Nhạc sư VĨNH BẢO được gắn huy chương nghệ thuật và văn học (Médaille des Arts et des Lettres) của Pháp
Ngày thứ năm 11 tháng 12, 2008 vào lúc 17 giờ, tòa tổng lãnh sự Pháp ở TP.Hồ Chí Minh sẽ tổ chức buổi lễ gắn huy chương nghệ thuật và văn học (Médaille des Arts et des Lettres) với cấp bực OFFICIER.
Nhạc sư VĨNH BẢO được gắn huy chương nghệ thuật và văn học (Médaille des Arts et des Lettres) của Pháp, vào ng ày thứ năm 11 tháng 12, 2008 lúc 17giờ
,
Đôi dòng tiểu sử
Nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Bảo, sinh năm 1918 tại làng Mỹ Trà, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc (nay thuộc tỉnh Đồng Tháp), là người có ngón đờn có một không hai của Việt Nam và tài sáng chế đàn tranh theo kích thước và số dây thêm vô (từ 16 lên tới 21 dây ) . Ông là một trong những nhạc sĩ hiếm hoi còn lại ở Việt Nam có lối đờn ứng tấu ứng tác . Ở Việt Nam ông là người duy nhứt vừa là nhạc sĩ trình tấu, vừa là giáo sư giảng dạy âm nhạc truyền thống , lại vừa là người đóng đàn sáng tạo
Nhạc sư Vĩnh Bảo là một danh tài, “bảo vật quốc gia sống” (National Living Treasure) của đất nước mà hiện nay chỉ thích sống ẩn dật tại một nhà nhỏ ở quận Bình Thạnh, TPHCM, vui thú điền viên, tìm sự thanh thản qua tiếng đàn, qua sự truyền dạy những ai muốn tìm đến (rất nhiều sinh viên ngoại quốc và sinh viên Việt kiều tới thọ giáo)qua máy vi tính và tại nhà, khảo cứu nhạc truyền thống Việt Nam(đã viết một quyển bài bản nhạc tài tử nam bộ và 7 DVD dạy đàn tranh bằng tiếng Việt và tiếng Anh) và đặc biệt là làm thơ bằng ba thứ tiếng Pháp, Anh, và Việt (thêm một khía cạnh dấu kín khác của nhạc sư Vĩnh Bảo) .
Với 70 năm trong nghề nghiệp âm nhạc (từ năm 1938 ông được hãng dĩa BEKA mời đàn cho cô Ba Thiệt ,chị của cô Năm Cần Thơ ca), ông đã tạo một sự nghiệp âm nhạc hiếm có trong giới âm nhạc cổ truyền tại Việt Nam
Năm 1947, ông dạy tiếng Pháp ở trường tư thục Ngô Quang Vinh . Năm 1955 ông dạy đàn tranh và sau đó được cử làm trưởng ban cổ nhạc miền Nam ở trường quốc gia âm nhạc Saigon.
Năm 1960, nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo lập ban « Tinh Hoa » gồm một số ca sĩ, nhạc sĩ chuyên về loại nhạc tài tử miền Nam để trình diễn trên đài phát thanh Saigon. Trong thời gian dạy tại trường quốc gia âm nhạc Saigon, ông Vĩnh Bảo có sáng chế phương pháp ký âm bài bản nhạc truyền thống .
Về việc sáng chế loại đàn tranh cải tiến, ai cũng đều nhìn nhận rằng ông là người đầu tiên đã cải tiến đàn tranh từ 16 dây ra loại đàn tranh có kích thước lớn với 17 , 19 và 21 dây rất tiện lợi để có thể đờn các loại « hơi, điệu » mà khi đờn không cần sửa dây, kéo nhạn .
Nhạc sư Vĩnh Bảo đang đàn tranh do ông sang chế
Ông đã bị một số nhạc sư, nhạc sĩ nhạc cổ truyền thời bấy giờ lên tiếng chỉ trích việc cải tiến đàn tranh của ông. Từ cuối thập niên 50 cho tới nay , nhiều nhà sản xuất đàn tranh bắt chước làm những cây đàn tranh theo kiểu ông sáng chế. Vì vậy sau này ít thấy đàn tranh 16 dây, và cũng không còn nghe ai chỉ trích về việc cải tiến đàn tranh .
Nhạc sư Vĩnh Bảo dạy đàn tranh ở trường Quốc gia âm nhạc Saigon từ 1955 tới 1964. Trong giai đoạn này , ông thường có mặt tại những buổi thuyết trình về nhạc truyền thống bằng tiếng Anh, Pháp, Việt, và cũng có lúc trình diễn nhạc cổ truyền tại Trung tâm văn hóa Pháp, Đức, hội Việt Mỹ tại Saigon . Năm 1963 ông được mời tham dự hội nghị về âm nhạc với 11 nước Đông Nam Á tại Tân gia ba .
Năm 1970, ông được đài truyền hình NHK của Nhật Bổn mời sang Đông Kinh để thuyết trình về nhạc cổ truyền Việt Nam với phần minh họa đàn tranh .
Đến giữa năm 1970, trường đại học Illinois (Hoa kỳ)mời ông sang giảng dạy nhạc cổ truyền Việt Nam với tư cách giáo sư biệt thính. Trong thời gian này , GS TS Trần Văn Khê có sang dạy và cùng với nhạc sư Vĩnh Bảo góp mặt trong nhiều buổi hội thảo về âm nhạc học với các nhà dân tộc nhạc học Mỹ
Năm 1972, Trung tâm nghiên cứu nhạc Đông Phương (Centre d’Etudes de Musique Orientale / Center of Studies for Oriental Music) tại Paris mời ông sang Pháp để cùng vơí GS Trần Văn Khê bàn bạc nhiều chủ đề về âm nhạc dân tộc . Trong chuyến đi này, trung tâm âm thanh nhạc học (Laboratoire d’Acoustique Musicale) do cố GS Emile Leipp, một nhà nghiên cứu nổi tiếng về âm thanh học đã mời ông tới nói chuyện một buổi về nghệ thuật đóng đờn . GS Trần Văn Khê và nhạc sư Vĩnh Bảo có thực hiện một dĩa 33 vòng về Nhạc tài tử miền Nam ( « Vietnam : tradition du Sud ») do hãng dĩa OCORA thực hiện và một dĩa 33 vòng cho UNESCO, collection Sources Musicales / Musical Sources. Cho tới ngày nay , chưa ai có ngón đàn sang trọng, đài các như ngón đàn của nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo .
Từ 1975 đến nay, nhạc sư Vĩnh Bảo vẫn tiếp tục dạy đờn tại gia và đóng đờn . Công việc của ông là dạy trực tiếp hay hàm thụ qua băng cho một số người Việt Nam hay ngoại quốc đến Việt Nam, hay cho một số nhạc sinh ở Pháp, Bỉ, Hòa Lan, Thụy Sĩ, Hoa kỳ . Ông cũng thường tiếp những nhà âm nhạc học, nhạc sĩ của nhiều quốc gia khác nhau để trao đổi văn hóa .
Vào tháng 4, 1993, GS Trần Văn Khê, trong một buổi thuyết trình về nhạc Việt Nam tại Hòa Lan, đã nói là chưa nghe được ngón đàn tranh nào hay hơn ngón đàn của nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo vừa «bay bướm », « sâu sắc » (ghi lại từ cuồn K7) .
Những năm 1998-1999, nhạc sư Vĩnh Bảo được ban giám đốc trường Colette mời dạy nhạc cổ truyền Việt Nam cho các học sinh người Pháp .
Năm 2002, hãng dĩa OCORA của Pháp đã phát hành một CD với nhạc sư Vĩnh Bảo và ban nhạc đàn tài tử gồm Sáu Tý và Hoàng Cơ Thụy đã tạo một tiếng vang lớn ở hải ngoại và được bán khắp nơi trên thế giới ( tìm trên mạng lưới internet , gõ www.google.com , sau đó gõ « nguyen vinh bao » thì sẽ thấy hiện ra trên 150 trang nhà có nói về Nguyễn Vĩnh Bảo hay những nơi có bán CD
Vào cuối năm 2003 ,Trung tâm Văn hóa Thông tin tỉnh Long An đã ấn hành quyển sách « Thử tự học đàn tranh » do nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo biên soạn giúp cho những ai muốn tự học đàn tranh với một số bài bản căn bản . Đây là một công trình nghiên cứu khoa học rất có giá trị sư phạm và nghệ thuật âm nhạc dân tộc mà nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo đã dày công nghiêu cứu sưu tầm . Sách dày 229 trang , khổ lớn (20cm/ 28cm) vừa hướng dẫn lý thuyết và thực tập tự học đàn tranh , có dĩa hình CD minh họa nên rất dễ học, dễ hiểu. Với hai phương pháp ký âm quốc tế (do , ré, mi, fa sol, vv…) và ký hiệu riêng do tác giả sáng tạo rất chính xác và khoa học . Phần lý thuyết không quan trọng vì đây là loại sách chú trọng về thực tập đằn tranh Có khoảng 100 bài bản giai điệu từ các bài đàn tài tử, cải lương từ dễ tới khó. Rất tiếc là sách này chỉ ấn hành trong phạm vi của tỉnh và dành tặng khách phương xa , không có phổ biến rộng rãi trên toàn quốc.
Năm 2004, một số học trò của nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo ở Hoa Kỳ có thực hiện 3 DVD về phương pháp học đàn tranh bằng tiếng Anh và 4 DVD học đàn tranh bằng tiếng Việt với những bài tập từ dễ tới khó và một số bài bản căn bản của truyền thống Đàn Tài Tử miền Nam .
Năm 2005 nhạc sư Vĩnh Bảo được giải thưởng Đào Tấn tại TP HCM cùng với GS Trần Văn Khê
Năm 2006, GS Nguyễn Thuyết Phong tôn vinh nhạc sư Vĩnh Bảo tại Hội thảo quốc tế được tổ chức tại Honolulu, tiểu bang Hawaii, Hoa Kỳ trong bài tham luận “Danh nhân âm nhạc trong ngành Dân tộc nhạc học”.
Năm 2007, tôi có dịp tới thọ giáo cùng nhạc sư Vĩnh Bảo để tìm hiểu thêm về nhạc lý nhạc tài tử Nam bộ, kỹ thuật đàn tranh, đàn kìm và phương pháp truyền dạy đàn qua vi tính và ký âm do nhạc sư sang chế cho đàn tranh .
Trần Quang Hải và nhạc sư Vĩnh Bảo (12/2007)
Năm 2008, nhạc sư Vĩnh Bảo được chính phủ Pháp ban tặng huy chương nghệ thuật và văn học, cấp bực Officier (trên toàn xứ Việt Nam chỉ có hai người có cấp bực này là GS Trần Văn Khê và bây giờ là nhạc sư Vĩnh Bảo. Ở Việt Nam có một số nghệ sĩ được huy chương này nhưng ở cấp bực thấp hơn là Chevalier).
Đây là hình huy chương sẽ được gắn cho nhạc sư Vĩnh Bảo
|
|
| Nhạc sư Vĩnh Bảo tại buổi lễ nhận giải Đào Tấn 2005 |
Từ năm 2005 trở đi, trong căn phòng đầy những sách vở, những cây đờn, ông tiếp tục nghiên cứu , viết sách, làm thơ . Ông bàn đến Thiền trong tiếng đờn , trong âm nhạc . Lòng ông muốn thanh thản mượn qua tiếng đờn. Ông đã đi nhiều, chu du thế giới, sống nhiều , qua bao nỗi gian truân biểu dâu thời cuộc. Tiếng đàn tranh của nhạc sư phản ảnh tâm trạng của ông . Ông đã gởi nỗi lòng của mình qua tiếng đờn, khi vui khi buồn tùy theo lúc và tùy theo tình cảm của ông lúc đờn . Âm nhạc là muôn thuở . Âm nhạc là trường cữu .Âm nhạc là bất diệt .
Trần Quang Hải (Paris, Pháp)
Những dĩa hát ông đã thu ở Pháp :
Dĩa 30cm/33 vòng
1. « Vietnam/ Tradition du Sud » với Nguyễn Vĩnh Bảo và Trần Văn Khê, OCORA OCR 68, Paris, 1973
2. « South Vietnam : Entertainment Music » với Nguyễn Vĩnh Bảo và Trần Văn Khê, Philips 6586028, collection UNESCO Musical Sources, Amsterdam, Hòa Lan, 1973
Dĩa CD
3. « Vietnam/Tradition du Sud » par Nguyễn Vĩnh Bảo et Trần Văn Khê, CD, OCORA C580043, Paris, 1993.
4. « Vietnam / Tradition of the South », by Nguyễn Vĩnh Bảo and Trần Văn Khê, AUVIDIS D 8049, UNESCO Collection, Paris, 1993
5. « Musique du Vietnam / Ensemble Nguyen Vinh Bao », OCORA C 560 160, Paris, 2002
Sách về đàn tranh
Nguyễn Vĩnh Bảo, 2003 : « Thử tự học đàn tranh », Trung tâm văn hóa thông tin tỉnh Long An, 229 trang, CD minh họa, 100 giai điệu bài bản cơ bản, tài tử cải lương .
Địa chỉ của nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo
282/B21 Bùi Hữu Nghĩa
Ph 2, Q. Bình Thạnh
TP Hồ Chí Minh
Việt Nam
Điện thoại : 84-8-8430 454
Điện thư (email) : vb1908@gmail.com
Nhạc sư Vĩnh Bảo có một trang nhà chuyên về đàn tranh và nhạc tài tử Nam Bộ do một nhóm nhạc sinh ở Hoa Kỳ thực hiện . Bài vở được viết bằng tiếng Việt và tiếng Anh http://vinhbao.theonly1.net
From: Isabelle MISCOT
To: vb1908@gmail.com
Cc: 'Benedict RAVEL' ; 'Hubert Olié' ; 'Dominique DOLLONE'
Sent: Friday, November 28, 2008 6:35 PM
Subject: Remise de décoration
M. Nguyen Vinh Bao
Cher Monsieur Bao,
Suite au message de Mme Bénédict Ravel, je vous informe que, si vous en êtes d'accord, la remise de votre décoration pourrait avoir lieu le jeudi 11 décembre, au consulat général de France à Ho Chi Minh-ville, à 17h00.
Je vous serais reconnaissante de bien vouloir me transmettre une liste des personnes que vous souhaiteriez inviter à cette cérémonie, dans la limite de 30 personnes.
En vous remerciant à l'avance de votre réponse, je vous prie d'agréer, Cher Monsieur, l'assurance de ma considération distinguée.
Isabelle Miscot,
Premier secrétaire
Ambassade de France au Vietnam
57, Tran Hung Dao,
Hanoi
Tel : 0439445739
Fax : 0439445717
Bản dịch tiếng Việt
Ông Nguyễn Vĩnh Bảo
Ông Bảo thân mến,
Tiếp theo lá thư của Bà Bénédict Royal, tôi xin thông báo với ông rằng, nếu ông đồng ý, buổi lễ gắn huy chương nghệ thuật và văn học (médaille des Arts et des Lettres) sẽ được tổ chức vào ngày thứ năm 11 tháng 12, 2008 vào lúc 17giờ tại tòa tổng lãnh sự Pháp ở Thành phố Hồ Chí Minh .
Xin ông vui lòng chuyển cho tôi danh sách 30 người mà ông có ý định mời tham dự buổi lễ này
Trong khi chờ đợi sự trả lời của ông, tôi xin cám ơn ông trước và kính chúc Ông vạn an .
Trân trọng
Isabelle Miscot,
Premier secrétaire
Ambassade de France au Vietnam (Tòa Đại sứ Pháp tại Việt Nam)
57, Tran Hung Dao,
Hanoi
Tel : 0439445739
Fax : 0439445717