệu trầm hùng thiết tha như “Khúc quân hành”, “thề quyết bảo vệ tổ quốc”, “Mẹ Việt Nam”, “Đất nước trọn niềm vui”... do anh biểu diễn hoặc dàn dựng, tham gia hội diễn “Bài ca không quên”, phục vụ những ngày lễ lớn hoặc chiến trường xưa Nam Đông, A Lưới thể hiện nhiệt tình và tấm lòng tha thiết biết ơn vô hạn công ơn Đảng, Bác Hồ, quân đội, quê hương, bà mẹ Việt Nam anh hùng; tái hiện hình ảnh đẹp về anh bộ đội cụ Hồ xông pha lửa đạn, đồng cam cộng khổ, chia ngọt sẽ bùi; làm sống dậy trong ký ức người xem những hồi tưởng sâu đậm về những ngày tháng lịch sử cả nước đứng lên đánh giặc; sót thương vô hạn đối với bao đồng đội đã vĩnh viễn nằm lại cho sự nghiệp thống nhất non sông. Chương trình nào cũng sinh động, dàn dựng khá công phu, đa dạng về thể loại nghệ thuật, phong cách biểu diễn nhiều màu sắc, kết hợp “dân tộc hiện đại” cuốn hút người xem từ đầu đến cuối, đặc biệt là cựu chiến binh, bộ đội. Điều hạnh phúc nhất là phụ trách đoàn Nhà hát được mời diễn phục vụ Quốc hội khóa XI, hội nghị APEC, hội nghị ASEM 2, và nhiều lần đi diễn nước ngoài theo lời mời của các nước như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Italia, Pháp, Bỉ... được đắm mình trong hoạt động nghệ thuật, mỗi lần biểu diễn thành công, được cổ vũ, anh như thấy mình có thêm niềm tin mới.

Có thể nói, ở Nhà hát Duyệt Thị Đường, một tập thể hăng say hoạt động nghệ thuật, nổi bật là tấm gương sáng Giám đốc, cựu chiến binh Trương Tuấn Hải,                                                    

                                                               Bài và ảnh: Lê Văn Nghệ