Hồ Quang : Mỹ Châu: Cùng lối hò "Huế" độc đáo với Minh Cảnh trên sân khấu Kim Chung
Trở lại đoạn trước, sau vai ấu Quân trong "Khi rừng mới sang thu”, Châu được tham gia vở "Bao giờ vườn sứ mưa hoa" (soạn giả Quy Sắc) vai cô bé con nghệ sĩ - quái kiệt Ba Vân. Lớp cô bé sắp chết, kép lão Ba Vân run giọng, thét gào: "Con! Con ơi...". Môi tái, các cơ mặt biến chuyển, tròng mắt trợn ngược nét kinh hoàng bi phẫn, ông lôi cuốn khán giả vào vòng cảm nhiễm của thâm tình phụ tử, gây hiệu quả đặc biệt; bé Châu được phản hồi tốt từ người xem nhờ tác nghiệp cùng quái kiệt.
 |
Tiếp tục chuỗi cơ may, Châu được hạnh ngộ nhạc sĩ danh cầm Hai Long đang cộng tác Đài phát thanh Sài Gòn (nay là Đài TNND TPHCM); được ông giới thiệu vào ban Thành Công ca bài vọng cổ Bá Nha - Tử Kỳ (1962). Nhờ ca đài, giọng hát ngọt ngào lả lướt của cô gái nhỏ được tiếp cận công chúng và trong giới ở diện rộng. Cùng một lúc, ông bầu Long (Kim Chung) và ông Ba Bản (đoàn Thủ Đô) đều mời cộng tác. Nhưng do ông Phạm Thọ Minh - đại diện Kim Chung - chậm chân, nên cô nghệ sĩ nhí 12 tuổi về với Thủ ĐÔ 2. Trên sân khấu Thủ ĐÔ 2, Châu đóng chánh với Dũng Thanh Lâm vở Lâm Sanh - Xuân Nương. Đào chánh 12 tuổi chưa đủ kịp để phát triển thể hình, nên đoàn thiết kế cho loại phục trang nhiều lớp, diện vào là ra dáng "bế thế" ngay. Thời điểm này, duyên may băng dĩa cũng phát triển rộn rã. Dĩa ca cổ đầu tiên "Nửa đêm sâu hận” khai sinh thể loại tân - cổ giao duyên của tác giả Viễn Châu. diễn xướng trên nền nhạc của Lam Phương. Thể tài mới lạ kết hợp giọng ca trầm ấm nỉ non, chuẩn mực về kỹ thuật, xúc cảm tính tự sự, khai thác đúng mạch nguồn bi kịch muôn đời mẹ chồng - nàng dâu... đã làm bùng nổ sự đồng cảm nồng nàn giữa người thường thức & người biểu diễn. Thành công vang dội này không đem đến đương sự phút giây an nhàn, mà cơn sốt nghề tất bật vây phủ cô đào nhỏ tạo thành guồng quay xoay tít tốc độ cao; cô như chong chóng, như con thoi xoay qua, xoẹt lại 3 cự ly đoàn hát, hãng dĩa, ngôi nhà. Khuya hát xong chạy sang hãng dĩa thu âm; rạng sáng về nhà dỗ giấc; bình minh lên đúng hẹn tập tuồng; buổi xế tốc hành sang hãng dĩa; tối lại là những số phận, cuộc đời nhân vật dưới ánh đèn sân khấu huyễn hoặc, thôi miên liên tục nhiều năm. Đáng kể có những: Hòn vọng phu 1 ,2; Ga chiều; Kiếp tha hương; Lưu bút; Lẻ bóng; Đò chiều...
Chưa đầy năm, Kim Chung "tung chưởng" mạnh với quyết tâm cao, đã "bắt" được Mỹ Châu về đoàn mình. ở tuổi 13, Mỹ Châu được nhật báo Lẽ Sống đắc ý phong tặng cô biệt danh Lolita, tên một nhân vật tiểu thuyết tuổi dậy thì đang gây cơn địa chấn doanh thu ở phương Tây.
Về đoàn Kim Chung 1, MC lại hát đào con, bởi đoàn này toàn bậc Cô bác như Hùng Cường, Kim Nguyên, Bích Họp, Kim Chung, hề Tư Vững... Được hai tháng, cô tên đào 3. Bầu Long đâu muốn hoang phí nhân tài, nên thuyên chuyển cô về Kim Chung 2 đóng đào nhi, cùng với ... Diệu Hiền - Minh Cảnh (đào kép chính). Bầu Long đặt hàng soạn giả đo ni đóng giày"; Châu tác nghiệp hai vở: Bích Vân cung lệ sử (vai Khấu Thừa Ngự). Riêng vở Trinh nữ lầu xanh (soạn giả Vân An), cô vào vai Mai Thảo. Minh Cảnh (vai Trọng Nghĩa) dạy Châu hò Huế khi ca vọng cổ: À ơi... về đi anh hãy về đi, mà xây dựng một cuộc đời thanh cao / Đừng thương đừng nhớ đừng chờ, một cô gái đã vô tâm sang đò (xuống song lang hò). Minh Cảnh vô tiếp vọng cổ, ca hai câu với trình thức hò Huế trong 8 nhịp đàn với luyến láy như bay lượn để dứt song lang hò nhịp 32. Cả hai được những tràng pháo tay cổ vũ vang dội, kéo dài.
Minh Cảnh chia tay Kim Chung để lập gánh. Ông bầu Long ghép đôi cô cùng một bạn diễn mới rất trẻ rất đẹp. Minh Phụng. Hai người cùng tập và diễn những vở, vai Minh Cảnh để lại. Một lần nọ thu dĩa hãng Hồng Hoa, cô giới thiệu Minh Phụng với soạn giả Viễn Châu. ông viết bài tân cổ Em có buồn không em cho cả hai thu dĩa. Thành công ngoài dự tưởng. Trên sân khấu, cô và Minh Phụng rất xứng đôi; cũng nhờ cách ca, nét diễn của cô có sức lan tỏa nên Minh Phụng dễ hòa nhập trình thức biểu diễn. Sau ngày Minh Phụng tạ thế, Đài Bà Ria phát sóng chuyên đề về Minh Phụng được thu trước đó, Minh Phụng chân thành thổ lộ: "Tôi có được ngày nay là nhờ Mỹ Châu. Lúc tôi về hát với Mỹ Châu, người ta gọi là Lolita. Nếu không có Mỹ Châu thì không có tên Minh Phụng". ôi! Cái đẹp của sự khiêm tốn và chân thành sẽ vĩnh cửu dù người đã không còn! Cái duyên lạ giữa Mỹ Châu và hai bạn diễn Minh Cảnh, Minh Phụng tuy ngắn ngày sánh đôi trên sân khấu, lại dài thời gian cùng tác nghiệp qua băng dĩa. MP về Kim Chung 3, Phương Bình được điếu về đoàn 2 đóng chánh với Mỹ Châu. Rồi sau Phương Bình thì đến Minh Vương. Và tính đến ngày cô "dừng lại" ở lĩnh vực sân khấu, các bạn diễn của cô gồm thêm những nghệ danh Thanh Tuấn, Tuấn Thanh, Đức Minh, Vũ Linh. Do ưu điểm không tị hiềm về đẳng cấp nghề nghiệp, cô sẵn lòng nhận lời thu Đài với những đàn em nghệ sĩ tỉnh còn non tuổi nghề. Đến nỗi đồng nghiệp thân thiết sáng tạo cho cô một biệt danh ngộ nghĩnh, dễ gây cười: Bà nhũ mẫu của mấy anh kép mới. Bởi lẽ, ca với cô họ dễ dàng thăng hoa về kỹ thuật, nhịp điệu và làn giọng. Năm 1 967 (1 7 tuổi) nghệ danh Mỹ Châu tăng thêm danh giá cao vời khi sở hữu chiếc Huy chương Vàng Thanh Tâm cùng lượt với những Phương Bình, Bảo Quốc, Ngọc Bích. Hai mươi sáu năm sau (1993), cô vinh hạnh được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú. Rồi đến 1999, chiếc Huy chương sự nghiệp sân khấu Việt Nam thay cho sự am tường thấu hiểu những cống hiến và tận tụy yêu nghề của một minh tinh trầm lặng.
Năm 1975, cô là một trong những NS đầu tiên được ưu ái đóng góp cho thời hòang kim của sân khấu CM. Đòan SG 1 được hình thành. Khi đưa lên sàn diễn “Sân Khấu Về Khuya” với thành phần diễn viên: Út Trà Ôn, Ba Vân, Thành Được, Ngọc Giàu, Dũng Thanh Lâm, Thanh Thanh Hoa, Nam Hùng, Trường Xuân, Văn Khoe, Hòai Mỹ, Mỹ Châu được phân vai Giáng Hương , với áp lực phức hợp: Thanh Nga từng đóng đặc sắc vai này, Mỹ Châu trước 75 chỉ chuyên tiếp cận lọai vai hương xa của trường phái Kim Chung. Nay lần đầu hóa thân trong một vở, vai kinh điển với một dàn bao tòan sao cự phách. Nhưng bác Năm Châu ân cần trấn an và chỉ dẫn tận tình. Cách huấn luyện của bác thật lạ, như chưa hề cớ. Bác trao cho cô một câu thoại, bảo đọc, suy nghĩ và diễn giải theo hiểu biết của riêng cô. ông căn cứ vào cảm nghĩ ấy mà đưa ra giáo trình. Ông đúng là bậc thầy uyên bác! CÔ đã lĩnh hội nhanh nhờ sự hỗ trợ chí tình của các đồng nghiệp. Đêm khai diễn thật hoành tráng nguy nga. Rỏi những đêm sau, tín hiệu từ đồng nghiệp: tốt lắm! Động thái từ công chúng: xuất sắc. Bác Năm Châu bảo: nhiều bè bạn của bác khen ngợi Giáng Hương. Vậy là thành công. Suy nghĩ của riêng tôi - người viết bài: tài đạo diễn của bác Năm rất tân kỳ. Riêng Mỹ Châu, thành quả này ngoài những đều vừa kể, còn có những yếu tố đắt giá cô tích lũy hồn nhiên qua đời thường của những Lĩnh Nam, những Giáng Hương đồng nghiệp mà Cô từng sống cùng, mắt thấy tai nghe bao cái đẹp, chuyện rất như ý trong cái thế giới thu nhỏ của đòan hát. Những tư liệu sống ấy giúp cô “lộng chân thành giả” cho vai diễn Giáng Hương và dễ “vượt lên chính mình”.
…
Hồ Quang
ngocanh (Theo Báo sân khấu)
http://cailuongvietnam.com/modules.php?name=News&op=viewst&sid=5174