| Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý: "Cái sự đa tình cũng... khổ!"  Lời thơ cứ bồng bềnh, hòa quyện với phần nhạc khai thác từ chất liệu hát ả đào. Từ Dư âm (1950) đến Ru người trăm năm (1999) là... nửa thế kỷ-nhạc Nguyễn Văn Tý vẫn đầy sức truyền cảm làm xốn xang lòng người. Mà đâu chỉ vậy, khi viết ca khúc về một vùng đất nào đó thì tác giả đưa vào đó cả âm sắc lẫn ca từ cùng với tình cảm thể hiện mà nhiều người cho rằng: "Nếu không phải là người địa phương chính gốc thì không thể nào viết được như thể". Nếu như những ca khúc Mẹ yêu con (1956), Tiễn anh lên đường (1964), Bài ca năm tấn (1967), Cô nuôi dạy trẻ (1980)... man mác giọng dân ca đồng bằng Bắc Bộ, thì những Người đi xây hồ Kẻ Gỗ (1976), Một khúc tâm tình của người Hà Tĩnh (1974) lại mang đậm phong vị dân ca khu 5 (Nghệ Tĩnh) nhưng "thâm hậu" nhất vẫn là ca khúc Dáng đứng Bến Tre (1981) mà dân Nam Bộ chính gốc cũng phải thừa nhận là... siêu... * Nói đến nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý là người ta nghĩ ngay đến Dư âm. Có phải đây là tác phẩm đầu tay của ông và hoàn cảnh ra đời của Dư âm như thế nào ? |  | | Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý thời thanh niên | Thật ra Dư âm không phải là tác phẩm đầu tay của tôi nhưng là tác phẩm tạo nên tên tuổi Nguyễn Văn Tý. Khoảng năm 1949-1950, tôi là Trưởng đoàn Văn công của Sư đoàn 304. Tôi có quen hai chị em con nhà gia thế ở vùng biển Quỳnh Lưu (Nghệ An), cô chị khoảng 20 tuổi cô em 16, còn tôi lúc đó 26 tuổi. Ai cũng nghĩ tôi với cô chị phải đẹp đôi. Một hôm, tôi đang say sưa nói chuyện với cô chị thì cô em lén đến sau lưng chị, tì cằm vào thành ghế chị ngồi, nghiêng đầu đau đáu nhìn tôi bằng đôi mắt đen láy. Một đôi mắt hoàn toàn biết nói. Tôi đọc thấy trong đôi mắt đó đã gởi gắm cho tôi tất cả những gì say đắm, sâu kín nhất... Thấy tôi bỗng nhiên đờ đẫn, cô chị quay lại và... đứng dậy bỏ đi thẳng, cô em sợ quá cũng lỉnh luôn. Sau đó tôi bị gia đình này "cấm vận" - không cho liên lạc với cô em. Nhưng... nhớ quá, tôi tới liều. Gia đình không cho tôi vào mà cử người ra "tiếp" tôi ở một góc sân. Tôi ngồi uống nước ngắm trăng mãi mới thấy nàng tay xách cây đàn ghi-ta ra ngồi bên thềm hoa, xoay lưng về phía tôi. Tóc nàng bay bay trong gió dưới ánh trăng thật đẹp. Rồi nàng cất tiếng hát nhưng vì ngồi xa nên tôi không nghe rõ nàng hát những gì... Trở về đơn vị, tôi viết: "Ðêm qua mơ dáng em đang ôm đàn dìu muôn tiếng tơ... Anh muốn thành mây nương nhờ làn gió, đưa anh tới cõi mơ hồ nào đây muôn kiếp bên đàn" chỉ trong một đêm. * Ông bây giờ trông rất... đẹp lão, hẳn ngày xưa ông "lọt mắt xanh" của nhiều người đẹp? |  | | NS Nguyễn Văn Tý và vợ (Nguyễn Thị Bạch Lê) thuở mới yêu nhau (1952) | Quả có thế ! (cười). Anh biết không, có thời các đồng nghiệp đã phong cho tôi là "nhạc sĩ chuyên trị về phụ nữ", ám chỉ tôi đã sáng tác thành công nhiều về đề tài phụ nữ ấy mà ! Tuy nhiên cái sự "đa tình" nhiều khi lại phải... khổ vì tình. Ở bài hát Một khúc tâm tình của người Hà Tĩnh có những câu: "Ai hôm nay ra khơi buông lưới mà nhìn chi mãi con tàu vào bờ. Nhìn bến cảng lại nhớ ngày xưa, thương con đò cắm con sào đứng đợi... ". Con đò là một người con gái đã chờ đợi tôi suốt 20 năm mà tôi đi mãi không về, để bây giờ chỉ được mỗi một chữ "thương", thật xót xa tội nghiệp. * Sức khỏe và công việc sáng tác của ông hiện nay ra sao ? Năm nay tôi đã 79 tuổi. Ðã 2 lần bị liệt, 2 lần bị tắc nghẽn mạch máu não, sự sống mong manh lắm nhưng tôi vẫn cố gắng viết khi còn có thể. Từ năm 1988 đến nay, tôi viết được hơn 20 bài, đủ để dựng một chương trình, tôi cũng đã gửi một tập nhạc cho Ðài Tiếng nói Việt Nam mấy năm nay nhưng chưa thấy dựng gì cả. Nhiều hãng băng đĩa tìm đến tôi chỉ để... xin bài cũ. Tôi không trách các nhà sản xuất băng đĩa vì họ có lý do của họ (sản xuất những gì đã quen với công chúng). Nhưng chẳng lẽ trong suốt 20 năm qua, tôi ngồi không à? Hà Đình Nguyên | 
