Thanh Tùng: Câu vọng cổ quê hương vẫn còn được yêu mến
“Đêm diễn thành công ngoài sức tưởng tượng”, “Mưa (nước mắt) ngập ướt từ sân khấu ra tới ngoài đường” là nhận xét của một blogger có nick name tancogiaoduyen trên trang web cailuongvietnam.com về đêm Thành Được tái ngộ Út Bạch Lan vào Chủ nhật 14 tháng 10 vừa qua. Đó cũng chính là nhận xét chung của hàng trăm khán giả mộ điệu đã ngồi kín nhà hàng Thành Được và cũng đã cùng lau nước mắt trong suốt đêm diễn đầy kỷ niệm.
October 19, 2007
Câu vọng cổ quê hương vẫn còn được yêu mến
Thanh Tùng
Ban đầu, khán giả khóc cùng với hoàn cảnh bi thương của cô Hương chấp nhận hy sinh tất cả để em gái, người yêu và cha mẹ được hạnh phúc. Nhưng khi kết thúc vở diễn, khán giả lại chảy nước mắt khi nghe những tâm tình của các nghệ sĩ trên sân khấu. Có thể nói, chưa bao giờ, khán giả cải lương tại San Jose lại có dịp khóc ngon lành như trong đêm Chủ nhật tuần trước.
Không rớt nước mắt sao được khi nhìn thấy Út Bạch Lan ngoài bảy mươi vẫn cất tiếng ca ngọt ngào sâu lắng- tiếng ca buồn như chính cuộc đời đẫm lệ của Sầu nữ. Với vai Hương trong lớp áo nâu sòng ở nhà chùa trên sân khấu nhà hàng Thành Được, Út Bạch Lan đã làm người xem nổi gai ốc khi cô gào lên trong đau đớn “Ai? Ai đã cắt mái tóc của tôi?” Gần nửa thế kỷ mới tái ngộ vai diễn cũ – Hương và bạn diễn xưa – Thành Được, Út Bạch Lan vẫn nguyên vẹn xúc cảm tuyệt vời cho nhân vật của mình.
Út Bạch Lan, trái và Thành Được trong vở diễn “Nửa đời hương phấn” tại sân khấu Nhà hàng Thành Được. TƯỜNG LINH
Trước đó nữa, với dàn bao hùng hậu và đầy bản lĩnh với Bảo Quốc (vai ông Sáu Khó), Hồng Nga (vai bà Sáu Khó), Ngọc Giàu (vai Diệu), Tô Châu (vai Định) và Bình Trang (vai bà Hai Lung), huy chương vàng Thanh Tâm 1966- nữ nghệ sĩ Phượng Liên đã tung hoành trên sân khấu qua nhiều lớp diễn đầy giá trị với vai Hương (cảnh đầu). Từ vóc dáng sang trọng cho đến tà áo dài đen điểm hoa lan vàng với tay áo màu đỏ tươi được viền hoa văn nơi cổ tay thật lạ mắt, cộng với nét diễn trầm tĩnh, chừng mực, đầy nội tâm và đặc biệt là giọng ca vang như chuông ngân hết sức truyền cảm, Phượng Liên giữ được cái hồn của nhân vật bằng tài năng và sự xúc cảm của riêng mình. Theo nhận xét của nhiều khán giả, Phượng Liên là một trong số những nghệ sĩ thành công nhất trong đêm diễn này.
Nghe đồn nhiều về sự so kè tài nghệ giữa hai nữ nghệ sĩ đa năng Ngọc Giàu và Hồng Nga từ lâu, nhưng phải đến tận đêm Chủ nhật vừa qua, tôi mới chứng kiến sự thật. Vì cả hai nữ nghệ sĩ này sàng sàng tuổi với nhau, cùng nổi tiếng như nhau, và cùng có tài biến chuyển giữa bi và hài đẳng cấp như nhau, nên khi cùng có mặt trên một sân khấu vào đêm Thành Được tái ngộ Út Bạch Lan, cả Ngọc Giàu lẫn Hồng Nga đều đã phô diễn hết tuyệt chiêu ca diễn của mình để chinh phục khán giả Thung lũng Hoa vàng.
Nếu Ngọc Giàu hốt hết những tràng pháo tay nồng nhiệt của khán giả bằng nét diễn hồn nhiên, nhí nhảnh hết sức duyên dáng trong cảnh đầu nhưng cũng rất đau đớn nghẹn ngào ở cảnh chót thì Hồng Nga lặng lẽ đong đầy nước mắt thương cảm của người xem qua giọng ca đượm nét bi ai và diễn xuất đào mụ sở trường độc đáo của chị.
Nhiều người yêu thích nghệ sĩ Thành Được vì ông có giọng ca hay, vì vóc dáng đẹp hoặc vì gương mặt ăn ảnh. Riêng tôi, tôi “mê” giọng thoại đầy nam tính và rất sang cả của ông. Ở tuổi ngoài bảy mươi, ông vua không ngai bước lên sân khấu vẫn còn làm nhiều khán giả thổn thức theo cách nhấn nhá đài từ hết sức ấn tượng. Vai Tùng trong vở “Nửa đời hương phấn” (Hà Triều – Hoa Phượng) đã từng được nhiều nam nghệ sĩ khác thủ diễn trong suốt năm mươi năm qua, nhưng chưa có ai đủ duyên sân khấu để thoại câu “Chị H..ai ở lại cho vợ em nó vui nghe chị…H…ai!” Chữ “Chị Hai”, nghệ sĩ Thành Được kéo dài vừa phải, pha chút ngượng ngịu (vì sự thật đó chính là người tình cũ chứ đâu phải là chị Hai thiệt) và xen lẫn bối rối. Chỉ với cách thoại một câu, nhấn vào chữ “chị Hai”, nghệ sĩ Thành Được đủ khéo léo bày giãi nỗi khó đứng khôn ngồi của nhân vật Tùng mà ông thủ diễn.
Hoặc khi thoại đến câu “Những lá thư của tôi, cô muốn xé lá nào cô cứ xé, cô muốn giữ lá nào cô cứ giữ”. Nghệ sĩ Thành Được đặc biệt kéo dài hơn và thả nhẹ hơi khi thoại đến chữ “xé” – vừa thể hiện sự mỉa mai khinh bỉ của nhân vật (vì hiểu lầm) mà cũng vừa tạo sự xót thương của khán giả dành cho bạn diễn là Út Bạch Lan. Không chỉ biết nhấn nhá rất đắt khi ca diễn mà còn biết “đưa banh” cho bạn diễn cùng “làm bàn” trên sân khấu thì quả thật chỉ có ông vua không ngai Thành Được.
Bạn trẻ Quang Chánh lần này thật sự gây bất ngờ với sáu câu vọng cổ được chuẩn bị chu đáo và phần trình diễn khá ấn tượng. Khán giả thương nên ủng hộ Quang Chánh bằng tràng pháo tay thật dài khiến nghệ sĩ Thành Được (cha nuôi) và Giáo sư đàn tranh Ngọc Dung (dạy ca) cũng vui lây.
Nghệ sĩ Hương Lan dù không có tên trên poster quảng cáo cũng đã tự mua vé máy bay lên San Jose để tham dự bằng tấm lòng của mình. Cô gọi nghệ sĩ Út Bạch Lan là mẹ nuôi. Giọng hát Hương Lan đêm ấy dạt dào một cảm xúc khó tả, có lẽ vì cô hát mà lòng rưng rưng nhớ đến thân phụ của mình là cố nghệ sĩ Hữu Phước?
Sau đêm tập tuồng vào tối thứ Bảy 13 tháng 10, sáng sớm Chủ nhật, điện thoại di động của tôi reo liên tục. Đầu tiên là nghệ sĩ trẻ Hoàng Nhất từ Việt Nam gọi sang. Sau đó, nghệ sĩ Ngọc Giàu từ khách sạn gọi cho biết suốt đêm qua, chị không thể chợp mắt. Cứ nhắm mắt lại là mơ đến đêm diễn và lòng dạ lại nôn nao lạ kỳ.Tôi cũng trả lời chị rằng chính tôi cũng không thể ngủ được. Tôi cũng có một cảm giác bâng khuâng, hồi hộp rất lạ. Đêm nằm mà cứ mong trời sáng thật nhanh.
Vừa cúp máy với nghệ sĩ Ngọc Giàu, tôi lại nhận điện thoại từ nghệ sĩ Phượng Liên. Đầu giây bên kia, giọng cô sang sảng như cô chưa hề ngủ kể từ lúc tập tuồng đêm qua. Mà thật vậy, cô Phượng Liên bảo suốt đêm trong khách sạn, cô chỉ nghĩ đến buổi diễn và cũng trằn trọc thâu canh mà chẳng thể nào ngủ được. Sau nghệ sĩ Phượng Liên, đến lượt Quang Chánh gọi tôi, rồi nghệ sĩ Thành Được, tất cả đều cho tôi câu trả lời tương tự.
Thế mới biết đêm diễn tái ngộ tại nhà hàng Thành Được có ý nghĩa như thế nào với các nghệ sĩ tham dự. Với họ, đây không phải là buổi trình diễn thuần túy, mà nó là dịp tao ngộ giữa những tình thân nghệ sĩ, mà cũng là dịp gặp lại vai diễn đầy kỷ niệm ngày xưa.
Có lẽ nhờ thế, họ đã hết mình trên sân khấu trong đêm diễn và họ đã thực sự thăng hoa trong nghệ thuật. Dù đã xem tập tuồng bao nhiêu lần, tôi vẫn bị cuốn hút theo diễn xuất của các nghệ sĩ trong đêm trình diễn, suýt quên mất nhiệm vụ MC của mình.
Bên cạnh sự hài lòng về một đêm cải lương đầy giá trị, khán giả còn khen ngợi việc phục vụ ăn tối đúng giờ và các món ăn rất ngon miệng của nhà hàng Thành Được do chính tay cô Liên, phu nhân của nghệ sĩ Thành Được và cô em gái Út Dung khoản đãi.
Dàn cổ nhạc rôm rả và đầy khí thế với nhạc sĩ Kim Nguyên (Vĩ cầm), Giáo sư Ngọc Dung (Tranh), nhạc sĩ Hoàng Phúc (Guitar) và nhạc sĩ Sonny Lê (Keyboard) đã đóng vai trò không nhỏ cho thành công của đêm diễn. Âm thanh của anh Phong từ T&T Band cũng đã làm tròn vai trò của mình.
Trước khi kết thúc bài viết này, tôi xin mượn lời nói của một vị nữ khán giả sau khi xem xong đêm Thành Được tái ngộ Út Bạch Lan: “Tuyệt vời! Nếu sau này còn tổ chức biểu diễn cải lương như thế này nữa thì chắc chắn tôi sẽ mua vé đầu tiên.”
Cảm ơn chị và những khán giả tri âm của cải lương nơi xứ người. Ngày nào vẫn còn những tấm lòng như vậy, ngày đó, cải lương vẫn còn sống. Cảm ơn những khán giả dù ngồi trên xe lăn vẫn đến xem cải lương – xem xong rồi đã phải ngồi chờ xe OUT REACH hơn nửa tiếng đồng hồ để được đưa về nhà mà vẫn vui cười. Cảm ơn những khán giả trẻ – thậm chí rất trẻ – đã đến và ngồi xuống bên cạnh những mái đầu bạc để trãi lòng mình với tích tuồng trên sân khấu. Cảm ơn một đêm diễn cải lương tuyệt vời – để tôi tin giữa bộn bề lo toan của đời sống và giữa sự bùng nổ ồn ào của bao nhiêu phương tiện kỹ thuật hiện đại nhất, thì câu vọng cổ quê hương vẫn còn được yêu thương gìn giữ nơi xứ người.