Nét đẹp ngày xuân
- Nét đẹp ngày xuân
-
Trời mưa lâm thâm, từ đình làng Võng Thị -Hà Nội chúng tôi du thẳng về làng La Phù- Hà Tây....
Các cụ làng bên nghe tiếng cụ Chúc, nghệ nhân ca trù còn sót lại của thế kỷ XX, đã sốt sắng tổ chức canh hát thờ trong dịp hội làng năm nay. Các cụ vừa muốn đưa tục hát thờ trở lại với đời sống tinh thần của người dân nơi đây vừa để nhớ lại thủa còn nhỏ đứng ngấp nghé sau cột đình làng nghe hát.
Mặc dù ở tuổi gần 80 cụ Chúc vẫn hồi hộp, mơ màng trước canh hát, ngỡ rằng chẳng còn ai nhớ về tục hát cửa đình nữa. Phận học trò, tôi cũng được thơm lây. Tôi hiểu rõ cái phước của mình, được cất tiếng hát để kết nối với Thần Linh nơi cửa Đình là một vinh dự lớn. Lại được đàn hầu tiếng hát cụ Chúc, quả là không uổng công tìm kiếm vốn cổ nhạc truyền thống mười lăm năm lặn lội. Trước vẻ nghiêm trang huyền bí tôi lâng lâng đàn nhẩn nha như ngấm chất men say. Trước đây tôi cũng có dịp theo bà đàn hát ở Đền Giếng, Đình Ngãi Cầu, Đình Lỗ Khê, Đình Võng Thị nhưng đây là lần đầu tiên tôi bị hút hồn vào khung cảnh vừa đẹp vừa linh thiêng và đượm mùi truyền thống như nơi đây. Cụ bà hôm nay như được truyền thêm sức mạnh, hát cao hơn một bậc so với thường ngày và say sưa 5 bài liền mà không hề tỏ ý muốn dừng.
"Đây là chốn anh linh hiển hách
Chúng con vào ca hát phụng thờ
Trước xin bái yết đức tôn Thần
Cho dân được sở cầu như ý
Tử hiếu tôn hiền thêm phú quí
Cầu mong cho phước lộc đề đa…"
(Trích hát thờ- thơ cổ)
Ông cha ta từ thủa xa xưa đã xây dựng nên một truyền thống mang đượm văn hóa Việt. Đình làng là chốn linh thiêng vừa thờ thành Hoàng làng vừa thờ các vị anh hùng có công giữ nước. Những truyền thống ẩn chứa sức mạnh vô hình và tạo nên ý nghĩa, giá trị văn hóa cho mỗi người dân Việt. Một trong những ý nghĩa trong hệ thống giáo dục là giáo dục cho con cháu đạo làm người, noi theo gương những bậc Thánh nhân mà xây dựng đất nước ngày một phồn vinh. Dân làng từ trẻ nhỏ đến các bậc cao niên cứ ngày lễ hội lại cùng nhau quây quần vừa để hưởng lộc Thánh, vừa tiếp nhận thông tin từ những bài học về phẩm giá của con người, vừa thưởng thức âm nhạc vừa vui vầy trong không khí nhộn nhịp. Trong không khí đầm ấm ấy niềm tin hội tụ và niềm tin được truyền đi tạo nên sức mạnh phi thường. Có lẽ đó là một phần lý do mà tới hôm nay không một kẻ thù nào xâm chiếm được bờ cõi Việt Nam. Vì lẽ đó mà những tấm gương sáng luôn được sinh ra trong các thời đại. Vì lẽ đó mà truyền thống luôn được gìn giữ từ ngàn xưa...
Trở về trong đêm khuya thanh vắng, tôi mông lung với những câu hỏi chồng chất. Chúng ta sẽ nói gì với con cháu đời sau nếu những câu hát linh thiêng không còn nữa? Chúng sẽ hát gì để kết nối với Thần linh, chúng sẽ hát gì để đời đời những thế hệ tiếp nối cùng tự hào về bản sắc văn hóa Việt?
Mời các bạn cùng chúng tôi tìm câu trả lời!
(còn nữa)