Ca trù và ẩm thực :
Nghe có vẻ lạ tai nhưng lại là một dự án khả thi. Nghệ thuật ca trù được kết hợp với ẩm thực Bắc Bộ để trở thành một mô hình văn hoá mới.
Nói như nhà nghiên cứu Nguyễn Nhã thì lấy văn hoá ẩm thực truyền thống nuôi dưỡng nghệ thuật ca trù và hát thơ là một mô hình có tính sáng tạo.
Thứ hai 30.07.2007, 14:26
Một chầu hát ca trù truyền thống tại gia đình
Ca trù và ẩm thực
Ẩm thực truyền thống VN có tiềm năng rất lớn, tinh hoa vẫn ở trong các gia đình. Việc bảo tồn và phát huy các món ăn truyền thống cũng rất cần thiết tương tự như việc bảo tồn và phát huy ca trù, cổ nhạc VN.
Chính vì vậy mà những người sáng lập Viện Nghiên cứu ẩm thực khởi xướng việc giới thiệu các món ăn truyền thống đi đôi với việc khôi phục nghệ thuật ca trù, đặc biệt là ca trù tại các gia đình.
YS tưởng này có từ năm 2000 khi nhà nghiên cứu Nguyễn Nhã thành lập hội ca trù Hùng Vương.
Ông cho rằng ca trù ngày càng bị mai một, những đào nương, nhạc công đang ngày càng vắng dần.
Nếu biết kết hợp nghệ thuật văn hoá này với mô hình ẩm thực thì ca trù vẫn có thể sống được.
Nên vì thế, trong buổi giới thiệu ca trù ẩm thực, người nghe có thể nhận thấy xuất hiện khá nhiều bài hát nói tôn vinh món phở, chả cá, nem (chả giò)... với những câu đại loại như "Phở chín nạm gầu gân sách tái/Dân mê thích nghiện nhớ thương hoài" (Nguyễn Nhã) hay "Món ăn như phở tuyệt vời/Ai ai cũng phải có lời ngợi ca" (Nguyễn Quảng Tuân).
Song song với đó là những bài thuộc loại hình dân gian dân tộc khác.
Nhiều người tin rằng hình thức kết hợp này sẽ thành công.
Cho dù có thể xuất hiện những loại không phải ca trù chính thống nhưng nó sẽ giúp cho người nghe, đặc biệt là thế hệ trẻ có nhận thức sâu hơn về truyền thống âm nhạc dân tộc.
Nét ẩm thực chính được kết hợp với ca trù sẽ mang hương vị cỗ Bắc Bộ.
Và điều này sẽ vô hình trung phải kén chọn thị hiếu, dù là thị hiếu ẩm thực nói riêng vì nó mang tính vùng miền.
Đó còn chưa nói đến những mô hình nhạc dân tộc được trình tấu trong các nhà hàng, khách sạn sang trọng hiện nay hầu như đều không được thực khách mặn mà lắm.
Nhạc công cứ chơi, đào kép cứ hát, khách cứ vô tư ăn và mô hình mang tính chất giới thiệu nét văn hoá Việt vẫn không ra đầu, ra đuôi.
Giáo sư Trần Văn Khê cũng đồng ý với quan điểm này. Ông bảo rằng nghệ thuật ẩm thực và ca trù là hai thứ phải tách bạch.
Và rất kỳ đưa nghệ thuật trở thành một món hàng. Ông từng vào một khách sạn có phần biểu diễn nhạc dân tộc, nhưng chỉ một lần duy nhất rồi thôi, bởi nhìn vào các nghệ sĩ ông cảm thấy rất đáng thương cho họ, họ chơi mà chẳng ai nghe.
"Ăn mà nghe cũng dở, người ăn cũng dở mà người chơi cũng tự thấy kỳ kỳ", giáo sư bộc bạch.
Tuy nhiên, khi cho rằng khó có thể nghĩ được văn hoá ẩm thực và ca trù lại kết hợp được với nhau, giáo sư vẫn tin mô hình mới này dần dà sẽ thành công.
Không làm đại khái, có mục đích tôn chỉ rõ ràng, nghe trước ăn sau.
Và quan trọng "phải làm sao khách nào không thích ca trù cũng phải nghe ca trù. Song song đó kết hợp giới thiệu gọn gàng, dễ hiểu để có thể khiến khách phải quay lại".
Nhà nghiên cứu Nguyễn Nhã thì cho rằng, ca trù ẩm thực là hình thức hoàn toàn mới và nó khác hoàn toàn với những kiểu nhạc dân tộc vẫn đang được chơi tại các khách sạn có đông người nước ngoài.
Bản chất của mô hình này là làm mới lại ca trù và kêu thúc sự đón nhận của giới trẻ.
Ông cho rằng "Hát những bài tôn vinh ẩm thực, nhưng thực chất sẽ thấy ca trù mới là loại hình được tôn vinh rõ ràng nhất".
Vẫn còn sớm để nhận sự thành công của mô hình mới này. Hoặc nó sẽ chìm khuất như nhiều sự kết hợp trước đây hoặc nó sẽ thành công và tạo được sự chú ý của cộng đồng.
Theo Lao Động
http://home.netnam.vn/live/FrontPage06/Van-hoa/News-page?contentId=34000