Cải lương nay quá tham?
Cải lương được viết từ hai câu thơ: “Cải cách hát ca theo tiến bộ, lương truyền tuồng tích sánh văn minh”. Qua đó để thấy, dù cuộc sống thăng trầm biến thiên đến mấy thì cải lương vẫn là một loại hình nghệ thuật mang tính mở, nghĩa là dung nạp tất cả những tinh hoa của những bộ môn khác, làm giàu đẹp cho bản thân
 |
Tính động trong cải lương
vì thế càng được cô biệt trong những nguyên tắc theo từng giai đoạn mà
qua quá trình sáng tạo người ta nhìn ra những khuyết điểm để loại bỏ
dần. Ví dụ, có lúc người ta sáng tác một tuồng cải lương mà các nhân
vật bước ra sân khấu là ca vọng cổ. Lập tức những trang báo kịch trường
thời đó phê phán gay gắt sự lạm dụng này. Hoặc trào lưu sáng tác tân cổ
giao duyên từ những phát minh của anh Viễn Châu (Bảy Bá), cứ bài hát
tân nhạc nào nổi lên là lập tức được tân cổ giao duyên hóa, bất kể ca
khúc ấy có đúng chất, đúng điệu hay nói đúng hơn là ca khúc ấy có mang
âm hưởng dân ca để có thể kết hợp với âm nhạc ngũ cung: hò, xự, xang,
xê, cống mà hình thành tân cổ giao duyên hay không.
Nói dài dòng
để thấy, cải lương xưa và nay không khác gì mấy, khi khán giả thời đại
luôn đòi hỏi những nét mới trong sáng tạo. Ngày trước xã hội ta không
nhiều loại hình giải trí như ngày nay, nên cải lương được ưa chuộng,
đào kép hát thời đó có nhiều đoàn, nhiều sàn diễn nên cọ xát nghề
nghiệp như ngọc càng mài càng sáng. Còn ngày nay có quá nhiều bộ môn
giải trí. Cải lương chưa kịp loại bỏ những cái cũ đã bị cạnh tranh bởi
những bộ môn khác, vì thế cứ loay hoay trong chiếc áo chật hẹp với cách
làm theo công nghệ cũ. Tôi chịu câu nói của nhà báo Trần Tấn Quốc (cha
đẻ giải Thanh Tâm trước năm 1975) khi ông viết trong hồi ký: “Không có
vở cũ, vở mới, chỉ có vở hay hoặc dở”. Quả nhiên vở hay thì công chúng
sẽ đến đông, báo chí bình luận, giới thiệu, nghệ sĩ phấn chấn càng diễn
sung sức, càng hay. Cải cách là như thế, chứ không phải cứ áp đặt suy
nghĩ của riêng cá nhân nào mà không lắng nghe nhu cầu của công chúng để
sửa đổi, để “hát ca theo tiến bộ”.
Cải lương xưa (nói nôm nay là
những vở có tuổi thọ trên 30, 40 năm) sống bền là vì tính tư tưởng của
vở không cao siêu mà chỉ quanh quẩn chuyện trung – hiếu – tiết – nghĩa.
Cải lương nay (nôm nay là những vở diễn mới, được cách tân, được sáng
tác cho hội diễn, liên hoan...) thì như con đò mỏng manh nhưng chở quá
nhiều tư tưởng (chống tham nhũng, chống tiêu cực, chống quan liêu,
chống bè phái... thậm chí mượn cải lương để tuyên ngôn nhiều thứ), tức
yếu bị khẳm đò, không thể vượt sóng mà ra sông, ra biển.
tancogiaoduyen (Theo Kiên Giang - Hà Huy Hà - NLD)
http://cailuongvietnam.com/modules.php?name=News&op=viewst&sid=4770