Hạnh Nhi : Ca Huế ở một khu phố Tây
getTimeString('2009/05/23 17:46:32');
| Hồng Phúc đàn tranh |
Chị Diệu Huê bước vội vào cổng một ngôi nhà nhỏ ở đường Phạm Ngũ Lão, nơi được gọi là “khu phố Tây” của TP Huế. Căn phòng phía trước của ngôi nhà tỏa ánh sáng vàng ấm áp, đã nghe tiếng so dây trên phím đàn bầu, đàn nguyệt. “Vô nhanh con, ca được rồi đó!”. Đã 84 tuổi mà giọng vẫn còn rành rọt, nghệ sĩ ưu tú Minh Mẫn nhắc cả phòng. Mấy ngón tay bà bắt đầu gõ nhịp vào thành ghế, trông bà giống như một nhạc trưởng quyền uy.
Trong thoáng chốc, gian phòng nhỏ, ấm áp, treo rất nhiều tranh của nhà nghiên cứu Bửu Ý trên đường Phạm Ngũ Lão (TP Huế) đã tràn ngập những âm xưa với lời ca mênh mang, diệu vợi và tiếng đàn bầu, đàn nguyệt, tiếng phách, tiếng sênh tiền. Nhịp này nối với nhịp kia. Hơi này nối với hơi kia, tiếng đàn, tiếng ca cứ thế hòa quyện vào nhau. Chỉ một ánh nhìn, một điệu đàn, một phím ngân để mọi người cùng bắt vào một giai điệu.
| Một buổi sinh hoạt ca Huế ở nhà số 9 Phạm Ngũ Lão - Ảnh: H.N. |
Khi Kim Hồng, một giọng ca trẻ đã sở hữu đến bốn huy chương vàng về ca Huế, cất tiếng Ngậm ngùi, xót xa... Nước non ngàn dặm ra đi/cái tình chi mượn màu son phấn đền nợ Ô Ly... với âm giọng tròn và mượt của điệu Hò mái nhì, người nghe có cảm giác đang ngồi trên một con thuyền lờ lững trên sông Hương, trong nỗi xót xa trĩu nặng vơi đầy.
Trông rất Huế trong chiếc áo màu sương khói, chị Hồng Phúc ngồi xuống bên cạnh nghệ sĩ Minh Mẫn: “Để con ca cho thuộc điệu Cổ bản ni, cô nghe”. Giọng Huế nhẹ như hơi thở ấy chỉ trong thoáng chốc đã gọi về khắc khoải, chơi vơi thấp thoáng trên sông/thuyền ai thấp thoáng trên sông... của điệu chầu văn. Chuyển xuống ngồi bệt trên chiếu, nghệ nhân Thanh Hương, tuổi đã trên 80 và là một trong những giọng ca “xưa nay hiếm”, khởi điệu Hành vân. Những nếp nhăn trên gương mặt bà như giãn ra và giọng ca trở nên không có tuổi.
Hơn 10 năm nay, cứ vào 5g30 thứ bảy hăng tuần các nhạc công Nguyễn Ngọc Hùng (đàn tì bà), Trần Đình Khắc Du (đàn bầu), Trần Văn Cường (đàn nguyệt) cùng các giọng ca chuyên nghiệp và cả nghiệp dư Thùy Trang, Diệu Huê, Kim Hồng, Hồng Phúc... đã chọn ngôi nhà số 9 Phạm Ngũ Lão này làm nơi đi về, nơi họ được đắm mình trong không gian tri âm, tri kỷ; cũng là nơi chuyện cơm áo thường ngày hình như bị bỏ quên ngoài thềm cửa.
Nghệ sĩ Minh Mẫn yêu không gian này đến nỗi dù chân chưa lành hẳn sau một tai nạn giao thông vẫn đều đặn thuê xe xích lô chở đến đây không thiếu buổi nào. Còn các nhạc công Trần Văn Cường, Nguyễn Ngọc Hùng thì bỏ sô và tắt luôn điện thoại di động để có hơn một giờ đắm mình vào không gian đích thực của ca Huế. Kim Hồng trẻ hơn nhưng vẫn nấn ná ngồi xuống chiếu cói “xin” được ca thêm bài nữa, rồi bài nữa...
| Nghệ nhân Thanh Hương và nhạc công Nguyễn Ngọc Hùng |
Cũng từ ngôi nhà số 9 này, nhiều trẻ em nghèo đã được dạy dỗ, đào tạo ở “Lớp ca Huế Nguyễn Thị Lợi” - tên người bạn đời đã quá cố của thầy Bửu Ý, nguyên giảng viên âm nhạc của Trường đại học Nghệ thuật Huế, nay là Học viện Âm nhạc Huế. Lớp học sau đó có thêm sự tài trợ của The Vietnamese Heritage Institute, là nơi các nghệ nhân không chỉ hướng dẫn bài bản, kỹ thuật mà còn giúp các em sau này có thể sống được một cách tự tin với vốn liếng ca Huế đã được trao truyền...
HẠNH NHI
Thứ Bảy, 23/05/2009, 17:46 (GMT+7)
http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=317648&ChannelID=58