Music news from a Vietnamese traditional musician

(VnMedia) – Con gái 10 tuổi ngồi gõ phách và hát, mẹ gẩy đàn đáy và nghệ nhân trẻ đánh trống trầu là nữ mới 13 tuổi… tiết mục “Chí nam nhi” và “Bắc phản” của ca nương Nguyễn Huệ Phương là một trong số ítnhững tiết mục đặc biệt tham dự Liên hoan Câu lạc bộ Ca trù toàn quốc 2009.

Mẹ ở “ẩn” cho con toả sáng

Huệ Phương năm nay 10 tuổi nhưng đã làm quen với ca trù từ năm 5 tuổi khi đang học mẫu giáo. Con gái của ca nương Phạm Thị Huệ bộc lộ tài năng rất sớm khi mẹ tập hát câu nào, con cũng thuộc câu đó. Cụ Nguyễn Thị Chúc cũng có lời khen ngợi “Con còn thuộc và hát hay hơn mẹ”.

Xác định không xuất hiện ở Liên hoan Câu lạc bộ ca trù lần này nhưng vì em gái ruột của chị - người sẽ gẩy đàn đáy bị ốm nên chị phải trở thành đào đàn bất đắc dĩ cho con gái ruột của mình mới 10 tuổi Nguyễn Huệ Phương. “Liên hoan là một ngày hội phong trào, vì thế tôi muốn dành tâm huyết cho thế hệ trẻ. Và đây cũng là cơ hội để các cháu nhỏ có thể bước lên một nấc cao mới khi theo đuổi ca trù” - chị Huệ chia sẻ.

Khi hai mẹ con có thời gian bên nhau, chị lại dạy cháu từng câu một. Khi thuộc cả bài, mẹ gẩy đàn cho con và mẹ cùng hát. Cứ thế, từng bài hát, điệu hát… thấm dần vào đời sống văn hoá tinh thần của Huệ Phương.

Đến với Liên hoan lần này, Huệ Phương hát hai bài “Chí nam nhi” và “Bắc phản”. Trong đó bài “Bắc phản”, Phương đã học khá lâu, còn bài “Chí nam nhi” chỉ mới học được thời gian ngắn. Chị Huệ tâm sự “đây là bài hát mới và rất khó, toàn bộ phần lời đều viết bằng chữ Hán nên rất khó thuộc và khó hiểu. Nhưng Huệ Phương rất chăm chỉ luyện tập và có cụ Chúc ra ôn luyện thường xuyên cho cháu nên cháu khá hứng thú và quyết tâm hát thật tốt”.

Hỏi chị, khi thành phần Ban giám khảo là cụ Chúc và cụ Đẹ đều là Thầy của mẹ con chị, có ái ngại gì không thì chị khẳng định “Các cụ rất công minh, con cháu ở nhà hát không ra gì là thấy không hài lòng và hổ thẹn. Các cụ rất thẳng thắn, những gì tốt được thì nói, không được thì thôi. Bà cũng nói thẳng, cháu mới học hát hay làm sao bằng người hát lâu năm nhưng cháu là người có tố chất”.

Chỉ mở lễ xiêm y khi con gái xác định theo nghề

Nói Huệ Phương là niềm tự hào của chị Phạm Thị Huệ cũng đúng. Mới 10 tuổi nhưng giọng hát và gõ phách đã ra dáng của một ca nương có nghề. Và cũng bởi, ngoài tình cảm ruột thịt của mẹ con, Huệ Phương còn là bạn tâm giao với chị trong việc gẩy đàn, gõ phách khi hát.

“Các cụ chỉ hát một lần cho nghe, muốn học thì phải ghi âm lại rồi học từng lời qua băng đĩa. Mình tự đàn, tự hát mãi thì chán nên trong lòng mình rất mong muốn có người tập cùng. Huệ Phương hát rất nhanh, bé trở thành bạn tâm giao với tôi và đó là hứng thú, là động lực, là hy vọng cho tôi có thể theo đuổi nghiệp ca trù”.

Chị Huệ chia sẻ “Tôi chỉ hướng cho con theo ca trù dù tự đáy lòng rất mong con gái theo nghề. Cháu cá tính từ nhỏ, luôn luôn nói con không theo nghề đâu. Nhưng tôi cũng nói với cháu, chỉ cần con hát đến năm 17 tuổi, khi nào thích thì con tự quyết định”.

Mặc dù bộc lộ tố chất từ bé, và được mẹ ấp ủ nhiều hy vọng nhưng chị Huệ phải thừa nhận “Điều thiếu nhất ở Huệ Phương đó chính là đam mê theo đuổi nghề. Ngoài bận học, cháu khá mải chơi, mẹ lại bận rộn không dạy được con thường xuyên. Nếu khắc phục được, mới hy vọng cháu sẽ rèn luyện nghiêm túc để theo nghề. Tôi nghĩ, cháu đã có sẵn tố chất âm nhạc, có thể sẽ chọn ngành khách nhưng khi có đầy đủ tri thức, cháu sẽ quay lại ca trù vì cháu đã có vốn được giáo dục từ bé”.

Khi đã học lớp 5 ở trường Kim Đồng (Giảng Võ), ở độ tuổi chịu nhiều ảnh hưởng của đời sống hiện đại, cộng với việc học hành bận rộn, Huệ Phương có ít thời gian đi biểu diễn như trước. Nhưng mỗi khi trường có ngày lễ, ngày hội, Huệ Phương đều mang năng khiếu hát ca trù đến để trình diễn.

Có mặt tại hội diễn, bé Huệ Phương khá tự tin “Khi hát ở trường, các bạn không phải ai cũng thích ca trù, nhưng khi nghe xong thì cháu lại đông bạn bè hơn”.

Hỏi về cảm giác có lo lắng khi xuất hiện trước rất nhiều nghệ nhân cao niên, bé hóm hỉnh “Trước khi tham dự Liên hoan, cháu có bị đau bụng chút xíu và ngủ li bì do tâm lý. Nhưng hôm nay thì không sao rồi, cháu cũng tự tin khi trình diễn trước các cụ, các nghệ nhân cao tuổi”.

Vừa là mẹ, vừa là thầy truyền nghề, chị Huệ chia sẻ “Nếu Huệ Phương xác định theo nghề thật sự thì khoảng năm 15 tuổi, các cụ sẽ mở lễ xiêm y cho cháu, báo cáo với tổ nghề để trở thành ca nương. Ngoài hát thì cháu cũng đang học đàn. Nếu cháu xác định theo nghề thì sẽ tầm sư học đạo một người Thầy dạy đàn khác, mẹ chỉ có thể dạy một thứ thôi”.

Duy trì Câu lạc bộ Ca trù Thăng Long hoạt động tại Đình Cống Vị hàng tháng, chị Phạm Thị Huệ cũng đang chuẩn bị cho ra mắt CD hát ca trù riêng của mình trong năm 2009. Chị bộc bạch “Tôi đã từng thu một đĩa CD nhưng không phát hành vì khi thu xong, tôi đã bước lên một nấc thang khác nên thấy không hài lòng với nó nữa. Bây giờ khi có dịp làm lại, tôi sẽ làm cẩn trọng hơn. CD này cũng được một tổ chức bên Úc tài trợ cho phòng thu nên tôi khá hài lòng về chất lượng âm thanh”.

Thu Phạm

http://www6.vnmedia.vn/newsdetail.asp?NewsId=176449&Catid=58