NS Thanh Kim Huệ: Mở một cách ca mới
Thường các danh ca nữ của CL hay chọn cách nhấn nhá, mùi mẫn, buồn bã thể hiện tình cảm hơn là sử dụng kỷ thuật luyến láy , họ độc đáo trong cách sắp nhịp, cách hành văn mạch lạc, rõ ràng. Ngọai trừ Út Bạch Lan, Mỹ Châu có lối ca đầy kỹ thuật nhưng vẫn trung thành với cách ca chân phương , nghe họ ca, giới mộ điệu nghiền ngẫm suy tư, thấm nhẹ vào hồn. Có lẽ do bản chất tự nhiên của phụ nữ là dịu dàng , mềm mại mà từ Thanh Hương, Út Bạch Lan cho đến Ngọc Giàu, Thanh Nga, Phượng Liên, Lệ Thủy,Mỹ Châu…các giọng ca vàng của CL tuy có những sắc thái riêng của mình , vẫn làm say đắm hàng triệu con tim những người yêu làn điệu vọng cổ…
 |
Sau họ có giọng ca trẻ xuất hiện, ban đầu không xuất sắc lắm nhưng lại là giọng ca lạ, đặc biệt với tài năng của SG Loan Thỏa và nghệ thuật lăng xê NS trẻ của hãng dĩa VN, với những bài ca, những vai diễn “đo ni đóng giày” chỉ một thời gian ngắn giọng ca ấy trở thành hiện tượng – một sự đổi mới hợp với khán giả trẻ, nhất là giới trẻ lao động nghèo ở thành thị , các cô gái, chàng trai ở nông thôn, hồn nhiên vô tư, hình thành một cách ca mới, có nhiều cách tânh đi sâu vào lòng khán giả bình dân, nhiều năm liền được coi là mẫu mực để học theo, hiện nay vẫn là phong cách ca vọng cổ rất mới hợp ới sự phát triển của bài vọng cổ. Đó là giọng ca vàng của NS Thanh Kim Huệ, chốt lại những giọng ca vàng của cải lơng từ năm 1960-195. Sau 75, SKCL giới thiệu một thế hệ giọng ca vàng mới, thế hệ kế tiếp mà chúng tôi sẽ trình bày trong những số báo tới.
Thanh Kim Huệ có chất giọng kim, trong veo, ê nhẹ. Kép nếu có chất giọng kim khó ca mùi, nhưng đào giọng kim lại là ưu thế, bởi giọng kim trẻ trung , sắc bén độ cao, âm vực rộng, lên cao hay xuống thấp đều êm rõ và sáng không mờ đục như có pha thổ. ..Nhờ ưu thế đó mà mấy mươi năm rồi nghe Thanh Kim huệ ca vẫn như cô gái mới mười tám, đôi mươi. Chất giọng kim chị hát vài đào trẻ khó vào vai mự . Thanh Klm Huệ cho biết thần tượng của chị là hai giọng ca đàn chị NSƯT Lệ Thủy, NSƯT My châu. Chị học rất nhiều, thậm chí bắt chước lối ca chân phương mộc mạc của Lệ Thủy, lối sắp nhịp độc đáo và những chữ nhấn rất lạ trong lòng câu của Mỹ Châu. Sau này hát chung với Thanh Tuấn, Chí Tâm, chị học ở các anh những độc chiêu khác. Chị thường tìm học cái hay của những danh ca trê, thuở ấy chị đang tìm một cách đột phá, những gì chỉ học hỏi được kết hợp với làn hơi thiên phú của mình chị muốn mở ra lối ca mới, với kinh nghiệm và suy luận của riêng mình. Chị biết rằng muốn thành danh, muốn đứng vững phải đổi mới. Chị luôn sáng tạo cái hay trong cách ca dân ca 3 miền, lý, hô, vè, quan họ, chèc, nhạc mới...làm cho cách vào vọng cổ của mình thêm phong phú . Có mấy nét độc đáo trong cách ca vọng cổ của Thanh Kim Huệ.
- Lúc mới trình làng với bài tân cổ Yêu lầm, Biển tình, Mười thương. . . và nhất là vai Lan trong vở cải lương "Lan và Điệp" sự trong sáng, chân phương như cô gái quê hiền lành, chân thật, nhanh chóng đi sâu vào lòng người. Những khởi đầu xuất thầnh mà sau này nghe lại chị không ngờ mình hát được như vậy. Và từ đó cụm từ Lệ Thủy – Mỹ Châu – Thanh Kim Huệ trở thành quen thuộc, trân trọng vì đó là những thần tượng mới ăn khách rất lâu trong lòng khán giả mộ điệu cải lương. Lúc ấy chị hát bằng cả tấm lòng nhiệt tình, sự hồn nhiên của tuổi trẻ, khoe chất giọng tự nhiên hơn là trình bày kỹ thuật bay bướm lả lướt. Vai Lan là đỉnh cao là lần duy nhất Thanh Kim Huệ ca chân phương. Thử so sánh với những bài ca, những vai diễn khác như có 3 Thanh Kim Huệ. khác nhau với ba phong oách oa khác nhau. Sau này làn hơi Thanh Kim Huệ sắc sảo hơn, điêu luyện hơn, sáng tạo ra nhiều cái mới hơn, trong mỗi hai nhịp, hay một khuôn nhạc bốn nhịp trong lòng câu vọng cổ, chị luôn ca biến hóa, không trùng âm, trùng láy và với Thanh Kim Huệ vô vọng cổ kiểu nào cũng hay, hơi xuân, hơi quãng, hơi tao đàn... cách nào chị cũng lạng bẻ rất ngợi. Chị đã cùng Minh Vương sáng tạo ra cách ca Lý giao duyên theo giọng miền Trung. Muốn ca như Thanh Kim Huệ phải có làn hơi trong, cao, chín, ngọt và chắc nhịp. Chị là nữ danh ca có nhiều lối vô vọng cổ mới lạ nhất, phá cách nhất. Có lẽ vì vậy chị luôn giữ được sự tươi tắn, trẻ trung, mới mẻ trong cách ca vọng của mình:
- Là danh ca nữ đầu tiên, sau năm 1975 dám chế ra cách ca vọng cổ hơi dài thi thố củng các nam danh ca dài hơi khác, để sau này hàng loạt Bình Trang, Linh Huệ, Phượng Hằng, Cẩm Tiên... cùng ca vọng cổ hơi đài. Rồi khi thấy phong trào ca hơi dài ồ ạt, chị lại dừng ngay, trở về với cách ca truyền thống.
Giọng ca Thanh kim Huệ không kén kép có những liên danh đã in sâu vào lòng người, với mỗi danh ca nam chị đều có cách thể hiện riêng, để khán giá càng nghe, càng thích thú...
- Với Minh Cảnh, rất nhiều bài tân cổ được hãng đĩa Việt Nam thu như: Đừng cắt chỉ hồng, Mười thương, Đám cưới trên đường quê, Rước tình về
với quê hương... Một Thanh Kim Huệ gái quê thật thà, trong trắng mười bảy, mười tám tuổi. Thời đó, Minh cảnh là ngôi sao lớn. Rất hợp với Lệ Thủy, Mỹ Châu, Phượng Liên, không phải ai ca cũng hợp, rất dễ bị lu mờ trước giọng ca siêu hạng như anh. Còn Thanh Kim Huệ như búp non vừa hé nụ, cánh chim non vừa mới biết bay, chưa phô diễn hết những độc đáo trong hơi ca của mình. Thế mà khi kết hợp. giữa sự điêu luyện và sự hồn nhiên lại thành một đôi thì lại hay lạ kỳ. Giống như sự già dặn của Dương Qua với nàng Tiểu Long Nữ trong sáng, hồn nhiên.
- Với Mlnh Vương có nhiều bài hay như Yêu lầm, Biển tình, Sao chưa thấy anh về... nhưng sự ăn ý giữa Minh Vương - Lệ Thủy - Mỹ Châu đã phần nào làm phai nhạt liên danh Thanh Klm Huệ - Minh Vương. Dù họ vân là đôi song ca xuất sắc.
- Với Thanh Tuấn sau này trở thành một liên danh để đời. Dù họ ít hát chung với nhau trên sân khấu, chỉ thu thanh nhiều. Những Cô gái tưới đậu, Dệt chặn đường xuân, Cây sáo Trúc. . . đã gắn liền họ thành liên danh lớn, chính thức. Có lẽ lối ca của Thanh Tuấn và Thanh Kim Huệ có nhiều điểm tương đồng, mới lạ, bay bướm, luyến láy hòa quyện vào nhau, phô diễn kỹ thuật ca siêu đẳng, ăn ý như Minh Vương - Lệ Thủy nên hễ nhắc Thanh Tuấn người ta nhớ ngay Thanh Kim Huệ. Họ là đại biểu xuất sắc nhất cho trường phái ca vọng cổ theo phong cách mới, hợp với giới trẻ thập niên 80-90.
- Với Chí Tâm, Thanh Kim Huệ hát chung không nhiều, nhưng một tuồng Lan và Điệp cũng đủ để cho họ đi vào huyền thoại. Cho tới ngày nay chưa ai hát Lan và Điệp cảm hơn, sâu nặng và đúng chất với nhân vật và câu chuyện hơn Thanh Kim - Chí Tâm.
- Sự ra đi của Chí Tâm để lại sự tương hợp giữa Thanh Kim Huệ và Trọng Hữu. Dẫu sao Trọng Hữu vẫn là cái bóng bản sao của Chí Tâm. Nhưng chất giọng Trọng Hữu trẻ trung, phong phú hơn, nếu Chí Tâm không lạng bẻ, ca chân phương sẽ là hơi lão. Trọng Hữu ưu thế, và nhanh chóng nổi tên từ sự nối tiếp ấy. Hai trong một. Tanh Kim Huệ - Chí Tâm - Trọng Hữu là hai trong một là liên danh lớn không dễ thay thể. Họ có những dấu ấn riêng để lại trong lông khán giả.
- Thanh Kim Huệ - Giang Châu - Hoài Thanh trong quãng thời gian nhất định có sự ăn ý, thành công riêng, nhưng chỉ ở mức độ trung bình. Thanh Kim Huệ không còn trẻ nữa, nhưng chất giọng và kỹ thuật ca vẫn tràn đầy phong độ, chị rất khéo giữ chất thanh xuân, mới mẻ trong giọng ca của mình. Ngoài giọng ca bẩm sinh, sự đột phá, thành công, để trở thành một danh ca, có sự đóng góp rất lớn, rất âm thầm của người bạn đời, NSƯT Thanh Điền. Sân khấu cải lương muốn phát triển phải có những giọng ca vàng như thế.
ngocanh (Theo Việt Khang - Báo SK)
10.09.2009 17:27
http://cailuongvietnam.com/modules.php?name=News&op=viewst&sid=5376