Music news from a Vietnamese traditional musician

Cuộc điền dã của các nhà nghiên cứu xây dựng hồ sơ ca trù trong hơn một năm qua đã cho thấy trong cả nước hiện có gần 20 tỉnh, thành vẫn tồn tại sinh hoạt ca trù - với gần 30 nhóm, CLB, tuy rằng mức độ duy trì và điều kiện hoạt động ở mỗi nơi có nhiều chênh lệch.

Nếu như kỹ thuật đổ hột sử dụng độ rung của thanh hầu, thì đổ con kiến sử dụng độ ngắt của thanh hầu, đổ hột bị ngắt hơi, còn đổ con kiến phải giữ hơi, đổ hột lấy hơi ra ngoài, còn đổ con kiến lại vừa đẩy hơi ra ngoài vừa lấy hơi vào trong. Như vậy kỹ thuật đổ con kiến phức tạp hơn nhiều so với đổ hột.

Trong khi Viện âm nhạc và Cục Di sản văn hóa đang trong quá trình hoàn thiện hồ sơ để trình UNESCO công nhận ca trù là di sản văn hóa phi vật thể, buổi thuyết trình về lịch sử và nghệ thuật ca trù diễn ra sáng 16-7 của thạc sĩ Nguyễn Xuân Diện và biểu diễn ca trù của nghệ sĩ Phó Thị Kim Đức là một hoạt động rất ý nghĩa.

Liên hoan ca trù toàn quốc 2005 đã bước sang ngày thứ hai tại Hà Tĩnh (26, 27/3). 9 CLB đã biểu diễn tranh tài với phần bắt buộc là 5 khổ dạo đầu bài Hồng Hồng Tuyết Tuyết cùng một bài tự chọn. Tuy nhiên, nhiều nhà nghiên cứu và người yêu thích ca trù tỏ ra khá thất vọng về liên hoan này.

Sau hai ngày diễn ra tại Trung tâm Văn Miếu-Quốc Tử Giám, LH Ca trù Toàn quốc-2005 đã tổng kết và trao giải chiều nay. Nhiều vấn đề thực tiễn đặt ra sau liên hoan (LH) này.

"Cũng nhờ sự ủng hộ của anh Tố Hữu, tôi ghi âm bà Hồ, bà Nguyễn Thị Phúc, tiếng đàn của ông Đinh Khắc Ban, tiếng trống của ông Trúc Hiền. Khi ấy buồn lắm, tôi nghĩ đó là chút hương thừa của đoá hoa sắp tàn, trên một cành cây cằn cỗi, không còn nhựa sống."

- Chỉ còn chưa đầy 1 tuần nữa điệu múa cổ Bài Bông sẽ hoàn chỉnh ra mắt với người dân vào ngày khai hội Yên Tử, suốt 6 tháng qua nhóm Ca trù Tràng An phối hợp với nhà chùa Yên Tử đã phục dựng thành công một điệu múa cổ mà theo một số các học giả khi xưa nhận định là “Nhã nhạc đế vương thịnh điển nhất trong nhạc giới”

Nghe cô gái người Pháp hát Hồng hồng tuyết tuyết, vừa hát vừa gõ phách một cách bài bản, nhiều bạn trẻ VN không khỏi ngẩn ngơ và thán phục. Càng thán phục hơn khi Aliénor Anisensel đã bảo vệ thành công luận án cao học tại Pháp bằng đề tài ca trù. Lần đến VN này, cô tiếp tục nghiên cứu ca trù để bảo vệ luận án tiến sĩ.

Đêm 19-6, đêm của các nghệ nhân ca trù toàn quốc khoe ngón đàn, khoe chất giọng sang trọng, tinh tế, hoa mĩ thể hiện trong từng phách hát...

Khai trương vào hôm nay, 10-8, Ca quán ca trù 39 Lý Quốc Sư là ý tưởng của Phạm Thị Huệ, nghệ nhân đầu tiên trong lịch sử ca trù VN có thể cùng một lúc sắm cả hai vai ca nương và kép đàn.

Hồ sơ quốc gia về "Nghệ thuật ca trù của người Việt" dự kiến hoàn thành vào tháng 7 để đề nghị UNESCO công nhận di sản văn hóa phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại. Nhạc sĩ Đặng Hoành Loan (người chịu trách nhiệm khoa học trong việc lập hồ sơ) sau cuộc điền dã kéo dài 9 tháng qua 15 tỉnh, thành trong cả nước để thu thập tư liệu về ca trù đã dành cho chúng tôi cuộc trao đổi sau.

Kể từ ngày Ca trù được phục hồi và quảng bá đến nay, đây là lần đầu tiên có một cuộc Hội thảo quốc tế về bộ môn nghệ thuật này với quy mô lớn như vậy. Làm cho chúng ta thêm tin tưởng vào một tương lai tươi sáng của Ca trù Việt Nam.

Ca nương Bạch Vân đã từng ao ước được trở thành một nhà văn, nhưng duyên phận lại rẽ sang ngả...ca trù. Phách giòn, giọng ngọt nên đã có thời có người đàn ông nơi cửa thiền mê chị đến nỗi...bỏ chùa đi theo. Những tưởng cuộc đời hậu đãi giai nhân tài tử nên đã ban cho chị một thầy tu phá giới làm bạn đời nhưng cuối cùng vẫn chỉ có chị với hành trình ca trù cô đơn dằng dặc...

Là loại hình nghệ thuật thính phòng "quốc hồn quốc túy" hết sức độc đáo của VN và có lịch sử hàng trăm năm ở phía Bắc, nhưng ca trù cũng kịp theo chân những lưu dân lãng tử để hiện diện giữa Sài Gòn vào khoảng trước năm 1945. Tuy nhiên, sau khi được khởi xướng lại từ năm 1976, giờ đây ca trù tại TP.HCM đang lâm vào cảnh heo hắt.

Người đàn bà vào vai "tư duy cô đơn" với “Hồng hồng, tuyết tuyết”; “Gửi thư”; “Tỳ bà hành” trong "cánh đồng âm nhạc" của Easola đã có mặt trên 11 nước. Người ta ấn tượng với giọng ca hiếm có ở cái tuổi 77 của bà và cũng đang băn khoăn khilớp trẻ nối tiếp nghề dường như không mặn mà lắm với ca trù.

Là một trong những học trò đầu tiên của lớp ca trù, một mình đứng ra thành lập và điều hành CLB ca trù, Bạch Vân đang cố gắng đưa ca trù không chỉ là một di sản trên giấy, mà còn là hoạt động nghề nghiệp có thể lập thân, lập danh trong đời sống hiện tại...

Cách đây hơn 1 năm, chị được mở lễ xiêm y trở thành đào nương đầu tiên vừa đàn, vừa hát. Sau đó ít lâu, chị cho ra đời câu lạc bộ ca trù Thăng Long sinh hoạt đều đặn vào tối thứ bảy tuần đầu tiên của tháng. Chưa hết, hiện tại chị đang bắt đầu triển khai khoá đào tạo 2 tháng cho một lớp ca trù tại tỉnh Thái Bình. Mọi việc đến với chị quá nhanh, tưởng như không có bước gập ghềnh nào...

Liên hoan ca trù toàn quốc 2005 kết thúc đợt I tại Cổ Đạm - Nghi Xuân (Hà Tĩnh) đã không làm thỏa mãn những người yêu mến môn nghệ thuật độc đáo này. Đợt II sẽ diễn ra tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (HN) liệu có thay đổi được gì? Ông Đặng Hoành Loan - Phó Viện trưởng Viện âm nhạc VN - người được Cục NTBD (Bộ VHTT) chọn xây dựng chương trình, đã trả có ý kiến...

Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu - ông thần ngông trong văn chương Việt Nam - từng liệt kê các thú ăn chơi trong Nam ngoài Bắc, trong đó có: “Con ca xứ Huế, Cô đầu tỉnh Thanh”.

Tại Liên hoan Ca trù toàn quốc diễn ra hồi tháng 10/2007 ở Hải Dương, đoàn Thái Bình được 2 giải Bạc cho hai ca nương Trần Thanh Trà và Nguyễn Thu Hường. Nếu biết rằng chỉ hơn 2 tháng trước đấy, cả tỉnh Thái Bình không ai hát được ca trù- mới thấy quả là kỳ tích.