Các trường phái ca vọng cổ: Của các NS tài danh
 |
* Trường phái Hữu Phước:
Những danh ca thuộc trường phái này ca rất mùi, chín, êm có hơi ngân như tân nhạc, phân nhịp trong lòng câu thường là nhịp lẻ, nhảy lót khi dứt câu, nghe rất hay. Đa số là giọng kim pha thổ. út Hiền (dù là đệ tử út Trà ôn), Hà Bửu Tân, Hoài Vĩnh Phúc... Đây là trường phái có thể thích ứng với lớp trẻ sau này. Lối ca của Hữu Phước có xưa, những hậu duệ của ông theo trường phái này áp dụng cách ngân nga làm cho vọng cổ mùi hơn, êm hơn, mới hơn, ca tân cổ dễ quyến rũ người nghe một cách êm đềm sâu lắng. Trọng Phúc là đại biểu trẻ nhất của trường phái này.
* Trường phái Minh Cảnh:
Đây là trường phái ca mới, có nhiều cách tân trong cách ca vọng cổ, khác hẳn hai trường phái trên. Sự xuất hiện của giọng ca Minh Cánh như làn gió lạ, sau nhiều năm thường thức nghệ thuật ca chân phương, truyền cảm, trầm hùng, khán giả được nghe cách ca vọng cổ bay bổng, lả lướt, ẻo lả, trữ tình, sưởi mướt hơn.
Lúc Minh Cảnh mới nổi những người yêu thích hai trướng phái trên chỉ trích cho là giọng ca bóng rổi, không nghệ thuật, không sang trọng, thuộc về khán giả bình dân. Nhưng dần dà, Minh Cảnh đã chứng minh ngược lại, trở thành giọng ca trẻ hay nhất, độc đáo nhất, mới lạ nhất, làm mẫu cho nhiều thế hệ nghệ sĩ cho tới bây giờ. Giọng ca Minh Cảnh cao vút, êm ngọt, sắp nhịp rất hay, thường ca chẻ song lang nhịp 24, Minh Cảnh vừa ca điêu luyện trong cách nhấn nhá, bẽ giọng, lại vừa truyền cảm.
Nói về ca vọng cổ, chính Minh Cảnh trong thời hoàng kim của mình được sánh như người thay thế vị trí của út Trà ôn (tính theo sự ăn khách, ái mộ của khán giả thời ấy). Lối ca hò huế, ca hơi dài, chính là những sáng tạo mà Minh Cảnh tạo dấu ấn trong cách ca vọng cổ. Cho tới bây giờ vẫn còn rất nhiều nghệ sĩ trẻ học theo cách ca của trường phái này: Minh Phụng, Minh Vương, Giang Châu, Linh Vương, Tuấn Anh, Ngân Giang... thuộc trường phái này. Đa số trong trường phái này là giọng Kim, giọng đồng... Vẫn đang chiếm lĩnh sân khấu.
* Trường phái Tấn Tài:
Đây là giọng ca lạ cho tới bây giờ chưa có người thay thế xứng đáng, ca
theo Tấn Tài vừa ngọt, vừa cao, vừa nhẹ, đặc biệt là khi nhắn dấu sắc rất êm, rất chín, khó bắt chước. Vài nghệ sĩ ca theo lối nhấn dấu sắc này, chỉ Có . Dũng Thanh Lâm, Phương Bình, Tài Bửu Bửu, Thanh Tài ca hay. Giọng ca Tấn Tài không xưa, vẫn rất hấp dẫn, nhưng chỉ riêng Tấn Tài thôi. Trường phái này đang mai một.
* Trường phái Thanh Tuấn:
Sự xuất hiện của giọng ca Thanh Tuấn giữa thập niên 70 của thế kỷ XX như luồng gió mới, tổng hợp được nhiều yếu tố của các trường phái trên. Có chất giọng đồng ngân vang của út Trà ôn, có hơi ngân độc đáo của Hữu Phước, có cách Ca dài hơi ngọt ngào, lạng bẻ của Minh Cảnh, dấu sắc chót vót của Tấn Tài và đặc biệt là cách sắp nhịp độc đáo chín chắn. Thanh Tuấn đã tạo ra một trường phái một trong cách ca vọng cổ vừa sang trọng, ngọt ngào mải mê, vững chắc trên cái nền cũ, bay bổng với những sáng tạo mới. Thanh Tuấn xứng đáng đứng đầu cho một trướng phái ca vọng cổ hiện đại. Nhiều nghệ sĩ trê hiện nay vẫn đang bắt chước theo, nhưng ca hay như Thanh Tuấn chưa có, chất giọng như Thanh Tuấn chưa có. Sau út Trà ôn, có Thành Được, Thanh Hái, Phương Quang. Sau Hữu Phưởc có út Hiền, Hà Bưu Tân, Trọng Phúc. Sau Minh Cảnh có Minh Phụng, Minh Vương... Sau Thanh Tuấn chỉ là những giọng ca trung bình. Thanh Tuấn có thể ca tình ca, lẫn anh hùng ca rất hay. Giữ cao độ rất chuẩn có thể lên cao vút, hoặc xuống thật thấp, luyến láy rất ngọt. Có thể nói ca vọng cổ như Thanh Tuấn là đạt đến trình độ thượng thừa, không giống, hay bắt chước ai. Chí Tâm, Hoài Thanh, là những danh ca xuất sắc, nhưng để tạo thành một trường phái thì chưa thể.
* Trường phái Châu Thanh:
Hiện nay lối ca này đang gây nhiều tranh cãi, người ủng hộ cũng nhiều, vì cách ca mới lạ, phá cách, sử dụng nhiều luyến láy, pha tân nhạc, cách sắp nhịp 128 lạ tai. Giới trẻ rất yêu thích, nhất là
khán giả miền Trung. Tuy ca không giống nhau, nhưng cách tìm hướng đi cho mình của Châu Thanh phần nào giống như Minh Cảnh ngày trước – tìm cái mới. Tuy nhiên, trong nghề, hay những người yêu thích lối ca chân phương không tán đồng cách ca này.
Thật ra, trường phái này gợi ra một cách ca mới, tránh lặp lại lối mòn. Một thực tế không thể phủ nhận là có những giọng ca theo kiểu cũ chân phương, ngọt ngào, lại không ăn khách, có lẽ do sao chép, minh họa lại cái đã có, không mới. Còn lối ca này đòi hỏi người ca phải có làn hơi phong phú, mạnh mẽ, không rập khuôn, phải luôn tìm cách ca lạ, ngọt ngào, trê trung, bay bướm, phá cách. Đây cũng là lối ca khó, hợp với lớp khán giả bình dân. Bên phái nữ có Phượng Hằng, Cẩm Tiên đại biểu cho trường phái này.
Việt Khang
Kỳ tới : Các trường phái ca của nữ nghệ sĩ
ngocanh (Theo Báo sân khấu)
http://cailuongvietnam.com/modules.php?name=News&op=viewst&sid=5066