Nhạc công trẻ với cuộc dấn thân
 |
* Những gương mặt trẻ
Ở tỉnh ta, nhìn vào những gương mặt trẻ thuộc hai đoàn nghệ thuật truyền thống- Nhà hát Tuồng Đào Tấn (NHT) và Đoàn Ca kịch Bài chòi (ĐCKBC) Bình Định - sẽ thấy đội ngũ nhạc công cứng cáp hơn nhiều so với đội ngũ diễn viên. Trong đó, dàn nhạc của ĐCKBC có được cái may mắn khi 8 nhạc công của Đoàn đều trẻ, có tuổi đời từ 25 đến 38.
Anh Nguyễn Văn Tới (27 tuổi, quê ở xã Cát Trinh, huyện Phù Cát) là nhạc công đàn nhị của ĐCKBC, người duy nhất trong số 8 nhạc công vào nghề không phải từ con nhà nòi. Tốt nghiệp lớp Dân ca, Trường Trung cấp VHNT tỉnh khóa V năm 2004, đến nay, anh đã có 5 năm gắn bó với cây đàn nhị. Theo nhìn nhận của anh Đinh Văn Nhân, nhạc công, đồng thời là chỉ huy dàn nhạc của ĐCKBC, Tới là gương mặt triển vọng. Tuổi đời và tuổi nghề còn trẻ, nhưng tiếng đàn của Tới nhuần nhị, sâu lắng, già dặn.
Hoặc như anh Trần Quang Hiếu (24 tuổi, quê ở xã Mỹ Hiệp, huyện Phù Mỹ), nhạc công trẻ nhất của Nhà hát Tuồng Đào Tấn. Cha của anh là nhạc công của một đội nhạc hiếu. Từ nhỏ, Hiếu thường lẩn quẩn xem cha tập, làm quen với thang âm, tiết tấu kèn trống rất sớm. Lớn hơn, cha gởi Hiếu đến thầy Phạm Ngọc Châu - nhạc công nổi tiếng của NHT Đào Tấn - học đàn bầu. Vào Trường, anh học thêm nhị và kèn. Được tiếp cận với âm nhạc dân tộc khá bài bản từ bé, những điệu thức ấy thẩm thấu vào anh tự nhiên. Nói về Hiếu, nhạc sĩ Gia Thiện, Phó Giám đốc NHT Đào Tấn, đánh giá: “Ít có nhạc công nào lại mê say với nhạc cụ dân tộc như Hiếu, mà nhạc công trẻ lại càng hiếm. Hầu hết nhạc công trẻ chỉ nghĩ đến việc chơi cho tròn vai thôi, nhưng Hiếu thì chịu đầu tư, nghiên cứu sâu”.
* “Tay trái nuôi tay phải”
Lương thấp, đời sống khó khăn nên cách mà nhạc công trẻ thường chọn là ra chơi nhạc ở các điểm nhạc sống, đám cưới, tiệc tùng… Họ dùng “tay trái” chơi guitar, organ, piano… để nuôi “tay phải” kéo nhị, khảy đàn bầu, nâng sáo.
| Nhạc sĩ NGUYỄN GIA THIỆN, Phó Giám đốc Nhà hát Tuồng Đào Tấn:
“Đối với nhạc truyền thống, thời gian học trên ghế nhà trường chỉ là cái vốn cơ bản ban đầu để vào nghề. Để thành công, để trụ lại với nghề, anh phải khổ luyện, say mê, phải nghe nhiều, chơi nhiều để nâng cao năng lực thẩm âm. Điều đáng mừng là đa số nhạc công trẻ ở cả hai đoàn nghệ thuật truyền thống tỉnh ta đều là những người có triển vọng tốt, họ rất yêu nghề”.
|
Hiện tại, nhạc công Nguyễn Văn Tới và người vợ trẻ Lê Thị Hồng Diễm, cũng là diễn viên bài chòi, sống trong một phòng trọ trong hẻm nhỏ đường Võ Mười (Quy Nhơn). Tới bảo, cách anh làm hiện tại là “lấy ngắn nuôi dài”, lấy nghề tay trái nuôi nghề tay phải, nhưng trong tương lai, nghề tay phải “sáng - tối” thế nào, anh cũng không dám nghĩ! Chỉ biết rằng, ban ngày con hẻm nhỏ rất ồn ào; về khuya, suối âm thanh du dương, đượm buồn cất lên, từ căn gác trọ của anh. Tương tự, Đinh Văn Nhân, chỉ huy dàn nhạc cũng thu nhập bằng nghề tay trái như Tới. Chuyện “tay trái nuôi tay phải” kiểu này, nói cho chính danh, không phải là không ảnh hưởng gì tới nghề chính. Lẽ ra, cả “hai tay” và cả tâm trí đều phải dành cho nghề, nhưng do cuộc sống khó khăn nên đó là chuyện chẳng đặng đừng. Lãnh đạo cơ quan biết việc làm này của các nhạc công, nhưng cũng không thể và cũng không… nỡ cấm cản.
* Yêu nghề không nuôi sống nổi mình và...
Ở Bình Định, đất diễn cho âm nhạc truyền thống quá hẹp, nên cơ hội “lên tay nghề” của nhạc công cũng ít. Đến nay, ngoài những sô diễn của NHT Đào Tấn và ĐCKBC Bình Định, đêm nhạc bài chòi được tổ chức vào ngày 14 âm lịch hàng tháng tại nhà hàng Anh Nhật Gia Viên (đường Trần Hưng Đạo) là địa chỉ duy nhất để bài chòi được xướng lên.
Với anh Nhân, khi có người đặt câu hỏi cắc cớ, kiểu như: “Tôi nghe nói ông đàn nhị, đàn nguyệt gì đó, sao thấy toàn chơi nhạc đám cưới?”; hoặc “ít đất diễn thế thì ông cần mẫn luyện đàn để làm gì?”. Lý giải thế nào để thuyết phục người hỏi? Đôi khi sự im lặng làm hiện rõ cái chua xót của những người yêu nghề mà không sống được với nghề. Chỉ có cách vin vào câu trả lời thuyết phục nhất mà anh Nhân vẫn hay nói: “Tôi miệt mài với đàn nguyệt, đơn giản vì tôi yêu nó, tôi yêu nghề mình đã lựa chọn và nguyện gắn bó”. Nhưng chẳng lẽ cứ để các nhạc công đơn độc dấn thân như thế mãi sao?
tancogiaoduyen (Theo Sao Ly - BBD)
http://cailuongvietnam.com/modules.php?name=News&op=viewst&sid=5079