Giang Châu: Từ cậu bé chăn trâu trở thành ngôi sao sân khấu
 |
| Giang Châu trong vai Trần Hùng |
Hãng dĩa Việt Nam nơi ông Thảo phụ trách nghệ thuật đã lăng-xê nhiều giọng ca trẻ như Minh Vương, Thanh Tuấn, Chí Tâm, Thanh Kim Huệ, Viễn Sơn... thành những ngôi sao trẻ rất được khán giả ái mộ. Nơi mà Minh Cảnh, Minh Phụng, Tấn Tài, Lệ Thủy, Mỹ Châu, Phượng Liên, Dũng Thanh Lâm... đạt tới đỉnh cao danh vọng, trở thành lực lượng trẻ trung, hùng mạnh đang chiếm lĩnh thị trường băng dĩa tân cổ, cải lương ở thập niên 70. Nghệ sĩ trẻ nào được ông Loan Thảo chấm, hay nói đúng hơn được hãng dĩa Việt Nam mời ký hợp đồng độc quyền coi như nghệ sĩ trẻ đó đã "gặp thời". Và Giang Châu đã "lọt" vào cặp mắt của ông. ông Thảo thích giọng ca, mến thương tính cách chân thật hiền lành của chàng trai miền quê, coi anh như đứa em thân thuộc. Khi Giang Châu được mời ký hợp đồng độc quyền với hãng dĩa, soạn giả Loan Thảo đã tận tình lăng-xê cho anh. ông đã giao cho anh vai Lâm Vũ trong tuồng "Đường gươm Nguyên Bá" cho anh. Tuy Giang Châu ca vọng cổ thì khỏi chê nhưng ca bài bản còn yếu quá, nhất là bản xế xảng ca hoài không trúng, thế là đành để Viễn Sơn thu.
Rồi đến chú tiểu trong "Lan và Điệp" cũng vậy, ca bài bản không suôn, cuối cùng, Viễn Sơn cũng thu nốt... Về nằm đêm suy nghĩ, Giang Châu buồn lắm, được đàn anh thương nâng đỡ như vậy mà do mình còn kém nghề nên đã để mất đi cơ hội. Tuy nhiên, sau đó một loạt bài tân cổ như: Vợ chồng quê, Se chỉ luồng kim, Hát hội trăng rằm... ca chung với Thanh Kim Huệ được phát hành, đánh dấu một dấu ấn quan trọng trong sự nghiệp ca hát của anh, được đồng nghiệp và khán giả nhìn nhận một giọng ca trẻ triển vọng.
Tài tới thời đi…
Nhờ thu dĩa chung với Thanh Kim Huệ mà anh quen với NS Thanh Điền. Vốn thích những giọng ca trẻ mới, Thanh Điền mời anh về hát kép chánh đoàn cải lương Xuân Liên Hoa do Thanh Điền và gia đình thành lập. Trong vở "Quỷ kiến sầu” ở SK này, anh đã chính thức ra mắt khán giả Sài Gòn với tư cách kép chánh đàng hoàng, thoát khỏi cảnh làm kép phụ ở các đại ban.
Sau GP, Giang Châu lại theo đoàn Hoa Anh Đào - Kim Giác lưu diễn ở các tỉnh miền Tây... Hằng ngày anh thường mở các đài phát thanh chờ nghe chương trình ca cải lương... Một hôm, anh nghe Thanh Tuấn, Minh Phụng, Thanh Kim Huệ, Ngọc Hương... và một số nghệ sĩ khác ca bài ca cách mạng trên đài, anh mừng lắm quyết định quay trở về Sài Gòn ngay. Về tới TP thấy anh em nghệ sĩ tất bật tập tuồng mới, đoàn hát mới được thành lập đã tạo thêm niềm hưng phấn nơi anh. Anh đã đến gặp NS Thanh Điền nhờ giới thiệu với nghệ sĩ Diệp Lang để về đoàn Sài Gòn 2. Lúc này NS Thanh Tuấn đang là kép chánh, thường hay đi hát chầu, nên đoàn cần người hát thế vai, vậy là anh được chọn. Đây là giai đoạn đầu anh ở đoàn Sài Gòn 2, ngoài thời gian hát cho đoàn rảnh rỗi, anh đi hát chầu cho bầu Quái, đoàn Tân Dạ Lý... Khi đoàn Sài Gòn 3 thành lập, Giang Châu đã xin nghỉ ở đoàn 2, rồi cùng Thanh Điền, Thanh Kim Huệ, Dũng Thanh Lâm về tập vở "Mái tóc người vợ trẻ" để khai trương đoàn hát. Trong vở này, cùng hát chánh với anh là nghệ sĩ Đức Minh...
Vẫn không muốn quay về
Giang Châu hát ở đoàn Sài Gòn 3 được khoảng 8 tháng. Một hôm đoàn đang diễn ở Vị Thanh (Hậu Giang) thì anh được lịnh của Sở Văn Hóa TP điều trở lại đoàn Sài Gòn 2 thế vai cho nghệ sĩ Phương Quang. Số là đoàn Văn Công Thành Phố đang xây dựng lực lượng mới cho phù hợp với điều kiện hoạt động mới, nên rút Lệ Thủy và Phương Quang về tăng cường cho thật mạnh... Thật tình, trong lòng Giang Châu không muốn quay lại Sài Gòn 2, vì ở Sài Gòn 3 vui hơn, trẻ trung hơn hợp với anh, còn ở Sài Gòn 2 đa số là nghệ sĩ lớn tuổi, anh thấy mình bị lạc lõng từ nghệ thuật đến sinh hoạt. Và sâu xa nhất là phong cách nghệ thuật của hai đoàn hoàn toàn khác nhau, cách ca diễn của anh hợp với Sài Gòn 3 hơn (là do anh nghĩ vậy). Sở đĩ anh được chọn trở lại đoàn Sài Gòn 2 là do ý của nghệ sĩ Diệp Lang. Với kinh nghiệm của mình, NS Diệp Lang cho rằng sự bổ sung Giang Châu vào dàn kép là hợp lý, cân bằng, có tính đột phá hơn. ở Đoàn Sài Gòn 2 - lúc bấy giờ, cặp đào kép chánh là Thanh Tuấn - Mỹ Châu, đào nhì là Ngọc Bích, nếu thêm Giang Châu, Ngọc Bích có người bạn diễn với giọng ca tuyệt vời, dàn nhì sẽ rất vững. Thanh Tuấn - Giang Châu sẽ thành một bộ đôi ca vọng cổ với hai phong cách trái ngược nhau, bổ sung cho nhau.
Khi ấy, khán giả đến với Sài Gòn 2 vừa xem hai cô đào đẹp Mỹ Châu - Ngọc Bích, vừa xem một dàn diễn siêu hạng Diệp Lang, Tư Rợm, Văn Chung, Hồng Nga, Hoàng Liêm... vừa nghe Thanh Tuấn - Giang Châu ca vọng cổ. Có thể nói đây là một đội ngũ chất lượng, kết hợp được kinh nghiệm và sức thanh xuân, trở thành một đoàn nghệ thuật cải lương tiêu biểu mà cho đến nay không dễ để có một đoàn cải lương như vậy.
Vai diễn để đời trên SK SG2
Tuy phải miễn cưỡng trở lại đoàn Sài Gòn 2, nhưng ở đoàn vẫn còn có một người mà anh rất kính phục và tin tưởng - nghệ sĩ Diệp Lang, nếu không có Diệp Lang, ngày ấy, chắc chắn anh không quay lại Sài Gòn 2. ở đoàn này, Giang Châu đã thế vai của Phương Quang trong "ánh lửa rừng khuya", "Tìm lại cuộc đời"... Đặc biệt với vai Trần Hùng trong vở "Tìm lại cuộc đời” - một vai diễn hoàn toàn mới lạ, không như những vai mà Giang Châu đã từng diễn ở các đoàn khác. Và vai diễn này đã tạo nên nấc thang thành công đầu tiên của anh, trở thành một vai diễn để đời mà ở đó, khả năng ca diễn được kết hợp nhuần nhuyễn, tâm trạng, số phận nhân vật được nghệ thuật hóa trang, diễn xuất, ca ngâm thể hiện sinh động, chân thật... Khán giả không còn nhận ra đó là vai diễn trên sân khấu, mà trong cuộc đời, trong xã hội Sài Gòn biến loạn thời chế độ cũ đã có những hoàn cảnh, những mảnh đời thật như thế. Một vai diễn vừa có giá trị tố cáo, vừa có giá trị nghệ thuật đã biến Giang Châu từ một giọng ca triển vọng chính thức bước lên hàng ngôi sao. Trần Hùng - Giang Châu trở thành hình tượng nghệ thuật tiêu biểu, chuẩn mực. Mấy năm gần đây xem lại một số nghệ sĩ trẻ diễn vai Trần Hùng mới thấy những sáng tạo của Giang Châu thật độc đáo. Càng xem người khác diễn khán giả lại càng nhớ anh... Từ cách say là đà, lăn lóc trên vỉa hè lảm nhảm: “ Rớt Tú tài anh đi Trung sĩ. . . Em ờ nhà lấy Mỹ nuôi con. Bao giờ yên chuyện nước non, anh về anh có Mỹ con anh bồng. . .” . Nghe sao đắng cay, chua xót quá! Rồi lại thê thảm với câu vô Xàng xê: "Hỏi ơi.... Mái lá. . . hóa tro than, xóm nhỏ ngoại Ô tan hoang... vì lửa đạn, vợ con đâu nữa, về phương trời nào, sống chất biết ra sao... cho nên tao mới lê tấm thân... què”. Anh ca một hơi dài, chậm rãi, nhấn nhá rõ từng chữ, như nuốt từng giọt đắng vào lòng, cách ca diễn xoáy động lòng người. Hay như câu vô vọng cổ: Hương ơi! Anh nào có muốn giết em đâu máu em đổ là tại em đi với bầy lang sói. Thì em thử hỏi làm sao anh có thể tách rời những mảnh thép từ một trái nổ vô tri đế nó tự chọn mục tiêu mà xuyên thủng những trái tim bạo ác tham tàn. . .
(Còn tiếp)
Đăng Minh
ngocanh (Theo Báo sân khấu)
http://cailuongvietnam.com/modules.php?name=News&op=viewst&sid=5176