Mac Lâm : nhac si CUNG TIËN
Chu+o+ng tri`nh va(n Ho.c Nghe^. Thua^.t tua^`n na`y Ma(.c La^m ki'nh
mo+`i quy' vi. theo do~i buo^?i no'i chuye^.n vo+'i nha.c si~ CungTie^'n ve^` nhu+~ng sa'ng ta'c cu~ng nhu+ hoa.t ddo^.ng a^m nha.c cu?a o^ng trong nhu+~ng tha^.p nie^n qua.
RFA, 1.4.07
Nha.c si~ Cung Tie^'n te^n tha^.t la` Cung Thu'c Tie^'n, sinh na(m
1938 ta.i Ha` No^.i. Tho+`i ky` trung ho.c, Cung Tie^'n ho.c xu+o+'ng
a^m va` ky' a^m vo+'i hai nha.c si~ no^?i tie^'ng Chung Qua^n va`
Tha^?m Oa'nh. Trong khoa?ng tho+`i gian 1957 dde^'n 1963, Cung Tie^'n
du ho.c o+? Australia nga`nh kinh te^' va` o^ng co' tham du+. ca'c
kho'a ve^` du+o+ng ca^`m, ho`a a^m, ddo^'i ddie^?m, va` pho^'i cu.
ta.i nha.c vie^.n Sydney.
Trong nhu+~ng na(m 1970 dde^'n 1973, vo+'i mo^.t ho.c bo^?ng cao ho.c
cu?a Ho^.i ddo^`ng Anh (British Council) dde^? nghie^n cu+'u kinh te^'
ho.c pha't trie^?n ta.i dda.i ho.c Cambridge, Anh, o^ng dda~ du+. ca'c
lo+'p nha.c su+?, nha.c ho.c, va` nha.c ly' hie^.n dda.i ta.i ddo'.
Na(m 1987, Cung Tie^'n vie^'t nha.c ta^'u khu'c Chinh phu. nga^m,
soa.n cho 21 nha.c khi' ta^y phu+o+ng, ddu+o+.c tri`nh die^~n la^`n
dda^`u va`o na(m 1988 ta.i San Jose vo+'i da`n nha.c thi'nh pho`ng San
Jose, va` dda~ ddu+o+.c gia?i thu+o+?ng Va(n Ho.c nghe^. thua^.t
quo^'c kha'nh 1988.
Va`o dda^`u tha^.p ky? 1980 Cung Tie^'n pho^? nha.c tu+` 12 ba`i tho+
trong tu` ca?i ta.o cu?a Thanh Ta^m Tuye^`n mang te^n "Vang Vang
Tro+`i Va`o Xua^n", ta^.p nha.c na`y ddu+o+.c vie^'t cho gio.ng ha't
va` Piano va` ddu+o+.c tri`nh ba`y la^`n dda^`u tie^n ta.i Thu? DDo^
Hoa Thi.nh DDo^'n va`o na(m 1985.
Na(m 1992, Cung Tie^'n soa.n ta^.p Ta Ve^`, tho+ To^ Thu`y Ye^n, cho
gio.ng ha't, no'i, nga^m va` mo^.t ddo^.i nha.c cu. thi'nh pho`ng.
Na(m 2003, O^ng dda~ thu+.c hie^.n mo^.t ta'c pha^?m nha.c ddu+o+ng
dda.i Lo+ tho+ to+ lie^~u buo^ng ma`nh du+.a tre^n mo^.t ddie^.u da^n
ca che`o co^?. O^ng cu~ng la` ho^.i vie^n cu?a die^~n dda`n nha.c si~
sa'ng ta'c Hoa Ky`.
Trong la~nh vu+.c va(n ho.c, giu+~a tha^.p nie^n 50 va` 60, vo+'i bu't
hie^.u Tha.ch Chu+o+ng, Cung Tie^'n cu~ng dda~ tu+`ng ddo'ng go'p
nhu+~ng sa'ng ta'c, nha^.n ddi.nh va` phe^ bi`nh va(n ho.c, cu~ng nhu+
di.ch thua^.t, cho ca'c ta.p chi' Sa'ng Ta.o, Quan DDie^?m, va` Va(n.
Nho'm Sa'ng Ta.o la` nho'm no^?i tie^'ng nha^'t xua^'t pha't tu+`
phong tra`o di cu+. Hoa.t ddo^.ng cu?a ho. la` mo+? mo^.t con
ddu+o+`ng mo+'i ve^` ngo^n ngu+~ hi`nh a?nh cu~ng nhu+ ve^` ly'
tu+o+?ng tu+. do. To^i ho+.p ta'c vo+'i ho. ba(`ng nhu+~ng ba`i vie^'t
ve^` trie^'t ho.c cu~ng nhu+ nhu+~ng nha^.n ddi.nh a^m nha.c lu'c ddo'
to^i dda~ ddi du ho.c. The^' he^. tre? ve^` sau lo+'p ho.c tro` cu?a
Nguye^~n Sy~ Te^', Doa~n Quo^'c Si~, Thanh Ta^m Tuye^`n cha('c cha('n
la` chi.u nhie^`u a?nh hu+o+?ng cu?a Sa'ng Ta.o.
Nha.c si~ Cung Tie^'n
Hai trong so^' ca'c truye^.n nga('n o^ng di.ch va` xua^'t ba?n o+? VN
la` cuo^'n ho^`i ky' vie^'t du+o+'i ha^`m cu?a Dostoievsky va` cuo^'n
Mo^.t nga`y trong ddo+`i Ivan Denisovitch cu?a Solzhenitsyn.
Ma(.c La^m: La` mo^.t ngu+o+`i ye^u thi'ch a^m nha.c va` co' nhu+~ng
nha.c pha^?m no^?i tie^'ng ra^'t so+'m nhu+: Hoa`i Ca?m, Thu Va`ng,
Hu+o+ng Xu+a...ly' do na`o khie^'n o^ng tro+? tha`nh mo^.t chuye^n gia
kinh te^' ho.c va` o^ng co' cho ra(`ng kinh te^' va` a^m nha.c la` hai
li~nh vu+.c kho' ho`a ho+.p la^~n nhau hay kho^ng?
Nha.c si~ Cung Tie^'n: Ca^u ho?i na`y no' co' hai pha^`n mo^.t pha^`n
la` ta.i sao to^i tro+? tha`nh chuye^n gia kinh te^' ho.c va` mo^.t
pha^`n la` giu+~a a^m nha.c va` kinh te^' co' ho`a ho+.p vo+'i nhau
hay kho^ng. To^i ddu+o+.c ho.c bo^~ng kinh te^' ho.c vi` a^m nha.c
kho^ng pha?i la` nga`nh ma` ngoa.i quo^'c cho chi'nh phu? VNCH ho^`i
ddo'.
Su+. thu+.c thi` a^m nha.c va` kinh te^' kho^ng pha?i la` kho' ho`a
ho+.p vi` ca? hai dde^`u la` nghe^. thua^.t ca?. Kinh te^' ho.c kho^ng
pha?i la` mo^.t khoa ho.c ma` la` mo^.t nghe^. thua^.t giu+~a ke? mua
ngu+o+`i ba'n, giu+~a ngu+o+`i sa?n xua^'t va` ngu+o+`i tie^u du`ng,
cho ne^n ne^'u kho^ng ho`a ho+.p ddu+o+.c thi` cu~ng kho^ng the^? xung
kha('c la^~n nhau.
Ma(.c La^m: O^ng dda~ tu+`ng co^ng ta'c vo+'i nho'm Sa'ng Ta.o ra^'t
so+'m qua bu't hie^.u Tha.ch Chu+o+ng ba(`ng nhu+~ng ba`i vie^'t va`
di.ch thua^.t, o^ng co' nha^.n xe't gi` ve^` hoa.t ddo^.ng cu~ng nhu+
a?nh hu+o+?ng cu?a nho'm na`y?
Nha.c si~ Cung Tie^'n:Nho'm Sa'ng Ta.o la` nho'm no^?i tie^'ng nha^'t
xua^'t pha't tu+` phong tra`o di cu+. Hoa.t ddo^.ng cu?a ho. la` mo+?
mo^.t con ddu+o+`ng mo+'i ve^` ngo^n ngu+~ hi`nh a?nh cu~ng nhu+ ve^`
ly' tu+o+?ng tu+. do.
To^i ho+.p ta'c vo+'i ho. ba(`ng nhu+~ng ba`i vie^'t ve^` trie^'t ho.c
cu~ng nhu+ nhu+~ng nha^.n ddi.nh a^m nha.c lu'c ddo' to^i dda~ ddi du
ho.c. The^' he^. tre? ve^` sau lo+'p ho.c tro` cu?a Nguye^~n Sy~ Te^',
Doa~n Quo^'c Si~, Thanh Ta^m Tuye^`n cha('c cha('n la` chi.u nhie^`u
a?nh hu+o+?ng cu?a Sa'ng Ta.o.
Ma(.c La^m: DDu+o+.c bie^'t Thanh Ta^m Tuye^`n la` ba.n tha^n cu?a
o^ng, xin o^ng cho bie^'t mo^.t va`i ky? nie^.m ddo^'i vo+'i ta`i tho+
na`y nha^n ky? nie^.m mo^.t na(m nga`y ma^'t cu?a thi si~.
Nha.c si~ Cung Tie^'n: To^i quen Thanh Ta^m Tuye^`n na(m 1956 khi to^i
theo ho.c na(m cuo^'i cu`ng cu?a trung ho.c ta.i Chu Va(n An, lu'c
a^'y Thanh Ta^m Tuye^`n mo+'i va`o nam theo la`n so'ng di cu+ cu?a
sinh vie^n.
DDa^y la` ca khu'c dda^`u tie^n cu?a chu'ng to^i vie^'t tu+` na(m 1953
lu'c ddo' to^i mo+'i 14 tuo^?i lu'c to^i mo+'i ho.c dde^. lu.c no' la`
co^ng an khu'c hoa`n toa`n tru+~ ti`nh cu?a mo^.t ho.c sinh a?nh
hu+o+?ng tho+ mo+'i la~ng ma.n cu?a Huy Ca^.n, Xua^n Die^.u ....Rie^ng
vo+'i to^i no' la` ddu+'a con dda^`u lo`ng va^~n co`n ddu+o+.c thi'nh
gia? ye^u thi'ch to^i va^~n thi'ch vi` no' gia?n di. va` la` mo^.t
tho+`i ho.c tro` cu?a mi`nh.
Nha.c si~ Cung Tie^'n
Ha`nh trang du ho.c cu?a to^i chi? co' ma^'y quye^?n sa'ch, trong ddo'
co' hai quye^?n To^i Kho^ng Co`n Co^ DDo^.c cu?a Thanh Ta^m Tuye^`n
va` Tha'ng Gie^ng Co? Non cu?a Mai Tha?o. Cho to+'i khi to^i ve^`
nu+o+'c va`o na(m 1963 to^i mo+'i ga(.p la.i Thanh Ta^m Tuye^`n va`
chu'ng to^i co' nhu+~ng quan he^. tha^n thie^'t ho+n.
Ma(.c La^m:Thu+a o^ng co' pha?i va(n chu+o+ng cu+.c ky` la. la^~m cu?a
Thanh Ta^m Tuye^`n dda~ khie^'n o^ng pho^? nha.c hai ba`i DDe^m va`
Le^. DDa' Xanh hay vi` ly' do de^~ hie^?u ho+n vi` nha` tho+ la` ba.n
tha^n cu?a o^ng?
Nha.c si~ Cung Tie^'n: To^i tha^'y ba`i tho+ ra^'t buo^`n va` ra^'t
ddo^.c dda'o. Ba`i tho+ na`y to^i pho^? o+? Sydney na(m 1957 vo+'i
mu.c ddi'ch gu+?i ta(.ng Pha.m DDi`nh Chu+o+ng. Ma~i sau na`y to^i
mo+'i pho^? ba?n DDe^m cu?a Thanh Ta^m Tuye^`n trong ta^.p tho+ Lie^n,
DDe^m Ma(.t Tro+`i Ti`m Tha^'y.
Ma(.c La^m: Be^n ca.nh Thanh Ta^m Tuye^`n la` mo^.t nha` tho+ kha'c
trong nho'm Sa'ng Ta.o cu~ng ddu+o+.c o^ng quan ta^m ddo' la` nha`
tho+ To^ Thu`y Ye^n, Vo+'i thi pha^?m Ta Ve^` o^ng dda~ sa'ng ta'c
nhie^`u loa.i hi`nh a^m nha.c cho ta'c pha^?m na`y, xin o^ng cho
bie^'t va`i chi tie^'t ve^` vie^.c na`y.
Nha.c si~ Cung Tie^'n:Ta^.p tho+ Ta Ve^` cu?a To^ Thu`y Ye^n lo.t ra
kho?i tra.i ca?i ta.o va` Mai Tha?o ddu+a cho to^i xem va`i ba`i
tru+o+'c khi To^ Thu`y Ye^n ddi.nh cu+ ta.i My~. To^i dda~ soa.n cho
ba`i tho+ na`y tro+? tha`nh nhu+~ng gio.ng nga^m, ha't, no'i vo+'i
nhu+~ng nha.c cu. ta^y phu+o+ng phu. dde^.m.
Ma(.c La^m: Thu+a o^ng, tu+` nha.c pha^?m dda^`u tay la` ba?n Hoa`i
Ca?m ddu+o+.c sa'ng ta'c na(m 1953 cho dde^'n nay dda~ co' bao tha(ng
tra^`m trong ddo+`i so^'ng rie^ng cu~ng nhu+ cu?a toa`n da^n to^.c,
o^ng co' nha^.n xe't gi` ve^` nha.c pha^?m na`y va` ddie^`u gi` va^~n
co`n in dda^.m trong lo`ng o^ng cho to+'i ba^y gio+` sau khi nha.c
pha^?m na`y ra ddo+`i?
Nha.c si~ Cung Tie^'n: DDa^y la` ca khu'c dda^`u tie^n cu?a chu'ng
to^i vie^'t tu+` na(m 1953 lu'c ddo' to^i mo+'i 14 tuo^?i lu'c to^i
mo+'i ho.c dde^. lu.c no' la` co^ng an khu'c hoa`n toa`n tru+~ ti`nh
cu?a mo^.t ho.c sinh a?nh hu+o+?ng tho+ mo+'i la~ng ma.n cu?a Huy
Ca^.n, Xua^n Die^.u ....Rie^ng vo+'i to^i no' la` ddu+'a con dda^`u
lo`ng va^~n co`n ddu+o+.c thi'nh gia? ye^u thi'ch to^i va^~n thi'ch
vi` no' gia?n di. va` la` mo^.t tho+`i ho.c tro` cu?a mi`nh.
Ma(.c La^m: Ca?m o+n Nha.c si~ Cung Tie^'n.