Lê Trung Tín : NGƯỜI NGHỆ SĨ CAO TUỔI NHẤT BẰNG INTERNET DẠY TRỰC TUYẾN ÂM NHẠC DÂN TỘC CHO HỌC TRÒ
NGƯỜI NGHỆ SĨ CAO TUỔI NHẤT BẰNG INTERNET DẠY TRỰC TUYẾN ÂM NHẠC DÂN TỘC CHO HỌC TRÒ
Ông Nguyễn Vĩnh Bảo sinh ngày 19-08-1918 tại xã Mỹ Trà, huyện Cao Lãnh, tỉnh Phong Thạnh (nay thuộc thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp). Ông học nhạc dân tộc từ năm 5 tuổi, lúc đầu ông học với các anh chị. Sau này, cha mẹ ông nhận thấy khả năng chơi đàn mượt mà, xuất thần đã mời một người thầy truyền dạy nhạc dân tộc cho người con út. Do đó, đến năm 10 tuổi, ông chơi thông thạo được gần hết các loại đàn dân tộc như đoản, tranh, gáo, kìm, cò…
Ngay từ thời trẻ, ông đã quan niệm học cái gì mình muốn biết chứ không chú trọng bằng cấp. Nên ông say mê học hỏi tất cả mọi người, từ một bạn đàn vô danh đến những nhạc sĩ nổi tiếng thời bấy giờ như Hai Lòng, Sáu Tý, Năm Nghĩa… Đến nay (năm 2010), ông cho biết, ông đã thọ giáo về âm nhạc dân tộc của trên 200 nhạc sư ở trong và ngoài nước.
Một kỷ niệm trong cuộc đời của ông, vào những năm 1950, ông tự mình tìm đọc các tài liệu âm nhạc và mày mò cải tiến cây đàn tranh từ 16 dây thành 17, 19, rồi 21 dây. Vào lúc đó, cải tiến của ông đã tạo nên những chỉ trích gay gắt từ nhiều nhạc sĩ nhạc dân tộc đương thời nhưng với tính năng tiện lợi, không phải sửa dây, kéo nhạn mỗi khi đàn những bài bản khác nhau của loại đàn tranh do ông cải tiến; nhưng chỉ vài năm sau, ông được giới thông thạo âm nhạc dân tộc và âm nhạc thế giới ghi nhận công sức đóng góp. Ông được ca ngợi là “đệ nhất danh cầm”, được vinh danh ở trong nước cũng như ngoài nước.
Giáo sư Trần Văn Khê đã tỏ lòng trân trọng về sự đóng góp của ông. Hiện nay, những hai ông vẫn thường xuyên liên lạc trao đổi với nhau bằng e-mail hay điện thoại về những bài bản, ngón nghề… của âm nhạc dân tộc.
Từ việc cải tiến đàn tranh, ông còn nổi tiếng về nghề đóng đàn dân tộc, được Trung tâm Nghiên cứu âm nhạc Đông Dương của Pháp mời sang Paris làm việc, trao đổi kinh nghiệm với tiến sĩ vật lý Emile Leipp - một chuyên gia về đóng đàn piano và guitar. Năm 1955, Trường Quốc gia Âm nhạc - Kịch nghệ Sài Gòn được thành lập, mời ông về giảng dạy với chức danh Trưởng ban Giáo sư Âm nhạc Miền Nam, lúc đó mọi người kính trọng gọi ông là nhạc sư Vĩnh Bảo. Một điểm đặc biệt ở ông là ông không chỉ rành rẽ âm nhạc dân tộc mà còn thông thạo âm nhạc phương Tây, do ông chơi được nhiều loại nhạc cụ như piano, violon, mandoline…
Nhiều năm trở lại đây, qua Internet ông dạy nhạc trực tuyến cho học trò. Những học trò này, người thì ở Canada, người ở Mỹ, người ở Pháp… Hằng ngày, bằng e-mail, bằng webcam ông kiểm tra, đánh giá sự tiếp thu của họ. Học trò của ông không chỉ là những người trẻ mà nhiều người lớn tuổi có bằng cấp như tiến sĩ, thạc sĩ, bác sĩ,… Ông dạy nhạc bằng nhiều thứ tiếng khác nhau vì từ năm 1938, để nuôi sống gia đình, ông dạy tiếng Pháp tại các trường trung học tư thục, ngoài giờ dạy học, ông còn tự học tiếng Anh, tiếng Hoa, tiếng Nhật, tiếng Campuchia và còn làm thêm nhiều công việc khác.
Đến nơi ông ở, mới thấu hiểu cuộc sống đạm bạc của người nghệ sĩ cao tuổi, nhưng rất tâm huyết với âm nhạc dân tộc. Căn phòng nhỏ của ông đầy những sách vở, những cây đàn. Nơi đây, ông tiếp tục nghiên cứu, viết sách, làm thơ và dạy học. Vì đối với ông, âm nhạc dân tộc là bất diệt.
Những cống hiến quý giá của ông đã được ghi nhận, ngày 22-4-2008, ông đã được Tổng thống Pháp tặng huy chương Officier des Arts et des Lettres - phần thưởng cao quý của nước Pháp dành cho những nghệ sĩ có cống hiến to lớn cho nghệ thuật và văn chương.
Lê Trung Tín