Music news from a Vietnamese traditional musician

Một cách tri ân với tổ tiên, nhân kỷ niệm Ngày Di sản văn hoá Việt Nam 23 tháng 11 năm 2006, Chi hội văn hoá Lam Kinh, Hội Cổ vật Thanh Hoa và Bảo tàng Cổ vật Hoàng Long đã có sáng kiến mở hội thi đúc trống đồng bằng phương pháp thủ công truyền thống. Dễ có đến ngàn người tham gia dự hội.

Ngay trước cuộc thi đấu này, thợ Trà Đông (xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hoá) đã đúc được một chiếc trống khá lớn: đường kính mặt 1,51 cm chiều cao 1,21 cm, được coi là lớn nhất trong những chiếc trống mới đúc từ trước đến nay.

Đề bài giao cho từng hiệp thợ (đều có gốc là thợ Trà Đông) là đúc mô phỏng các trống đồng cổ nổi tiếng nước ta như Ngọc Lũ, Hoàng Hạ, Sông Đà, Quảng Xương. Để cho công bằng, quy định kích thước của các trống đều có đường kính mặt là 60cm. Trống phải có hình dáng chuẩn, không bị lỗi kỹ thuật như vết thủng, vết rỗ. Hoa văn phải sắc nét. Tiếng trống khi đánh bằng dùi gỗ phải trầm và vang. Thời gian đúc cũng là một tiêu chí để chấm điểm.

Năm lò đúc cùng nổi lửa.

Cuộc thi như sôi động hẳn lên sau hiệu lệnh bắt đầu, từ một nguồn lửa chia cho 5 ngọn đuốc châm cho 5 lò nổi lửa.

Thời gian nấu đồng rất nhanh, có lò chỉ trong vòng 12 phút đã nấu xong mẻ đồng nấu chảy và đổ vào khuôn.

Cái khác nhau cơ bản giữa các lò đúc là việc chọn vị trí để rót đồng. Có nghệ nhân chọn vị trí ở giữa mặt trống và để trống ở vị trí úp sấp, có người lại chọn ở rìa mặt trống, có người chọn ở cạnh trống và để trống nằm nghiêng.

Sản phẩm sau khi dỡ khuôn là 5 chiếc trống đều đạt yêu cầu cơ bản ở hình dáng và hoa văn. Hoa văn đều khá sắc nét không khác những chiếc trống cổ là mấy. Rất đáng tiếc là âm thanh các trống đều chưa thật chuẩn, không có độ vang. Chiếc trống đạt giải nhất là chiếc trống mô phỏng trống Sông Đà do hiệp thợ Đông Tiến, Đông Sơn, do ông Thiều Quang Tùng làm trưởng nhóm.

Quang cảnh hội thi.

Việc đúc thành công cả 5 chiếc trống đồng đã chứng tỏ kỹ thuật đúc đồng truyền thống của thợ Trà Đông khá vững vàng. Tuy nhiên, một số trống vẫn còn tồn tại nhược điểm như mặt trống không phẳng, trống còn khá nặng và dày nếu so với những chiếc trống cổ, âm thanh nghe tiếng còn rất "bẹt".

5 chiếc trống sau khi đúc.

Thế mới biết kỹ thuật đúc trống Ngọc Lũ của cha ông ta đã đạt đến tuyệt đỉnh: dáng đẹp hài hoà, không có khuyết tật, thân trống mỏng đem lại tiếng trống trầm hùng, mà cho đến nay, dẫu đã có nhiều cố gắng nhưng chưa chiếc trống mô phỏng nào có được.