Thành Được: Ngôi sao đào hoa
 |
Cuối thập niên 50 (thế kỷ XX), một đoàn cải lương trung ban hình thành và về Sài Gòn biểu diễn. Sự thành lập của nó gần như âm thầm, bởi nếu người mộ điệu có nghe biết đến cũng chỉ qua một vài mẩu tin nhỏ đăng trên báo. Trưởng đoàn là nghệ sĩ Thúy Nga, một tài danh cộm cán thuở ấy thường được công chúng nhắc đến qua cụm liên danh Kim Chưởng - Thúy Nga (ngày trước). Thế mà tuần lễ diễn tại Sài Gòn, đoàn Thúy Nga luôn sốt vé, gây cơn địa chấn: sửng sốt báo giới, bàng hoàng các đại bang, náo nức men say bao khán giả. Lạ chưa? Đoàn hát mới chỉ vỏn vẹn cô đào Thúy Nga nổi tiếng, thế sao lại ăn khách mạnh? Đoàn Thúy Nga tuy đẳng cấp trung ban, nhưng tranh cảnh sáng đẹp; nhất là ánh sáng tân kỳ, y trang lộng lẫy; vờ diễn chủ lực Khi hoa anh đào nở của soạn giả gần như mới toanh Hà Triều - Hoa Phượng hấp dẫn cực kỳ (loại hương xa Nhật Bàn). Nhưng trong buổi tiệc thịnh soạn nó, người được chú ý nhất chính là anh kép trẻ mới toanh)... Thành Được! Trong cái nhìn của đa số khán giả, đó là một diễn viên trẻ, mũi cao, đẹp nhất sân khấu cải lương (lúc ấy, những Dũng Thanh Lâm, Minh Phụng, Minh Vương, Hoài Thanh,... chưa thọ nghiệp, chi Có Hùng Minh mới chớm nồi lên ở tỉnh). Được biết, anh xuất thân từ đoàn Thanh Cần, một đoàn thiếu niên nhi đồng từng một thời gây tiếng vang và ăn khách miền lục tỉnh .
Thành Được vừa ra mắt Sài thành chỉ một vai TÔ Điền Sơn đã lẫy lừng như một hiện tượng trong làng hia mão, một ngôi sao mới với vóc dáng rực rỡ, tài ca diễn đầy triển vọng. Ai cũng như ai, trước lúc trở thành ngôi sao đều trải qua tiến trình rèn luyện năng lực, gột rửa chất hoang sơ trong phong cách tác nghiệp. Thành Được cũng thế, chẳng thể đi tắt phủ nhận bước chân mà duyên mệnh sẵn dành. Cho nên có thể nghĩ rằng thăng hoa nghệ thuật buổi ban đầu của anh có sự cộng hưởng của nhiều bàn tay, không lọai trừ bàn tay hai đàn chị đàn anh Thúy Nga, Phước Trọng. Đàn chị Thúy Nga diễn vai Thái Phượng Liên cặp với TÔ Điền Sơn- Thành Được đã hết lòng nâng đỡ đàn em; và họ tô rõ nét gắn kết, ăn ý hiển thị một mối tình lãng mạn đẹp lung linh, mối hận trong trái ngang đẫm lệ và máu. Nếu đó là vai xuất sắc để đời của cố nghệ sĩ Thanh Nga thì TÔ Điền Sơn chính là dấu ấn vàng son của Thành Được trong buổi bình minh nghiệp ca cầm của anh kép đào hoa.
Nói đào hoa, bởi lẽ Thành Được quá đẹp (trên sân khấu), tài ca lẫn diễn tiến nhanh ít kẻ bì, tính tình lại hào hoa phóng khoáng, đã làm đắm say bao khán giả và uy nghi chiếm lĩnh giấc mộng vàng của bao nữ nhân đa cảm. Cộng tác cùng đoàn Kim Chưởng với hợp đồng trọng hậu, cuộc đời và sự nghiệp của anh chuyển sang một bước ngoặt ngọt ngào. Đóng cặp chính với Sầu nữ- út Bạch Lan, anh - dù sở hữu sẵn ưu thế ngoại hình - vẫn phải rèn luyện tích lũy nội lực ca diễn để hài hòa cân xứng tài và danh với út Bạch Lan đang ở cự ly cao vợi. Sàn diễn đoàn Kim Chưởng lại là nơi hành nghề, luyện nghề nghiêm túc. Ai gia nhập Kim Chưởng sẽ gỉoi nghề; rồi sau đó rời đoàn sẽ trở thành, nếu không là tài danh lởn cũng là diễn viên thực lực, đa năng. Thời gian cộnng tác với đoàn này tuy ngắn ngủi do tính ham vui, nhưng Thành Được cùng út Bạch Lan cũng góp công "tăng lực" cho đoàn đã mạnh càng mạnh thêm với mỹ danh "Anh hùng lưu diễn".
Cả hai cũng kịp ghi nhiều thành tích bất hủ, mà đỉnh cao về nghệ thuật ca - diễn là hai vở Nửa bản tình ca (soạn giả Hoài Linh + Phong Anh) , Thuyền ra cửa biển (soạn giả Phong Anh + Yên Trang). Trong Nửa bản anh ca; Lý Kim Tùng – Thành Được là một tên xa phu nghèo đói - tiền thân là một chiến binh yêu nước - trở về từ chiến khu tìm lại gia đình thì vợ con đã vào tay kẻ khác. Tình tiết éo le, mạch kịch gay cấn sôi nổi, Thành Được nhập vai sống động, đã cùng Kiều Phi Yến - út Bạch Lan thi triển nhiều câu vọng cổ mùi mẫn và các bài bản khác khi bi lúc hùng: "Dạ phải tôi là kẻ ra đi vào mùa lá đổ và có người thiếu phụ ôm con nhỏ lệ ở bên... cầu (vô hò câu vọng cổ 1). Sang câu 2, cũng Lý Kim Tùng: "Phải, nếu bà không nhắc, tôi vẫn còn nhớ ngày nào ta đã hát (ca tân nhạc). Anh ơi, anh ơi nhớ chăng ngày ấy / Đôi ta yêu nhau lá rụng bên cầu / nhớ mãi duyên ban đầu..." (xuống hò nhịp 1 2) vừa ca nhạc vừa lồng đàn vọng cổ, vừa xuống câu nhạc tân chính xác nhịp 12 (hò). Vọng cổ thật tuyệt diệu, tay mơ không thể với tới. Thời điểm đó, khả năng bài bản của anh so với thời Khi hoa anh đào nở là một khoảng cách cấp tiến. Cũng vai Lý Kim Tùng, sau khi hiểu được uẩn khúc của Kiều Phi Yến, Lý Kim Tùng ra đi (lớp Phụng hoàng): Tôi xin bà hãy nén đau. . . thương. . ./ Ta đã vì tương lai hạnh phúc ; của đứa con thơ ấu / thì ta phải cam đành hai ngã chia phôi (hai câu đầu). Hai người đã cùng thể hiện 8 câu thật ấn tượng mượt mà, lại đầy thương đau ray rứt. Thành Được đạt đẳng cấp danh ca từ vai diễn này. Trong Thuyền ra cửa biển, anh là hoàng tử Diệp Băng Đình, yêu công chúa Trúc Lệ. Họ gặp nhau qua lớp Lưu thủy hành vân. Băng Đình: "Em Chiêu Trúc Lệ! (ca) Đêm này đêm xây ước mơ, thuyền tắm trong sương mờ...". Bài bản được thiết kế đúng tình huống, giai điệu lãng mạn đài trang, người ca chi trổ giọng hai câu mà chất sang cả đài từ rào rạt vang vang, gây khoái cảm miên man thính giác. Khán giả cải lương xưa nay, hễ công chúa, hoàng tử thì phải đẹp Hoàng tử Diệp Băng Đình của Thành Được chẳng những thừa sức đáp ứng quan niệm kia về ngoại mạo, mà còn hào hoa sang trọng ở nét diễn, kỹ thuật ca cao cường và tiếng ca đầy hấp lực. Thuyền ra cửa biển là một vở hay, gây tiếng vang lớn, doanh thu cao nhờ cặp đào kép chính. Cả hai có những ưu điểm riêng về ca, về diễn, về ngoại hình. Và họ bù lỗ cho nhau qua việc đem ưu khỏa lấp khuyết, yếu. Họ khá xứng đôi về nghề và hút khách mạnh về doanh số. Thế nên hợp đồng tác nghiệp của họ thăng tiến không ngừng, lúc nào cũng 7 chữ số khi mà mệnh giá vàng buổi ấy chỉ giới hạn ở con số vài ngàn một lạng.
Kiếm tiền quá dễ, Thành Được và một số ngôi sao khác đam mê thú chơi xe ô- tô Họ thi nhau thay đổi xe xoành xoạch, toàn loại đời mới đắt tiền để khẳng định đẳng cấp thấp cao. Đổi nhiều lỗ nhiều. Song, người trong nghề và khán giả sành điệu chỉ đánh giá tài năng qua sự thi thố trên sàn diễn của nghệ sĩ. Đam mê ấy rồi cũng lụi tàn, bởi khó thể kéo dài thú chơi hao tốn ấy...
(Còn tiếp)
Hồ Quang
ngocanh (Theo Báo sân khấu)
http://cailuongvietnam.com/modules.php?name=News&op=viewst&sid=5088