NHÂN LỄ THẤT TUẦN NSND PHÙNG HÁ : Chuyện chưa kể về Nghĩa trang Nghệ sĩ
Nằm khuất trong một ngõ hẻm trên đường Thống Nhất, phường 11, quận Gò Vấp, TP.HCM, có một ngôi chùa đặc biệt luôn gây tò mò cho khách vãng lai. Ngôi chùa có tên Nhựt Quang tự nhưng chẳng mấy ai nhớ tới cái tên này mà vẫn gọi nó là chùa Nghệ sĩ. Chùa nhỏ thôi nhưng mảnh đất phía sau khá rộng và dày đặc những hàng mộ mà mỗi cái tên đều là một mắt xích đáng nhớ trong sự phát triển của nghệ thuật cải lương. Đó chính là Nghĩa trang Nghệ sĩ mà NSND Phùng Há đã có công sáng lập cách đây nửa thế kỷ. Tưởng nhớ NSND Phùng Há, nhân 49 ngày mất của bà (5/7/2009), chúng tôi đã trở lại nghĩa trang này.
 |
Xót xa trước những nghiệp cầm ca lúc xế chiều
“Nói đến cái chùa với cái nghĩa trang này thì phải nói tới bà Bảy”, bầu Xuân, tức ông Diệp Nam Thắng từng là chủ hãng giấy Kiss Me, chủ hãng thầu xây dựng Nam Thắng, ông bầu của đoàn Dạ Lý Hương lừng lẫy một thời, nay là người quản lý chùa và Nghĩa trang Nghệ sĩ, cũng là người gần gũi, giúp đỡ NSND Phùng Há trong nhiều năm cuối đời, đã mở đầu câu chuyện như thế.
Bà ra đi, ông mất đi một người chị, một người bạn chí thiết mà đến hôm nay dường như ông vẫn chưa nguôi ngoai. Ở tuổi 82, trông ông vẫn còn khá trẻ và minh mẫn, ông cất giọng trầm ngâm: “Đời nghệ sĩ mấy ai thoát được chữ nghèo. Nghiệp cầm ca là những chuỗi ngày bất định lênh đênh khắp nơi sống đời “chợ gạo nước sông”, “ăn đình ngủ chợ”. Trên sân khấu có thể là ông hoàng, bà chúa nhưng khi màn nhung khép lại thì dằng dặc một sự trống trải, cô đơn. Đến khi sắc tàn, hơi cạn thì nhìn quanh mình chẳng còn ai.
Nhiều nghệ sĩ thời hoàng kim lên xe xuống ngựa xài tiền như nước nhưng lúc về chiều lại không chốn nương thân, thậm chí đến lúc chết cũng không có hòm mà chôn. Như cô Năm Đồ - “Điêu Thuyền” sắc nước hương trời một thời mà cuối đời chỉ còn lại một manh chiếu rách bên vệ đường, rồi Tường Vy, Bảy Cao - “thần đồng vọng cổ”, bầu gánh Hoa Sen - lúc chết cũng trơ trọi không tiền mua áo quan... Mà nghệ sĩ là vậy đó cô, sống nay chớ không biết đến ngày mai...”.
“Đón” 700 nghệ sĩ trong 40 năm
Đến năm 1970, mới có người nghệ sĩ đầu tiên được đưa về nghĩa trang, đó là nghệ sĩ Tư Út, thành viên gánh Phụng Hảo của cô Bảy Phùng Há, đã chết trong lần lưu diễn Nam Vang cách đó đã lâu. Đến hôm nay thì Nghĩa trang Nghệ sĩ đã đón nhận hơn 700 nghệ sĩ trong đó có hơn 400 ngôi mộ và hơn 300 lọ cốt. Dạo một vòng quanh nghĩa trang sẽ điểm được đủ mặt những tên tuổi lớn nhất của sân khấu cải lương từ những nghệ sĩ tiền phong chỉ còn vang bóng (NSND Năm Đồ, Ba Vân, Năm Châu, nghệ sĩ Từ Anh, Tư Út...); những cái tên lẫy lừng thuở sân khấu cải lương còn hoàng kim (NSND Út Trà Ôn, Thành Tôn, NSƯT Thanh Nga, nghệ sĩ Hữu Phước, Út Hiền, soạn giả Hà Triều, Hoa Phượng...) đến những ngôi sao gần đây (Đức Lợi, Minh Phụng, Lương Tuấn...).
Cổng vào và Đài tưởng niệm trong nghĩa trang nghệ sĩ
| Trước khi ra đi, NSND Phùng Há vẫn còn một tâm nguyện chưa thực hiện được, đó là xây dựng một “ký nhi viện” để con em các nghệ sĩ có nơi ăn, chốn ở, học hành đàng hoàng. Các nghệ sĩ thế hệ sau có tiếp tục hoàn thành tâm nguyện này của bà không? |
Kỳ 2: Ngôi chùa “độc nhất vô nhị”
ngocanh (Theo TTVH)
http://cailuongvietnam.com/modules.php?name=News&op=viewst&sid=5337