Hà Hương : Phạm Thị Huệ / người đàn bà của "sênh, phách"
Đam mê cháy bỏng với loại hình nghệ thuật truyền thống đang có nguy cơ mai một, ca nương Phạm Thị Huệ đã lập ra CLB Ca trù Thăng Long biểu diễn miễn phí hàng tháng, mong gìn giữ được một phần hương hỏa của tổ tiên.
Người đàn bà của "sênh, phách"
 |
| Ca nương Phạm Thị Huệ còn là giảng viên bộ môn đàn tì bà, Nhạc viện Hà Nội. |
9 tuổi đã hát ca trù
CLB của chị gồm bao nhiêu thành viên?
Có hơn 20 em, một số em đến từ Hải Dương, 14 em ở Hà Nội. Độ tuổi dao động từ 9 tới 27 tuổi. Các em ở chung ký túc xá nên cũng thuận lợi để tập luyện với nhau.
Con đường nào đã thôi thúc chị thành lập CLB ca trù Thăng Long?
Ban đầu chỉ có tôi và hai người thầy là Nguyễn Thị Chúc, danh ca Ngãi Cầu - Hà Tây và Nguyễn Phú Đẹ, danh cầm Tứ Kỳ - Hải Dương.
Chúng tôi ra ngoài biểu diễn, lập thời khóa biểu thường kỳ tháng một lần họp mặt, hát và ôn luyện. Nhưng rồi, chúng tôi nghĩ nếu chỉ có 3 thành viên thôi thì rất lãng phí, tại sao không tổ chức tập trung một buổi tập cố định với nhóm những ai yêu thích môn nghệ thuật này.
Vậy là CLB ca trù Thăng Long (http://www.catruthanglong.com) được thành lập và biểu diễn vào ngày thứ 7 của tuần thứ nhất hàng tháng tại Đình Ngọc Hà (158 Ngọc Hà, Hà Nội).
Con gái chị 9 tuổi cũng tham gia CLB này, chị đã dậy bé thế nào?
Tôi dạy truyền khẩu cho bé là chủ yếu, bé hay đi theo mẹ đến các buổi biểu diễn nên thuộc hầu hết các bài hát của mẹ. Quan trọng hơn là bé sinh ra trong gia đình có truyền thống nghệ thuật, nếu nhận xét chủ quan, tôi thấy bé có tố chất, năng khiếu bẩm sinh. Ở nhà bé được mẹ dạy ca trù, đến lớp cô giáo dạy bé dancersport nhưng bé tiếp thu vẫn rất tốt.
Mong tìm được những "sao" ca trù xuất chúng
Hẳn chị đã gặp phải những khó khăn không nhỏ khi lập CLB?
Khó khăn rất nhiều nhưng thuận lợi cũng không ít. CLB đã may mẵn nhận được sự hỗ trợ một khoản kinh phí của Trung tâm trao đổi giáo dục với Việt Nam (CEEVN), để thực hiện việc truyền dạy cho thế hệ trẻ. Như mọi người đều biết, những nghệ nhân ca trù lão luyện đã ra đi gần hết, chỉ còn vài người. Tôi may mắn gặp được cả thầy đàn và thầy hát tâm huyết, bên cạnh đó bản thân sẵn niềm đam mê âm nhạc, học nhiều bộ môn khác nhau và biết cách đúc kết những phương pháp học, nhất là nghệ thuật truyền thống. Ca trù có những đặc thù, quy luật riêng nếu không có những may mắn đó thì không dễ theo đuổi môn nghệ thuật này.
Khó khăn chủ yếu về mặt sắp xếp thời gian, cân đối giữa công việc và gia đình nhiều khi chưa hợp lý. Chỉ bảo các em trong trường, trông nom gia đình và bây giờ còn có thêm CLB nữa. Công việc chính của tôi là hướng dẫn các em tìm tư liệu, luyện tập với nhau. Mình không chỉ muốn truyền nghề mà còn muốn tiếp thêm cho các em tình yêu, niềm say mê hát ca trù.
Những hôm mới tiếp xúc, tôi để các em tập làm quan viên – cầm chầu. Qua thời gian, các em đã yêu môn nghệ thuật này từ lúc nào không biết. Tôi tự hào rằng những bạn tham gia đều có tố chất âm nhạc và có giọng. Đến bây giờ, các em đã có thể tự đứng ra tổ chức những buổi sinh hoạt.
 |
| Rực rỡ, toả sáng trên sân khấu với làn điệu dân tộc |
Ngoài việc giao lưu, luyện tập, chị có định hướng gì cho câu lạc bộ?
Trước mắt, tôi muốn truyền lại nghề để cho các em dần trưởng thành. Hy vọng, sẽ tìm ra ngôi sao xuất chúng, đó là những em có tố chất đặc biệt.
Hiện nay, thị trường âm nhạc rất sôi động, làm thế nào chị thu hút được nhiều bạn trẻ tham gia bộ môn nghệ thuật "già" như vậy?
Ngay từ khi thi vào Nhạc viện, đặc biệt là khoa nhạc cụ truyền thống, các bạn ấy đã xác định sẽ gắn bó cuộc đời mình với âm nhạc truyền thống rồi. Số thành viên của CLB không những không giảm mà ngày càng tăng lên.
Chị có kỷ niệm nào đặc biệt trong quá trình giảng dạy?
Có một kỷ niệm tôi không thể quên được khi sang dạy nhã nhạc cho sinh viên Thụy Điển. Các bạn sinh viên học tập rất hăng say. Sau 3 tháng cả thầy lẫn trò luyện tập, trường tổ chức một đêm diễn khá hoành tráng cho các bạn sinh viên. Khán giả vỗ tay nhiệt liệt và đến khi chương trình kết thúc, không ai muốn ra về.
Giữ gìn hương hỏa tổ tiên
Ca nương Phạm Thị Huệ có khi nào yêu thích một dòng âm nhạc khác? Hay lúc nào con người nghệ sĩ trong chị cũng thuộc về ca trù?
Hiện giờ tôi đang mở rộng mạng lưới hội viên bởi người hát cần có người nghe. Mình dạy cho họ hát để họ trở thành thính giả, để họ yêu thích ca trù. Tôi nghĩ rằng cần có nhiều người tham gia, có sự đoàn kết và trao cho thính giả thông tin về những cái hay, cái đẹp, những chuẩn mực, những âm luật của môn nghệ thuật này. Hiểu được rồi họ sẽ tự nhiên yêu và có ý thức bảo tồn nó, gìn giữ nó. Họ sẽ mang những điều tốt đẹp nhất chia sẻ với người thân và cùng thưởng thức những nét đẹp của nghệ thuật ca trù.
 |
Đúng ra thì tôi đam mê sáng tác nhạc đương đại hơn cả nhưng chấp nhận hy sinh để dành thời gian đóng góp vào việc giữ gìn bộ môn nghệ thuật truyền thống Ca trù.
Chị muốn nhắn nhủ điều gì đến các bạn trẻ hiện nay?
Nghệ thuật ca trù không phải của riêng cá nhân mà là của cả dân tộc nên rất cần đến ý thức gìn giữ của cả dân tộc ấy. Tôi rất mong các bạn trẻ là người Việt Nam có một ý thức tự hào về truyền thống âm nhạc trong đó ca trù chính là loại hình thuần chất Việt.
Tại sao người nước ngoài nói chung lại yêu thích ca trù trong khi các bạn trẻ Việt Nam chưa quan tâm tới nó. Ca trù là một phần quan trọng của di sản âm nhạc từ ngàn xưa để lại, là hồn Việt. Giữ lấy Ca trù đồng nghĩa với việc giữ hương hỏa của tổ tiên ông bà!
Hà Hương - Ảnh: Thanh Huyền
Theo VTC New
http://www.catruthanglong.com/p98-nguoi-dan-ba-cua-%22senh%2C-phach%22.html